FYI.

This story is over 5 years old.

Film

Wat de fuck gebeurt er in Nollywood-films?

We spraken twee kunstenaars die in Lagos de mysteries van Nollywood probeerden te doorgronden.

De rode loper voor de première van een Nollywood-film. Glamorous.

Tijdens wat verveeld internetgestruin kwam ik een keer een trailer tegen van een geweldige Nigeriaanse film. De film heette Hitler, en ging over een Nigeriaanse kerel die met zijn vrienden en Kalashnikovs een campus onveilig maakt. Waarna iemand verliefd wordt op zijn vrouw, wat vervolgens eindigt in een dramatisch hoogtepunt in een kannibalendorp. Zonder ook maar enig idee te verschaffen waarom. Alles aan die trailer was bizar en fantastisch. En ontzettend verwarrend. En knullig. Maar toch extreem fascinerend.

Advertentie

Omdat ik nog meer wilde weten over wat er allemaal nog meer speelt in de Nigeriaanse filmwereld ging ik op bezoek bij Sander Breure en Witte van Hulzen. Dit kunstenaarsduo heeft een speciale interesse voor de verhalen die mensen vertellen en de manier waarop ze dat doen. Eerder maakten ze bijvoorbeeld al een film in Istanbul met Turkse soaps als uitgangspunt, en een performance met een fanfare uit Velp. Omdat ze op het moment een scenario aan het schrijven zijn dat geïnspireerd is op Nollywood-films, zijn ze onlangs twee weken in Lagos, Nigeria geweest, om daar schrijvers, regisseurs en producenten uit de Nollywood-industrie te ontmoeten. Daarmee hoopten ze de vele mysteries van Nollywood beter te doorgronden. Mysteries als "Waarom verandert een slang in een man die een prostituee verkracht om haar geld te laten kotsen?"

Geldkots.

VICE: Films uit Nigeria zijn voor mij verschrikkelijk verwarrend. Hoe zouden jullie Nollywood-films zelf omschrijven?

Witte: Nollywood is door Afrikanen onafhankelijk geproduceerd en geschoten. En dat is ook zo interessant eraan, dat het authentiek Afrikaans is. Het is een weerspiegeling van de Nigeriaanse maatschappij.

Sander: Het zijn geen kunstzinnige films, zoals een film van Fellini dat is ofzo. Maar het zijn wel interessante documenten of verhalen.

Witte: Ik heb er nog nooit een gezien waarvan we zeggen, dat is echt filmische kwaliteit, of wat wij daaronder verstaan. Er zijn andere dingen die daar belangrijker zijn.

Advertentie

Sander: In de eerste plaats proberen ze een verhaal te vertellen. Niet in een kunstwerk maken, dat voor altijd bewaard zal worden in de Europese cinema.

Zijn die er wel? 

W: Jawel, maar dat is niet meer Nollywood. Die meer arthouse-achtige dingen zijn door West-Europa opgezet.

Maar ik kan me voorstellen dat dezelfde thema's er spelen. Liefde en leed, meer van dat soort dingen.

W: Ja, maar hoe ga je daar mee om?

Is dat anders? En op welke manier dan, hoe zit dat met vreemdgaan of vrouwenmishandeling?

W: Ze zeggen dat ze het heel veel doen.

S: Je ziet wel mensen vreemdgaan, maar dat heeft minder consequenties of zo. Vaak zitten er ook dingen in die wij als best wel heftig ervaren, bijvoorbeeld een verkrachting of een moord, maar die hebben niet altijd zo'n impact op het verhaal.

W: De hoofdpersoon is daarna ook niet veranderd.

Vreemd. Zijn er nog meer grote verschillen?

S: Dialoog is ook heel belangrijk. 80 tot 90% van de film bestaat uit dialoog. Nigerianen praten ook in het echte leven veel langer dan wij. Soms beginnen ze tegen je aan te praten en dan gaan ze maar door.

