Deze roman bestaat helemaal uit angstaanjagende gifjes

Er is de afgelopen tien jaar veel gediscussieerd over hoe de roman relevant kan blijven, in een wereld waarin mensen veel liever naar schermpjes turen dan naar letters op papier. Persoonlijk ben ik boeken juist meer gaan waarderen, door alle digitale ontwikkelingen. Ik vind het enorm prettig om af en toe even aan alle machines in mijn leven te ontsnappen en mijn fantasie weer eens aan het werk te zetten.

Hoe dan ook, literatuur en internet versmelten steeds meer. Dennis Cooper is een van de auteurs die in deze ontwikkeling voorop lopen. Ook toen hij nog met inkt en papier werkte was hij altijd al met vernieuwende ideeën bezig. Met zijn vijfdelige George Miles Cycle en The Marbled Swarm, een geniale wirwar van ideeën, herdefinieerde hij het concept van de roman.

Voor zijn laatste werk, Zac's Haunted House, heeft Cooper iets totaal nieuws bedacht. Hij heeft een gratis digitale roman gemaakt, die geheel uit gifjes bestaat. De roman voelt als een kruising tussen een spiegeldoolhof op de kermis, een stripverhaal dat geschreven is door Satan en een afgekeurde Disney-film. Cooper bewijst dat een boek niet per se uit zinnen op papier hoeft te bestaan.

Ik sprak Cooper over zijn roman, gifjes, en wat ons op dit gebied allemaal staat te wachten.

VICE: Hoe kwam je erbij om een roman van gifjes te maken?
Dennis Cooper: Het idee ontstond uit iets dat ik op mijn blog deed. Daarop werkte ik korte thema's uit met plaatjes van dingen, later begon ik gifjes te gebruiken. Toen begon ik te merken dat er hele interessante, onverwachte dingen gebeurden als je ze samenvoegde.

Ik begon te experimenteren, en kreeg op een gegeven moment het idee om er fictie mee te gaan schrijven. Dat leek me vet, omdat ik altijd al zocht naar manieren om het verhaal ook in de structuur terug te laten komen. Dat bleek met gifjes heel goed te kunnen.

Het is best raar hoe leesbaar je roman is, aangezien het volledig uit plaatjes bestaat. Hoe heb je dat voor mekaar gekregen?
Ik zie de gifjes als een soort rare visuele zinnen, die alles al voor je verbeelden. Ze maken je heel passief. Ze spelen met je zicht en het geeft een agressief, hypnotiserend effect door de constante herhaling van de gifjes. Zo wordt er een verhaal gevormd.De ritmes van de gifjes maken van je oog een oor, en je kan ze allemaal samen laten werken, net als instrumenten en vocalen in een muziekstuk. Het geeft een soort dromerig effect en het verhaal kan zo onrealistisch, abstract en bizar zijn als je maar wil. De gifjes zijn ook op zichzelf al heel vermakelijk, waardoor het nooit saai wordt.

Je romans hebben altijd een hele strakke, verborgen structuur, waardoor ik constant naar een soort leidraad zocht – dingen waardoor ik die structuur kon ontleden. Hoe komt zo'n structuur eigenlijk tot stand?
Kort gezegd was het een heel raar en lastig traject, maar ook wel heel leuk. Enerzijds werkte ik enorm gestructureerd, anderzijds moet je toch op je gevoel afgaan omdat je voor de gifjes afhankelijk bent van wat je op internet kan vinden. Bij het schrijven van een roman word je alleen beperkt door de grenzen van je eigen fantasie. Het is voor mij ook allemaal nog nieuw, dus het is wat lastig uit te leggen.

Mensen hebben het altijd over de gruwelijke kanten van je werk, maar ik vind juist dat humor een belangrijk deel van je werk vormt. Hoe zie je dat zelf?
Ik heb inderdaad altijd grapjes in mijn boeken verwerkt. Ik gebruikte het vooral om de lezer af te leiden van een gebeurtenis die eraan zat te komen, en hem zo te verrassen. Ik zie humor eigenlijk als een tactiek om de lezer te manipuleren.

Voor Zac's Haunted House was het medium (gifjes) op zichzelf al vrij komisch. Daardoor waren de rollen eigenlijk omgedraaid: ik moest nu juist een verhaal en emoties proberen te creëren, binnen een humoristisch kader. Zelfs in de engere scenes bleef het iets lolligs hebben. Het voelde alsof ik een enge clown hele atypische dingen liet doen.

Ik was blij om te zien dat het een roman genoemd wordt, ondanks dat Zac's Haunted House op internet staat en uit plaatjes bestaat. Je loopt altijd een paar stappen voor op de ontwikkelingen, denk jij dat het concept van de roman moet worden veranderd, aangezien onze internetgeneratie een concentratieboog van een goudvis heeft?
Er zijn zeker schrijvers die interessante dingen doen op internet, maar dat zijn vaak vooral korte verhalen of poëzie, volgens mij. Ik had het laatst met iemand over het schrijven van een roman met emoticons. Nu je mensen wel eens hele alinea's met emoticons ziet typen, denk ik dat dat best wel iets zou kunnen worden. Het zou trouwens wel erg vermoeiend zijn om te lezen. Hoe dan ook, er zijn enorm veel nieuwe mogelijkheden.

Ik denk alleen niet dat het per se nodig is om de roman aan te passen voor de internetgeneratie; PDF's en e-Books doen het ook prima. Je ziet bovendien dat er binnen ieder andere kunstvorm mensen zijn die de raarste dingen van het internet op een vette manier in hun kunst verwerken. Dat is juist interessant en totaal niet storend, alleen de puristen voelen zich er door bedreigd. Waarom zou dit niet ook met boeken kunnen?

Lees Zac's Haunted House hier.