Dit artikel is meer dan vijf jaar oud.
Film

10 sciencefiction films die nu al (bijna) werkelijkheid zijn geworden

We vonden het hoog tijd om eens de 'science' van de 'fiction' te onderscheiden.

door Becky Chung
09 juni 2014, 3:43pm

Om de gure high-tech wereld van het jaar 2054 voor Minority Report te creëren, consulteerde Steven Spielberg een heel team aan experts. Het team bestond onder andere uit futuristen, computerwetenschappers, filosofen, kunstenaars en architecten. "Ik wilde dat alle gadgets op een dag werkelijkheid zouden kunnen worden," zei Spielberg destijds in een interview met filmcriticus Roger Ebet. De film, die uitkwam in 2002, bleek op een creatieve maar accurate manier weer te geven hoe veel technologieën zich in de komende jaren zouden ontwikkelen, waaronder multi-touch oppervlaktes, iris-scanners, elektronisch papier en zelfs misdaadvoorspellende software (we kijken naar jullie, NSA).

Voor filmmakers en verhalenvertellers is de toekomst altijd een inspiratiebron geweest, een manier om te spelen met onze angsten voor het onbekende door ze als mogelijke realiteiten neer te zetten. Je zou zelfs zo ver kunnen gaan dat die futuristische verhalen een soort self-fulfilling prophecies worden, een soort test-simulaties die de toekomst helpen te visualiseren en daarmee concreet te maken. Daar komt bij dat vandaag de dag visuele CGI-effecten zo vergevordert zijn dat die toekomstvisies er steeds gedetailleerder en realistischer uit komen te zien. De groei in digitale technologie heeft er zo voor gezorgd dat het steeds makkelijker wordt om in films een geloofwaardig beeld van de wereld van morgen te schetsen - een morgen die door diezelfde ontwikkeling steeds sneller dichterbij komt. 

Nu zijn Minority Report en 2001: A Space Odyssey inmiddels natuurlijk alweer 'verleden tijd', dus wat zijn de volgende voorspellingen van filmmakers? Welke innovaties zullen hun visies inspireren? We zetten tien films op een rijtje die ons een blik geven op de technologie van morgen - en kijken meteen hoeveel er inmiddels al van uitgekomen is.

1. Iron Man (2008 – 2013)

Macintosh HD:Users:becky:Desktop:Iron-Man-Movie-Prologue-Hologram-2.jpg

Wat je ziet: Multimiljardair Tony Stark's laboratorium zit vol met jaloersmakende gadgets, maar niets is indrukwekkender dan zijn computersysteem en persoonlijke assistent J.A.R.V.I.S. Wat de grootste visuele impact maakt is J.A.R.V.I.S.'s gebruikersinterface en holografische randapparatuur die Tony kan manipuleren met zijn handen (anders dan in Minority Report zijn handschoenen inmiddels hopeloos ouderwets).

Wat is er echt: Niet alleen is J.A.R.V.I.S. wat Siri probeert te zijn, het heeft er ook toe geleid dat Elon Musk (die vaak genoemd wordt als de inspiratie voor Tony Stark's karakter) de virtuele werkplek van Tony heeft proberen na te maken. Vorig jaar toonde hij hoe je een raket met handgebaren kan ontwerpen via een combinatie van een Leap Motion Controller, een Oculus Rift en een projector. Musk gelooft dat met deze technologie een revolutie in ontwerp- en productieprocessen kan ontketenen. Aan de andere kant van de wereld is interactiedesigner Jinha Lee bezig het computerscherm verleden tijd te maken. Zijn prototype voor de SpaceTop is een herziende versie voor een desktop waar je met je handen 'in kunt tasten' om zo digitale objecten te manipuleren. Zowel Lee als Musk zijn op die manier  bezig om de manier waarop we met computer omgaan op een natuurlijkere manier te laten verlopen.