The Cucumber is een Nollywood-film waarover niets te vinden is op internet. We zullen derhalve waarschijnlijk nooit erachter komen waarom die oude man een geit draagt. En wat die te maken heeft met de rondborstige dame op de voorgrond.

Hoe ging dat dan in Lagos?

W: Nigerianen hebben altijd een plannetje in hun achterhoofd. Ze praten altijd heel hard. En ze hebben vreemde omgangsvormen.

Advertentie

Zoals?

S: Nou, in Lagos hadden we een fixer, Thomas Tille, die ons overal naartoe bracht en tips gaf over wat we wel en niet moesten doen. We bezochten een aantal mensen die werkzaam zijn in de filmindustrie, best wel belangrijke mensen daar. Toen we op bezoek gingen bij een belangrijke regisseur, Chico, en van te voren zei Thomas 'We moeten wel iets meenemen, we moeten whiskey meenemen.' Dus we gingen naar een winkeltje om whiskey kopen, maar uiteindelijk moesten we nog allemaal drankjes in zijn bar kopen.

W: Wat Thomas ook de hele tijd deed terwijl we gewoon aan het praten waren, was dat hij op een briefje schreef wat we moesten doen of vragen. Net als in de politiek. Dan schoof 'ie zo'n briefje onder je neus en dan stond er dan een vraag op die je moest stellen, of wat je niet mocht vragen.

S: "Ask him why he made this movie," dat soort dingen.

En wat mocht je dan niet vragen?

S: Nou, bij een voodooman mochten we bijvoorbeeld niet vragen hoe hij aan zijn krachten kwam.

Waarom niet?

W: Dat vonden ze dan te confronterend denk ik. Dan dacht hij dat we hem probeerden te ontmaskeren.

Ok, en waarom waren jullie eigenlijk bij een voodooman?

S: Spiritualiteit en religie spelen altijd een grote rol in Nigeriaanse films. Daar wilden we meer over te weten komen om het te proberen te begrijpen. In de films komen vaak priesters, geestverschijningen en vervloekingen voor. Er zijn zelfs tal van films die geproduceerd worden door de kerk. 666, bijvoorbeeld.

Advertentie

Wandversiering bij een priester die Sander en Witte hadden opgezocht.

Dat is een fantastische film. Maar, ik heb zelf een paar keer geprobeerd om een Nollywood-film te kijken en ik vond dat heel saai. In de trailers zijn ze zo veel leuker!

W: Ik vind ze zelf ook heel monotoon. Ze hebben vaak dezelfde lengte. Zo'n drie uur. Maar dat is vaak ook om commerciële redenen, om de film op 4 cd's te kunnen branden en ze per stuk te kunnen verkopen. Er zijn grote kwaliteitsverschillen, en een film als Eye of the gods vind ik prachtig omdat het verhaal gewoon heel mooi en onverwacht is.

S: Maar het is ook een vorm van esthetiek. Zij maken al twintig jaar heel succesvol films. Misschien ligt het wel aan mij dat ik het saai vind. Eigenlijk zou je de films ook kunnen zien als een avant garde kunstvorm. Gewoon mensen die onafhankelijk van iedereen een camera gekocht hebben en een film zijn gaan maken. Je hoeft je niet te conformeren naar de smaak van iemand anders.

W: Vandaar ook dat wij ons als kunstenaars daar mee kunnen spiegelen.

Zo had ik het eigenlijk nooit bekeken. Succes met jullie film!

Sander en Witte organiseren vrijdag 11 november voor Lost & Found een avond in de Smart Project Space over Nollywood. Er zullen een regisseur, een priester en een antropoloog komen spreken. Ook zullen er filmfragmenten vertoond worden. Klik hier voor meer info. En hier, hier en hier voor nog wat hersenknarsend onbegrijpelijke trailers die ik jullie niet wil onthouden.

Foto's door Sander Breure en Witte van Hulzen