David LaChappelle laat iedereen eruitzien als een god

David LaChapelle gelooft dat hij een doorgeefluik is voor een hogere macht. “Ik heb een aantal foto's gemaakt waar ik zelf eigenlijk weinig mee te maken had. Ik stond gewoon midden in de nacht op met een foto in mijn hoofd die ontstond nadat ik had gebeden om inspiratie,” vertelt de fotograaf over de telefoon aan VICE. Het is verrassend om iemand met een dergelijke lange en succesvolle carrière met de mega-beroemdheden — leerling van Andy Warhol, ontdekker van Paris Hilton en Amanda Lepore, fotograaf van Whitney Houston, Elizabeth Taylor en Tupac Shakur — met zoveel nederigheid te horen spreken. Maar dat is LaChapelle's mentaliteit, zowel artistiek als persoonlijk.

“Ik vind een show in New York zo spannend — hier ben ik echt opgegroeid,” zegt de fotograaf over make Believe, zijn eerste grote solotentoonstelling in de Verenigde Staten. “New York is een lastig publiek, weet je... als je het daar kunt maken…”, zegt hij, voordat hij New York New York van Frank Sinatra begint te zingen. In het retrospectief, dat opent in Fotografiska New York op 9 september, zijn 150 werken te zien die gedurende vier decennia zijn gemaakt.

Op 15-jarige leeftijd verliet LaChapelle zijn huis in Connecticut en hij verhuisde in de jaren tachtig naar Manhattan. Hij begon als kunstenaar in de East Village, waar hij zich onderdompelde in het nachtleven terwijl hij werkte voor Andy Warhols beruchte tijdschrift Interview. De existentiële onzekerheid van de HIV/AIDS-epidemie, beïnvloedde zijn vroege werk. Hij maakte foto’s van zijn zieke vrienden met engelenvleugels, gehuld in een betoverend, warm licht.

Later waagde LaChapelle zich aan meer fantastische spektakels met grotere budgetten, waaronder mode- en commerciële fotografie. Hij verkende thema's als kunstmatigheid en stedelijke dagdromen. Een foto uit 2002, I Buy A Big Car For Shopping, plaatst een blonde vrouw in een Vinexwijk-achtig landschap, staand voor een SUV die tegen een gigantisch opblaasbaar Coca-Cola blikje is aangereden. Aangezien dit een LaChapelle-productie is, ziet het bloedende, verfomfaaide model eruit alsof ze klaar is voor de catwalk.

LaChapelle heeft in zijn werk het begrip beroemdheid geïnterpreteerd vanuit religieuze iconografie: Kim Kardashian is Maria Magdalena die een glinsterende stroom tranen huilt; Kanye West is Christus met een doornenkroon.

LaChapelle's kenmerkende stijl kan worden gezien als zowel een surrealistische viering van de hedendaagse cultuur als een brutale satire die Amerikanen herinnert aan hun grootste zonden. Voor de kerstkaart van de familie Kardashian-Jenner die hij in 2013 maakte, verzamelde hij vijfhonderd roddelbladen met de alomtegenwoordige gezichten van de familie erop, en plaatste hij de zussen en hun gezelschap in een post-apocalyptisch landschap dat ze zelf hebben gecreëerd.

Naast fotografie regisseerde LaChapelle ook muziekvideo's voor een hele lijst pop-diva's. Hij maakte ook een documentaire in 2005 over streetdance in South Central Los Angeles. Daarnaast zijn er verschillende kunstboeken met LaChappelle’s werk gepubliceerd. In het midden van de jaren nul nam hij een pauze en verruilde hij New York voor een afgelegen boerderij in Maui, Hawaï. Sommige van zijn meer recente werk bouwt voort op religieuze thema's, door de goddelijke sereniteit van Hawaï's immer groene vergezichten te verkennen.

De nieuwe show, make Believe, is een hoogtepunt van zijn dynamische, interdisciplinaire carrière. VICE sprak met hem over het retrospectief, zijn veranderende inspiratiebronnen en hoe hij zich voelt over zijn nalatenschap.

