FYI.

This story is over 5 years old.

Five Disks: One Empty

Wanneer sculpturen aan het moorden slaan

Van enorme metalen sculpturen die moeite hebben met de zwaartekracht tot willekeurige kunstobjecten die met gemengd succes als moordwapen zijn gebruikt.
Nee, dit zijn niet de echte beelden en ook niet de echte moordwapens. Een man heeft wel zijn vrouw vermoord met een vergelijkbare miniatuur. Afbeelding via Wikimedia Commons.

'Away from the Flock' (1994) is now on display at the Pier Arts Centre in Stromness, Orkney. The touring exhibition, ARTIST ROOMS, includes Hirst's work alongside a series of the artist's earlier collages. (Photo by Prudence Cuming Associates) #formaldehyde #PierArtsCentre #ArtistRooms

A photo posted by Damien Hirst (@damienhirst) on Jun 23, 2015 at 9:23am PDT

Een aantal weken geleden werd bekend dat er giftig formaldehydegas lekt uit Mother and Child (Divided) en way from the Flock, twee werken van Damien Hirst. Onderzoekers kwamen tot de schokkende ontdekking dat er rond de sculpturen tien keer zoveel formaldehyde in de lucht hangt dan toegestaan. Tot nu toe zijn er nog geen mensen gestorven aan de kunst van Hirst en hopelijk gaat dit ook niet gebeuren. Maar toch hebben sculpturen al een rijke geschiedenis wat betreft het doden van mensen, waarvoor ze vaak niet meer dan een klein zetje van de zwaartekracht nodig hebben. Richard Serra is waarschijnlijk de eerste kunstenaar die je associeert met een dodelijk kunstwerk. Dit komt niet alleen door zijn grote abstracte sculpturen die maar net in balans blijven, maar meer doordat ze al enkele keren finaal uit elkaar zijn gevallen. Na een aantal ongelukken die bijna iemand verpletterden ging het in 1971 in het Walker Art Museum mis. Takelaar Raymond Johnson werd het slachtoffer van Sculpture No. 3 nadat er een plaat van meer dan twee ton afbrak en hem verpletterde.

Advertentie

"Five Disks: One Empty" Alexander Calder #alotofart

A photo posted by A LOT OF ART (@a_lot_of_art) on Nov 17, 2015 at 7:17am PST

Ook Alexander Calder maakte een werk dat leidde tot de dood van personen die eraan werkten. Tijdens bouw van de installatie Five Disks: One Empty bij Princeton University in 1971 kwamen twee mannen om het leven. De mannen die het werk aan het plaatsen waren – de bestuurder van de kraan en de man die hem aanwijzingen gaf – werden geplet door de sculptuur toen de kabel van de hijskraan knapte. Beide mannen overleden ter plaatse. Mocht je dit nu lezen en denken dat je wel veilig bent omdat je alleen kunst bekijkt als het netjes uitgestald staat, dan zullen we je even uit die droom helpen. Sculpturen hebben namelijk ook een flink aantal toeschouwers gedood. Christo and Jeanne Claude staan bekend om hun grote installaties waarmee ze bijvoorbeeld complete gebouwen inpakken. Voor hun werk The Umbrellas uit 1991 maakte het duo 3,100 paraplu’s van aluminium en ander metaal. Een van die paraplu’s woog al ruim tweehonderd kilo en was ongeveer vier meter hoog. Samen vormden deze enorme paraplu’s twee installaties in Californië en Japan en bij elkaar besloegen de werken meer dan anderhalve kilometer. Op 26 oktober 1991 zorgde een harde windvlaag ervoor dat een van de paraplu’s losbrak, de straat op rolde en tot stilstand kwam tegen een rots. Helaas werd de 33-jarige Lori Mae Matthew geplet tussen de rots en de paraplu. De kunstenaars kwamen naar haar begrafenis en besloten om de installaties weg te laten halen. Alsof één dode niet erg genoeg was viel er ook nog eens een tweede dode tijdens de demontage in Japan. De 51-jarige Masaki Nakamura werd geëlektrocuteerd door een stroomkabel die verbinding maakte met de kraan toen de paraplu’s uit de grond werden getrokken.

Het is eigenlijk niet heel gek dat er soms ongelukken gebeuren met dit soort grote en zware kunstwerken. Maar in veel gevallen blijkt ook kleinere kunst (en kitsch) erg bruikbaar te zijn als moordwapens. Om een paar voorbeelden te geven: in 2013 vermoordde de 76-jarige Brit Frederick Gilliard zijn vrouw met een replica van een moai, een miniatuurvariant van de beelden die op Paaseiland staan, een paar maanden later sloeg Devendra Singh zijn vrouw morsdood met een houten olifantje en in datzelfde jaar gebruikte de Amerikaan Richard Gustav Forsbergwas een beeldje van een godin om zijn vrouw van kant te maken.

Mark A. Bechard sloeg en vermoorde nonnen met een religieus standbeeld. Deze afbeelding is niet het echte moordwapen. Afbeelding via Wikimedia Commons.

Er zijn onwijs veel verhalen waarin beelden als moordwapen gebruikt worden. Zo is er ook de zaak van Mark A. Bechard, die in 1996 twee nonnen vermoordde en een non in elkaar sloeg met een religieus standbeeld. En in december vorig jaar vermoorde de 62-jarige Michael Gallagher zijn moeder met een beeldje van zichzelf. De mini-me bleek niet het perfecte wapen en daarom besloot Gallagher zijn moeder ook nog te verstikken met een kussen en een vuilniszak. Een paar maanden geleden sloeg Donald Arrington in Chicago Lloyd A. White in elkaar met een standbeeld en besloot hem daarna 45 keer te steken, het lichaam in brand te zetten en ervan door te gaan in zijn Mercedes. De onderzoekers vonden stukken van het standbeeld op het lichaam van het slachtoffer. Overigens zijn niet alle slachtoffers van sculptuurmoorden mensen. Vorig jaar besloot de 23-jarige Nicholas Patrikis een mes uit een huis te stelen, in te breken in een schoolbus en een Nintendo van een student te stelen. Voordat hij het mes buit maakte, vermoorde hij de huiskat met een beeldje van een kikker, en niemand weet waarom dit nou nodig was. De formaldehyde lekkende werken van Hirst zijn overduidelijk niet het grootste gevaar vanuit de kunstwereld. Het staat buiten kijf dat sculpturen het dodelijkst zijn zodra mensen ermee aan de haal gaan.