2. The Matrix trilogy (1999 – 2003)

Macintosh HD:private:var:folders:7t:g5kzq5014qn356dvrd881qpw0000gn:T:TemporaryItems:plugged-inness-as-the-only-way-to-be.jpg

Wat je ziet: In een dystopische toekomst is wat men denkt te zien slechts een virtuele simulatie gecreëerd door intelligente machines die de menselijke populatie hebben overwonnen. Het gaf een geheel nieuwe betekenis aan "ingeplugd" zijn.

Wat is er echt: Ondanks dat het (nog) niet zo huiveringwekkend gesteld is als met de intelligente machines die de Matrix controleren, komt Oculus Rift inmiddels toch wel heel dicht in de buurt van een volledige onderdompeling in een nieuwe wereld. In de meest recente versie van hun ontwikkelingskit hebben de bouwers van de Oculus Rift een positietracker verwerkt. Dit betekent dat de virtuele wereld beweegt met het hoofd van de gebruiker, er minder bewegingswazigheid is, er een lagere werkingsduur voor het OLED display is en het apparaat het knipperen van de ogen goed nabootst.

3. Her (2013)

Macintosh HD:private:var:folders:7t:g5kzq5014qn356dvrd881qpw0000gn:T:TemporaryItems:her.jpeg

Wat je ziet: Je zult niet iets vinden dat lijkt op Google Glass of Pebble Watch in Spike Jonze's visie van de toekomst. Ondanks dat er overal technologie is, is het stil en onopvallend en naadloos verweven met het leven van het hoofdpersoon Theodore. Er zijn geen keyboards in deze wereld: alles, van Theodore's desktop tot zijn gameconsole wordt geactiveerd met zijn stem, zelfs zijn vriendin, het kunstmatige en intelligente besturingssysteem Samanta.

Wat is er echt: Voorlopig is Samantha's technologie te hoog gegrepen en overstijgt het geautomatiseerde assistenten zoals Google Now en Siri, maar fururist Ray Kurzweil gelooft dat de wereld er rond 2029 best wel eens zo uit zou kunnen gaan zien. Wetenschappers experimenteren nu al met manieren waarop technologie mensen kan helpen met psychologische problemen, zoals robotische zeehondenjonkies voor dementerende patiënten.

4. Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004)

Macintosh HD:private:var:folders:7t:g5kzq5014qn356dvrd881qpw0000gn:T:TemporaryItems:eternal-sunshine-of-the-spotless-mind21.jpg

Wat je ziet: Geliefden Joel en Clementine huren Lacuna Inc. om hun herinneringen van elkaar uit te laten wissen nadat ze uit elkaar zijn gegaan. De dokter gaat Joel's hersenactiviteit na en legt deze vast wanneer hij beschrijft hoe hij en Clementine verliefd op elkaar werden en alles ineenstortte. Vervolgens wordt systematische gebruik gemaakt van deze "kaart van Clementine" om de pijnlijke herinneringen aan Clementine te verwijderen. Het grootste gedeelte van de film vindt plaats in het hoofd van Joel.

Wat is er echt: Er is nog geen technologie die de pijn van een relatiebreuk kan verzachten, maar wetenschappers hebben recentelijk wel een geheugenwissend gen in muizen ontdekt. De onderzoekers hebben een drug genaamd HDAC2 getest om de breinen van de muizen te manipuleren en daarmee succesvol traumatische herinneringen te "wissen." De studie zou gunstig kunnen zijn voor patiënten die leiden aan post-traumatisch stress-syndroom. Daarnaast is de visuele manier waarop in de film herinneringen gevormd worden, hoe ze aftakelen en hoe ze opgeslagen worden vrij accuraat als het aankomt op moderne neurowetenschappen, aldus wetenschappelijk schrijver Steven Johnson.

5. Total Recall (de remake uit 2012)

Wat je ziet: Ieder scene bevat een hersenkrakende creatie - droomopname-apparatuur, geïmplanteerde herinneringen, zweefauto's, holografische communicatie, en koelkasten met touchscreens. Maar het meest opvallende gadget/visuele effect is het telefoonimplantaat dat in de handen van de karakters zit. Wanneer karakters hun handen plaatsen op bepaalde oppervlaktes, zoals een raam, transformeert het in een display.