VICE: Je werkte bij Andy Warhol's Interview in de jaren tachtig. Is er iets wat je van hem en je tijd bij Interview hebt geleerd waar je nog steeds wat aan hebt?
David LaChappelle: Warhol bevestigde iets wat ik al had bedacht. Op een keer was ik in zijn kantoor en zei hij tegen me: “Doe wat je wilt, maar zorg ervoor dat iedereen er goed uitziet.”

Ik leerde ook een veel grotere les. Mijn vrienden waren zo gemeen over Andy. Ze zeiden, “Waarom werk je voor hem? Hij is een mislukkeling.” Ze waren echt heel cynisch.

De kunstwereld waardeerde hem niet toen hij stierf. In Europa en Azië was dit wel het geval. Maar niet in New York. Hij wilde al zijn hele leven lang een tentoonstelling in het Museum of Modern Art. Hij kreeg dat pas na zijn dood. Het werd de grootste tentoonstelling in de geschiedenis van het museum, maar ze hadden ermee gewacht tot hij dood was. Iedereen liep daar rond en zei, “Oh mijn god, deze man is een genie!” Ik moest denken aan de mensen die hem hadden uitgelachen. Hij was de hele tijd op pad, en daarom zeiden de kunstcritici, “Hoe kan hij een serieuze kunstenaar zijn?”

Ik zag dat er een verandering optrad. Naarmate de jaren verstreken, werd het duidelijk dat Picasso de eerste helft van de twintigste eeuw domineerde en Andy Warhol de tweede helft van de twintigste eeuw.

Je eerdere werk stelde mannen met AIDS voor als hemelse engelen. Hoe heb je dat werk bedacht?
Nou, de mensen op de foto's waren vrienden van mij. Plotseling, begin jaren tachtig, werd ik me bewust van deze epidemie. Destijds werden in de VS mensen die risico liepen op AIDS door nationale gezondheidsdienst op een kortzichtige manier ondergebracht in de ‘4H-club’: heroïneverslaafden, homoseksuelen, hemofiliepatiënten en Haïtianen. Ik had al vroeg een voorgevoel dat dit een epidemie zou worden, en dat het gigantisch zou zijn. Nu zijn er meer dan 33 miljoen mensen aan de ziekte overleden.

Dat voorgevoel dat ik had bleek echt. Op een dag ging ik in de avond naar Robert Mapplethorpe’s show, en ik zat in een hoekje te trippen van alle beelden en portretten die ik zag. Maar ik voelde iets vreemds. Toen ik in de regen naar huis liep, moest ik heel hard huilen, want ik had het voorgevoel dat dit kleine ding een enorme, wereldwijde bijbelse plaag zou worden. En toen werden mensen inderdaad ziek. Mijn vriend stierf aan AIDS in 1984 toen ik 21 jaar was en hij 24 jaar. Ik wist toen zeker dat ik het had

Ik dacht niet dat ik lang zou leven, dus ik wilde naar iets toeleven. Het ging me niet om geld of het achterlaten van een nalatenschap. Het ging me om het maken van mooie beelden, en dat waren deze engelfoto's. Dus ik gebruikte al het geld dat ik op de bank had om deze vleugels te laten ontwerpen. Ik wilde de essentie van engelen fotograferen. Ik kwam hierdoor heel dichtbij God. Sinds mijn kindertijd was ik al dichtbij God. Maar dit was toen ik geconfronteerd werd met de dood. Ik dacht dat ik ging sterven. En dat was zeer waarschijnlijk. We deden namelijk niet aan veilige seks. Niemand deed dat.

