In Californië is net een wet ingevoerd waarbij je nadrukkelijk toestemming moet vragen voor seks

Californië heeft een nieuwe wet ingevoerd die hogescholen en universiteiten verplicht om een beleid te voeren waarbij studenten eenduidig moeten instemmen voor ze een seksuele daad met elkaar aangaan.

Californische wetgevers keurden de zogenaamde ‘Yes Means Yes’-wet vorige maand goed en gouverneur Jerry Brown zette er afgelopen zondag zijn handtekening onder. Californië is de eerste staat waarin zo’n wet over seksuele instemming op hogescholen en universiteiten wordt ingevoerd.

“Er zijn geen woorden die kunnen beschrijven hoe belangrijk dit is voor de slachtoffers van seksueel misbruik - man, vrouw en alles daartussen,” vertelde Savannah Badalich, student aan UCLA en oprichter van de campagne 7,000 in Solidarity – dat seksueel misbruik op universiteiten onder de aandacht wil brengen –, aan VICE News.

“Deze instemming zorgt ervoor dat heel die sfeer van schaamte en stilte verdwijnt wanneer je als slachtoffer wordt gevraagd wat je had kunnen doen om je misbruik te voorkomen,” voegde Badalich toe, die zelf ook slachtoffer is geweest van seksueel misbruik op een universiteit. “Dit is misschien de eerste staat die zo’n wet doorvoert, maar zeker niet de laatste.”

De wetgeving, gesponsord door de Californische senator Kevin de León, beschrijft instemming als volgt: “Een eenduidige, bewuste en vrijwillige overeenkomst voor het aangaan van een seksuele daad.” Men wil met deze wet een eind maken aan de zware verantwoordelijkheid van het slachtoffer om nadrukkelijk ‘Nee’ te moeten zeggen.

“De staat Californië zal het negeren of wegmoffelen van verkrachtingszaken door scholen niet meer accepteren. De discussie rondom seksueel misbruik zal nu meer draaien om preventie, gerechtigheid en rehabilitatie,” verklaarde de León afgelopen zondagavond.

In de wet staat ook dat gebrek aan weerstand, stilte of slapen niet als instemming gezien mogen worden. Alcohol of drugs zijn ook geen excuus voor ongewilde seksuele handelingen. Fysieke instemmende bewegingen zoals knikken en naar de andere persoon toe lopen, kunnen worden opgevat als instemming.

Universiteiten door heel Californië verwelkomen de nieuwe wet met open armen en zeggen al een tijdje nauw samen te werken met beleidsmakers aan dit voorstel.

Dit dus niet. Beeld via.

De wet wordt ingevoerd in een tijd vol media-aandacht voor het onderwerp, zoals een vermeende ‘date rape’-samenzwering bij een herendispuut van de universiteit van Wisconsin-Milwaukee, en een beweging op Columbia University die meer transparantie eist rondom seksuele aanklachten.

Emma Sulkowics, een afstuderende kunststudente op Columbia University, kreeg dit jaar aandacht van de internationale pers toen ze voor haar afstudeerproject een tijd lang met een matras op haar campus rondliep. Op dat matras zegt ze zelf te zijn verkracht en ze blijft ermee rondlopen tot de dader wordt geschorst of zelf vertrekt.

Seksueel misbruik op campussen is geen nieuw probleem, maar het kreeg weer veel media-aandacht nadat het Witte Huis onlangs met een verklaring kwam dat seksueel geweld op universiteiten een “epidemisch” niveau hebben bereikt. Gemiddeld valt één op de vijf studenten ten prooi aan seksueel misbruik gedurende de studententijd.

Eerder dit jaar maakte het Amerikaanse ministerie van onderwijs bekend dat er onderzoeken lopen bij minstens 55 hogescholen en universiteiten naar aanleiding van het overtreden van federale wetgeving rondom de aanpak van seksuele misdrijven.

Universiteiten neigen meer naar een interne aanpak van zulke zaken, in plaats van de zaken aan de politie te overhandigen. Zowel de slachtoffers als de vermeende daders geven geen voorkeur aan deze aanpak. Verscheidene mannen, zoals Lewis MacLeod, wiens zaak door The Independent werd gevolgd, hebben zaken lopen tegen de scholen voor hun opgelegde schorsingen. In de zaak van MacLeod resulteerde de schorsing tot uitsluiting van zijn examen,  wat hem uiteindelijk een topbaan op Wall Street kostte.

Anna Behr onderzocht verschillende campusverkrachtingen op Columbia en zegt dat de wet nog een hele weg te gaan heeft.

“Een probleem is dat er niets in het wetsvoorstel staat over hoe de universiteiten moeten omgaan met de studenten die zij verantwoordelijk achten voor deze zware misdaden,” aldus de ex-student. “Dus als de school denkt dat een student een medestudent heeft verkracht, is er nog een hoop onduidelijk over wat voor sancties geschikt zouden zijn. Dit wetsvoorstel is slecht een begin in het bedenken hoe we hiermee om kunnen gaan.”

Critici vinden de wet te veel omvattend, ze denken dat universiteiten hierdoor in een grijs gebied van de wetgeving terechtkomen. Sommige republikeinen vragen zich af of welke rol landelijke wetgeving moet spelen bij het definiëren van wederzijdse instemming voor seks.

Gordon Finley, adviseur van de National Coalition for Men en professor in de psychologie aan de Florida International University, beweert dat de campus rape crusade bill ervan uitgaat dat de aangeklaagde schuldig is. Hij vroeg Gouverneur Brown dan ook het voorstel te vetoën.

Anderen waren het helemaal oneens met Finleys beschrijving van de wet.

“De wet heeft nu al voor reuring gezorgd,” zegt Badalich. “Mensen vragen zich af of dit de situatie niet verslechterd voor de aangeklaagde, maar daar gaat het niet om. Ze zijn onschuldig totdat ze schuldig worden bevonden, net als dat een slachtoffer niet beschuldigd wordt van valse aantijgingen, totdat dat bewezen wordt.”

Badalich zegt dat de wet gaat over wat een gezonde relatie is, wat wederzijdse instemming betekent en wat een ingreep van buitenaf doet. Ze vindt dat het hierdoor allemaal wat meer een gelijkwaardig en evenwichtig gebied wordt, en dat het situaties kan voorkomen waarin het gaat om het woord van de een tegen dat van een ander. Ze hoopt dat er nu een open sfeer ontstaat waarin slachtoffers niet bang zijn om aangifte te doen, en dat het leidt tot betere, meer op bewijs gebaseerde veroordelingen.

Komiek Louis CK legt uit hoe lastig het is om de "instemming" bij een vrouw te peilen.