Wat is er echt: Het Airborne Ultrasound Tactile Display, gemaakt door onderzoekers van de universiteit van Tokyo, projecteert het beeld van een toetsenbord en taststimuli op de palm van je hand. Ze voorspellen dat deze technologie binnen tien jaar geperfectioneerd kan worden.

6. Pacific Rim (2013)

Macintosh HD:private:var:folders:7t:g5kzq5014qn356dvrd881qpw0000gn:T:TemporaryItems:pacrimnewfan.jpg

Wat je ziet: Jaegers, gigantische mensachtige machines, zijn gemaakt door mensen om ons te beschermen tegen de Kaijus. Dit zijn epische monsters die tevoorschijn komen uit een portal uit de bodem van de Stille Oceaan. Elke Jaeger wordt gecontroleerd door het brein van twee piloten: hoe beter ze op elkaar zijn ingespeeld, des te effectiever is de Jaeger. (Mechas zijn trouwens terugkerende figuren in de sci-fi en kunnen gevonden worden in The Amazing Spider Man 2, de Gundam series, de Mighty Morphin' Power Rangers en Avatar).

Wat is er echt: De algemene consensus is dat de zwaartekracht teveel zou worden voor een Jaeger. Maar Suidobashi Heavy Industries in Japan is dichterbij gekomen dan wie dan ook. Ze hebben inmiddels de Kuratas gemaakt, een draagbare robot van bijna 4 meter hoog met een gewicht van ruim 5.400 kilo die maar liefst 953.000 eurootje's kost. Kurata is een "kunstwerk" dat je kan helpen bij het realiseren van je droom om een robotpiloot te worden, aldus Suidobashi Industries zelf. Terwijl het nog jaren verwijderd is van strijdbereidheid, is de andere helft van de puzzel, brein-gecontroleerde interfaces, inmiddels al wel opgelost.

7. Elysium (2013)

Macintosh HD:private:var:folders:7t:g5kzq5014qn356dvrd881qpw0000gn:T:TemporaryItems:elysium-ew2.jpg

Wat je ziet: In 2154 is de mensheid in tweeën gesplitst: de mensen met het meeste privilege leven in comfort in een ruimte-leefomgeving genaamd Elysium. De rest van de Aarde is een verwoeste, vervuilde en verwaarloosde bende. Voor een moeilijke missie die moet plaatsvinden op Elysium wordt Max Da Costa die op Aarde leeft voorzien van een robotisch exoskelet.

Wat is er echt: Regisseur Neill Blomkamp zei in een interview met Entertainment Weekly: "Iedereen wilt me de laatste tijd vragen over mijn voorspellingen voor de toekomst. Nee, nee, nee. Dit is geen science fiction. Dit is vandaag. Dit is nu." Hij heeft gelijk - een groep Braziliaanse neurowetenschappers is er namelijk na al in geslaagd een volledig exoskelet te ontwikkelen dat volgende week donderdag de aftrap voor het WK 2014 zal verzorgen. Een verlamd persoon - zijn brein behandeld het exoskelet als een extensie van het lichaam - zal opstaan, het veld oplopen en de eerste bal schoppen. En dat is nog niet eens alles. Panasonic zal binnenkort een betaalbaar exoskelet uitbrengen dat je in staat stelt om een object van 100 kilo op te tillen en met 8 km/u rond te bewegen, en dat voor minder dan 5.000 dollar.

8. Star Wars Episode VI: Return of the Jedi (1983)

Macintosh HD:private:var:folders:7t:g5kzq5014qn356dvrd881qpw0000gn:T:TemporaryItems:article-0-14A3A996000005DC-713_634x286.jpg

Wat je ziet: Dit is een gouwe ouwe. Herinner je je deze achtervolgingsscene? Prinses Leia en Luke Skywalker flitsen door de bossen van Endor op een zwevende motor.