In je foto’s vermeng je popcultuur met religieuze beelden, je Rolling Stone-cover van Kanye West als een bloedende Christus bijvoorbeeld. Kun je nader ingaan op het afbeelden van beroemdheden als goddelijke wezens?Rond die tijd had ik een mediterrane Jezus en een Engelse Jezus gecreëerd. Ik fotografeerde Kanye voor het tijdschrift Rolling Stone, en ik maakte een foto voor mezelf. Dit was het jaar dat Mel Gibson's film The Passion of the Christ in première ging, en het paste er perfect bij. Neem bijvoorbeeld de achtergrond, elke doorn die we op zijn hoofd konden zetten was net zoals op de filmposter. Ik verwachtte niet dat het tijdschrift het ooit op de cover zou zetten.

Ik wilde een zwarte Jezus fotograferen. Ik wilde Christus op verschillende manieren en met verschillende huidskleuren afbeelden, omdat de Bijbel zegt dat we naar Gods evenbeeld zijn gemaakt. We zijn ook verschillend. Dat vond ik erg interessant. Ik werk echt intuïtief en ik doe gewoon waar ik van hou. Ik heb mazzel dat ik mijn hart kan volgen.

Jij begon je loopbaan met analoge fotografie en gedrukte media. Veel fotografie wordt nu geconsumeerd en getoond via Instagram. Heeft de smartphone-technologie je benadering van deze larger-than-life-gebeurtenissen veranderd?
Nee, niet echt. Ik wilde geen Instagram en heb me er jarenlang tegen verzet. Ik wilde niet dat mijn foto's zo klein bekeken zouden worden. Ik wilde dat mensen moeite deden om een boek te bekijken of naar een tentoonstelling te gaan. Maar we organiseerden een boektournee en Johnny Byrne, mijn studio-assistent, zei: “Je moet dit echt echt doen.”

Ik raakte na een tijdje enthousiast. Het was echt nuttig om tijdens de boektournee een band met het publiek te hebben. Ik besteed niet zo veel tijd aan het bekijken van iets anders op Instagram, omdat het me geen goed gevoel geeft. Ik ben heel voorzichtig met wat ik via mijn ogen in me opneem. Ik wil niet naar willekeurige dingen kijken.

Als kind had ik een boek van Richard Avedon met zijn beste werk. Hij redigeerde zelf het boek, stelde het pagina voor pagina samen. Alle modellen hadden het beste haar en make-up, de beste styling. Ik smeekte mijn vader om het voor me te kopen toen ik 14 jaar oud was. Ik kende echt elke foto uit mijn hoofd. Ik absorbeerde het door middel van osmose. Het verschil tussen het bekijken van een boek van Avedon en Instagram is dat je nu door een heleboel beelden moet swipen die erg middelmatig en raar en slecht zijn. In het boek stond geen onzin.

In het midden van de jaren nul nam je een pauze van de commerciële fotografie. Wat inspireert en stimuleert je nu om meer werk te produceren?
Eerlijk gezegd, ik ben gewoon bezig met bidden. Ik bid voor inspiratie, en het komt. Daarom kon ik geen MasterClass doen. Ze wilden me al vroeg een MasterClass laten doen, en ze zeiden: "Je gaat veel geld verdienen." Ik kan niet eerlijk zijn en praten over bidden voor inspiratie als onderdeel van mijn proces. Als ik het weglaat, zou ik liegen. Als ik dat erin stop, willen de mensen hun geld terug.

Zeg je dat inspiratie van binnenuit komt?
Het komt van God.

Al dit trotse gedoe — ik ben trots op mijn werk, trots, trots. De boodschap zou juist moeten zijn: nederigheid is belangrijk. Nederigheid. Ik bedoel geen fake nederigheid. Ik ben erg gelukkig en gezegend dat ik de kans krijg om kunst te maken. Er zijn zoveel mensen in deze wereld die oorlog en armoede meemaken en honger lijden en zij willen ook kunst maken. Ik ben niet trots. Ik heb mazzel. Het is een geschenk. Het is iets om dankbaar voor te zijn, en in God te geloven. Niemand kan me iets anders vertellen. Ik kan alleen voor mezelf spreken. Ik weet waar mijn inspiratie vandaan komt, en het komt niet van mij.

Dit artikel verscheen oorspronkelijk op VICE US.

Volg VICE België en VICE Nederland ook op Instagram.