Zijn katten buitenaardse spionnen? Een onderzoek naar één van de beste samenzweringstheorieën op het internet

Het internet houdt van samenzweringstheorieën. Het internet houdt ook van katten.

|
07 mei 2016, 6:00pm

Image: Keith Kissel via Wikimedia Commons

Kattenliefhebbers opgelet: er is een theorie op het internet die even je aandacht nodig heeft. En nee, het gaat niet over die kattenpoepparasiet waar je een crazy catlady van wordt. Het is veel, veel enger dan dat.

Huiskatten zijn namelijk misschien wel buitenaardse spionnen die naar de aarde zijn gestuurd om ons te bespioneren, en hun bevindingen vervolgens terug te beamen naar het moederschip. Of zoals een paar oplettende internetgebruikers het zeggen: katten zijn buitenaardse camcorders die al onze bewegingen opnemen.

Of nou ja, misschien. Er doen natuurlijk talloze totaal gestoorde samenzweringstheorieën de ronde op het internet, en er is een grote kans dat dit er één van is. Volgens een poll gelooft 51% van de Amerikanen dat de John F. Kennedy-aanslag een samenzwering was. 15% gelooft dat de overheid of de media via tv-signalen onze hersenen beïnvloeden, en 4% gelooft dat reptielmensen de macht in handen hebben.

Het is onmogelijk vast te stellen hoeveel mensen er precies in de katten-als-buitenaardse-spionnen-theorie geloven zonder een soortgelijk onderzoek te houden, maar je zou denken dat het er niet zo veel zijn. Aan de andere kant is 4% veel hoger dan je verwachten zou voor de hagedissenmensen-theorie, en volgens dezelfde poll gelooft 29% van de Amerikanen dat aliens bestaan en gelooft 14% in Bigfoot, dus wie weet.

Zoals je mag verwachten bij een samenzweringstheorie zijn de details van de kattenspionnentheorie goed uitgewerkt, en is de theorie gebaseerd op een paar feitelijke waarheden en een paar onduidelijkheden. Maar in hoeverre klopt het allemaal? Een gebruiker met de naam RedSpider heeft de gangbare argumenten voor het idee dat katten buitenaardse spionnen zijn op een rijtje gezet op het Britse techforum Digital Kaos. Ik heb zijn of haar lijstje hier gebruikt om deze argumenten één voor één te onderzoeken.

1. Er zijn geen documenten van vóór de Egyptische oudheid die het bestaan van katten vermelden. En in het oude Egypte werden katten aanbeden als geschenken van de goden.

Dit is grotendeels waar. Om erachter te komen hoe oud de oudste kattenfossielen zijn die tot nu toe zijn gevonden, stuurde ik Ryan Haupt, een paleontoloog aan de Universiteit van Wyoming, een mailtje. Hij zei dat Egypte "de beste gok" was voor de oorsprong van de huiskat, maar merkte op dat er "kattenskeletten zijn gevonden bij oudere opgravingen".

Volgens Wild Cats of the World, een boek door Mel en Fiona Sunquist, was het exporteren van gedomesticeerde katten illegaal in het oude Egypte, wat misschien verklaart waarom ze niet voorkomen in de documenten van andere beschavingen tot duizenden jaren later. Van de kattenskeletten die buiten Egypte gevonden zijn en ouder zijn, is niet duidelijk of ze "gedomesticeerd waren of niet", zegt Haupt—al denkt hij dat ze waarschijnlijk wild waren.

"Als je alleen naar de skeletten kijkt is het bijna onmogelijk om te zeggen wanneer katten de overstap maakten van wilde dieren naar huisdieren," zegt Haupt.