Wat is er echt: Tegen 2017 zou de Aero-X hoverbike op de markt kunnen komen. Volgens de bouwkundige breinen bij Aerofex rijdt de hoverbike als een motor en vliegt 'ie ongeveer 3 meter boven de grond. Ze stellen dat het apparaat een maximum snelheid van rond de 70 km/u kan halen. Bestuurders mogen ermee rondvliegen zonder een vliegbevret, maar zullen wel met een training van een week moeten volgen. Kosten: 60.000 euro.

9. Prometheus (2012)

Macintosh HD:private:var:folders:7t:g5kzq5014qn356dvrd881qpw0000gn:T:TemporaryItems:PRO2_BLOG_SIZED.jpg

Wat je ziet: Van het brein van Ridley Scott, peetvader van het sci-fi filmmaken en regisseur van klassiekers zoals Blade Runner en Alien, verwacht je niets anders dan interessante technologie. In het jaar 2093 stuurt Weyland Industries - een hyperbole verzameling van Apple, Google en SpaceX - een team mensen op een missie om de maker van de mensheid te vinden, uitgerust met hyperslaapkamers, een mensachtige androïde genaamd David en drones die de omgeving in 3D in kaart kunnen brengen.

Wat is er echt: We zijn nog ver verwijderd van mensachtige robots met de nieuwsgierigheid en emotionele reikwijdte van David. Ook zijn we nog niet in de buurt van de technologie die benodigd is voor hyperslaap. Wetenschappers begeven zich bijvoorbeeld nog op de oppervlakte over de winterslaappatronen van beren en hoe ze toegepast kunnen worden op psychologische therapie. De medische machine in Ridley Scott's wereld is maar een opdoemende schim van de onze - dokters experimenteren met afstandsbestuurde operatierobots, maar volledig geautomatiseerde oplossingen zijn er nog niet. De drones die rondvliegen in onbekend terrein om het te scannen zijn ons echter wel al bekend. Gebaseerd op LiDAR-technologie, worden drones nu bijvoorbeeld al ingezet om accuratere kustlijnen in kaart te brengen. Ook Google heeft diezelfde technologie recentelijk gebruikt voor de creatie van hun bestuurderloze auto's.

10. Ender’s Game (2013)

Macintosh HD:private:var:folders:7t:g5kzq5014qn356dvrd881qpw0000gn:T:TemporaryItems:enders-game-tv.jpg

Wat je ziet: Het originele Ender's Game boek kwam uit in de jaren '80 en Hollywood aasde op een kans er een grote film van te maken. Dankzij creatieve onenigheid kwam het er echter nooit van, tot vorig jaar. Misschien was dat ook wel het beste: met de CGI technologie die vandaag de dag beschikbaar is, wordt het mogelijk om echt leven te blazen in de originele visie van Orson Scott Card. In de scenès zitten slagvelden met lasertag-achtige wapens in de Battle Room zonder zwaartekracht. Ender Wiggin's epische computersimulatie-slagvelden tegen de Formic aliensoorten benadrukken de relevantie van dit recente sci-fi epos.

Wat is er echt: De ontwikkeling van autonome wapensystemen - wapens die gecontroleerd worden door complexe algoritmes - is de kern van een diepere discussie over de ethiek van oorlog bij de Conventie van Conventionele Wapens in Geneve in mei dit jaar. Tegen 2030 of 2040 zal ten minste een vierde van de soldaten van de VS vervangen zijn door robots en drones, zo voorspelt Generaal Robert Cone. Technologie speelt nu natuurlijk ook al een belangrijke rol op het slagveld, met drones die rondvliegen om bommen te werpen, op afstand bestuurde robots die machinegeweren afvuren en BigDogs die 136 kilo aan gewicht kunnen dragen. Het is niet compleet onmogelijk om je voor te stellen dat hele oorlogen straks door computers gevochten zouden worden.

Tagged:
CGI
Creators
scifi
Technologie
wetenschap
sciencefiction
fictie
Science vs. Fiction