Als het gaat om het aanbidden van katten, liggen de zaken iets ingewikkelder dan de samenzweerders je graag doen geloven. Katten werden volgens het boek van de Sunquists inderdaad aanbeden door de Egyptenaren in de oudheid. Katten waren geliefde huisdieren. Als ze stierven werd er om ze gerouwd als om een familielid, na hun dood werden ze gebalsemd en begraven en de straf op het vermoorden van een kat was de dood. Maar katten werden niet simpelweg gezien als geschenken van de goden. Sommige Egyptische goden waren katten, zoals Bastet, de godin van vreugde en liefde. Een Egyptische papyrusrol uit de oudheid toont Ra, de zonnegod, als een messentrekkende lapjeskat.

Ik heb geprobeerd om via Twitter en e-mail contact te leggen met Giorgio Tsoukalos, die gast van Ancient Aliens en de Legendary Times-boeken, om hem om zijn mening te vragen, maar kreeg geen antwoord.

2. Waarom katten spinnen is voor wetenschappers een raadsel, en we zijn er nog steeds niet achter hoe het geluid wordt geproduceerd. (Feedback?!)

Ik weet niet zeker wat "Feedback?!" betekent, tenzij ze bedoelen dat het spinnen van een kat een soort feedback van het transmissiesignaal is, zoals een mobiele telefoon die te dicht bij een speaker wordt gehouden. Maar de algemene aanname die hier wordt gedaan klopt voor een deel wel.

Voor dit punt begon ik met een beetje internetresearch. Dat de wetenschap niet weet waarom katten spinnen wordt vaak als een vaststaand feit gepresenteerd op het internet, maar dat is maar een deel van het verhaal. Het klopt dat katten niet een speciaal orgaan hebben voor spinnen. Maar wetenschappers weten er wel het één en ander over. Zoals in een WebMD artikel wordt aangegeven:

Een ritmische, repetitieve neurale oscillator [in de hersenen] stuurt een boodschap naar de laryngale spieren, waardoor deze gaan trillen met een snelheid van 25 tot 150 vibraties per seconde (Hz). Dit veroorzaakt een plotselinge scheiding van de stembanden, zowel tijdens de inhalatie als exhalatie—de unieke katten-vibrato.

"Opera zingen voor katten," is hoe dierengedragskundige Karen L. Overall het noemt.

Ik nam contact op met Dr. Ken Simpson van het Monon Animal Hospital om te vragen wat de laatste wetenschappelijke ontdekkingen hierover zijn. (Hij is trouwens ook mijn oom.) Hij zegt dat de "fysiologie een raadsel blijft," maar dat dierenartsen in de afgelopen jaren een paar fascinerende dingen hebben geleerd over spinnen.

"Ik denk dat spinnen een communicatiemethode is die plaatsvindt wanneer de laryngale plooien zich verwijden door een toename in de bloedtoevoer, die veroorzaakt wordt door opwinding en stimulatie," schreef hij in een mailtje. "Als er lucht door de plooien stroomt, ontstaat er een vibratie die het geluid produceert. Ik heb ook gehoord dat de bewegingen van het diafragma tegen hyper-geïnflateerd longweefsel geluid toevoegen aan de trilling. In mijn ervaring hebben katten met astma en hyper-geïnflateerde longen een luidere spin."

Er is ook bewijs dat spinnen aangeleerd gedrag is, zegt hij. Zo kende hij een dove kat die nooit spinde. Een andere kattenpatiënt van hem had als kitten meningitis en was daardoor een beetje achterlijk; die kat spinde ook nooit. Case studies als deze geven de indruk dat het spinnen van katten uit de hersenen voortkomt, en Simpson zei dat hij "geen reden zag om te twijfelen aan de neurale oscillatie-theorie."

Toch is er nog veel dat onduidelijk is. Wat is de neurale oscillator precies? Waarom bestaat neurale oscillatie? En waarom, in gedragswetenschappelijke termen, spinnen katten? Die vragen blijven een beetje een mysterie. Buitenaardse biotechnologie? Transmissiesignalen? Waarschijnlijk niet, aangezien sommige wilde katten, zoals cheeta's, ook spinnen.

3. Als je de oren van een kat naar achteren houdt en beschrijft wat je ziet, dan is dat precies hoe een klassieke grijze alien eruitziet, met amandelvormige ogen, een kleine mond en een kleine neus.

Duidelijk waar. Kijk maar hieronder. Volgende!

Via Flickr en Wikimedia Commons.
4. Een kat ziet exponentieel beter dan jij. Dat betekent dat een kat evolutionair gezien meer geavanceerd is. Hoe kan dat?

De verder uitgewerkte versie hiervan is, als ik andere forums mag geloven, dat katten naar ons staren met die grote ogen omdat dit cameraatjes zijn die al onze acties opnemen en terugzenden naar de grijze aliens die ze daar geplaatst hebben. Ik kan geen bewijs vinden dat er iets in het kattenbrein zit behalve de standaard neuronale circuits, maar je weet maar nooit. Wij mensen zijn er onlangs in geslaagd een computer te bouwen uit levende cellen, dus wie weet wat voor alientechnologie er verstopt zit in kattenhersenen.

Afgezien daarvan is het idee dat kattenogen "exponentieel beter" zijn en dat dat betekent dat katten evolutionair gezien verder gevorderd zijn natuurlijk absurd.

Kattenogen hebben meer staafjes dan kegels. Staafjes leveren zwart-wit plaatjes en zijn daarom cruciaal voor nachtzicht; kegels voegen kleur toe en laten ons meer details zien. Katten hebben dus beter nachtzicht dan wij, maar of ze ook echt beter zien hangt af van wat je beter vindt. Ik hou ervan om in kleur te kunnen kijken, dus als je me opeens kattenogen gaf, zou ik daar niet zo blij mee zijn.

Kattenogen hebben wel nog een tweede voordeel als het om nachtvisie gaat. Zoals dit New York Times artikel uitlegt:

Katten hebben ook elliptische pupillen die sneller openen en sluiten dan ronde pupillen. Daarbij hebben katten en sommige andere nachtdieren een spiegelend membraan, het tapetum, aan de achterkant van hun ogen dat het licht dat door de staafjes heen stroomt terug reflecteert in de tegengestelde richting. Deze 'dubbele belichting' zorgt ervoor dat katten goed kunnen zien in bijna complete duisternis.

Maar stel dat katten inderdaad 'beter' zicht hadden omdat ze in bepaalde opzichten beter kunnen zien. Dat zou dan betekenen dat katten inderdaad geavanceerder zijn op evolutionair gebied. Maar honden kunnen beter ruiken dan wij. Bijen en muizen trouwens ook. Cheeta's rennen sneller, vogels vliegen beter en olifanten zijn gewoon leuker dan mensen. Zijn dat dan ook allemaal aliens? Lijkt me niet. Als er één diersoort is die afwijkende eigenschappen vertoont, dan zijn wij het wel, met onze enorme hersenen, die drie keer groter zijn dan de gemiddelde en proportionele grootte in de rest van het dierenrijk. Ik zou graag deze gelegenheid aangrijpen om on record te gaan dat ik geloof dat als er aliens op aarde zijn, wij dat zijn.

5. Is het je weleens opgevallen dat katten vaak als ze wakker worden uit een diepe slaap gelijk de kamer uitrennen? Dat zijn transmissies die binnenkomen van het moederschip—daarom moeten ze alleen zijn.

We hebben dit allemaal weleens zien gebeuren en ik kan geen goede verklaring vinden. Bewijs van buitenaardse bemoeienis? Laten we deze in de 'misschien'-kolom zetten.

Een buitenaardse Bond-kat, wachtend op instructies. Via photopin.
6. Alle dingen die uit katten komen zijn gewoon niet natuurlijk. (Niet van deze aarde.)

Dit is belachelijk. Haarballen zijn walgelijk, maar wel natuurlijk, helemaal als je je bedenkt dat katten één en al haar zijn en het enige wat ze de hele dag doen zichzelf likken is. En als het om hun urine en uitwerpselen gaat, zie ik niet hoe die verschillen van die van andere zoogdieren, behalve dat het allemaal bijzonder erg stinkt.

7. Katten kunnen situaties overleven waarin elk ander aards dier zou sterven. Hoe kan een kat vier verdiepingen naar beneden vallen, en gewoon op z'n pootjes landen? (Anti-zwaartekracht eigenschappen.)

Dit is deels waar. Katten zijn goede jagers, en zouden ons waarschijnlijk overleven in het wild als wij en onze katten opeens vast kwamen te zitten op een onbewoond eiland of in een post-apocalyptische nachtmerrie. Maar dat geldt voor heel veel wilde dieren én huisdieren. Naast dat ze altijd op hun pootjes landen (waarover later meer) is het moeilijk om een natuurlijke situatie te bedenken waarin katten altijd beter zullen overleven dan elk ander aards dier.

Maar dat katten altijd op hun poten landen is geen grapje. De jongens van het Smarter Every Day YouTube-kanaal hebben geweldige slow-motion beelden van vallende katten die ze gemaakt hebben met een hogesnelheidscamera. Zoals de host uitlegt, is het vallende-kat-probleem lange tijd een raadsel geweest. Vandaag de dag weten natuurkundigen er veel meer over, en de natuurwetten die van kracht zijn op vallende katten hebben wetenschappers geleerd hoe ze ruimtetelescopen kunnen bedienen.

Zoals Destin Sandlin, de host van de serie, mechanisch engineer en rakettester uitlegt, lijkt het alsof een kat de (natuur) wet van behoud van impulsmoment schendt. "Ik heb vallende lichamen—m'n eigen lichaam zelfs—geobserveerd in verschillende omgevingen, en als ik eenmaal m'n draaiing in een bepaalde richting ben begonnen, kan ik die niet stoppen," zegt hij.

Maar als de val van de kat vertraagd wordt, is duidelijk te zien dat katten geen natuurwetten breken. Een kat is alleen enorm lenig. In natuurkundige termen is het ingewikkeld, maar het komt erop neer dat het te maken heeft met de manier waarop de kat z'n rug kromt, z'n poten uitrekt en intrekt, en zo z'n lichaam om twee verschillende assen draait.

Dus, hoewel de theorie van anti-zwaartekracht aantrekkelijk is, houdt hij geen stand.

8. Als je doodgaat, zal je kat je opeten. Niet echt een link tussen katten en aliens, maar wel echt creepy.

Het lijkt erop dat dit waar is. In 2010 bijvoorbeeld, werden een stuk of twaalf katten gevonden in een huis in Pennsylvania, die alvast begonnen waren aan de voet van hun dode eigenaar.

Maar zoals Chris Gayomali al aangaf in The Week: katten zijn niet de enige huisdieren die hun eigenaren opeten nadat die sterven. En sommige huisdieren vermoorden eerst hun baasjes, en eten ze dan op. Gayomali's artikel geeft voorbeelden van huisvarkens, pythons, een nijlpaard, hagedissen en van een stel mopshonden uit Nebraska die twee weken lang van het lijk van hun baasje leefden nadat hij zelfmoord had gepleegd.

Nu is misschien wel het goeie moment om jullie te vertellen dat ik eigenlijk een hondenmens ben. Ik zou graag geloven dat katten de enige huisdieren zijn die hun eigenaren opeten. Maar dat is helaas niet waar. Brian Palmer geeft in dit Slate-artikel al aan dat er in de geschiedenis genoeg voorbeelden zijn van honden die dode mensen eten, zelfs de lijken van hun eigen baasjes.

Onze vrienden van de samenzweringstheorieën hebben gelijk dat dit heel erg creepy is. Maar het is geen bewijs dat katten een soort alien-drones zijn.