Fotos

Fotograaf Maria Baoli vond poëzie in banale details in de Congolese wijk van Brussel

In het Maison Africaine, ooit opgericht voor Congolese studenten, komen tegenwoordig studenten uit meer dan 25 landen samen.

door Marie Pilette
14 juli 2019, 5:00am

Alle beelden door Maria Baoli

In haar project Chez moi loin de chez moi, uit 2016, combineert fotograaf Maria Baoli (35) persoonlijke verhalen en fotografie. Ze ging naar het Maison Africaine, dat in 1961 werd opgericht om Congolese studenten die in België kwamen studeren te verwelkomen. Tegenwoordig komen studenten met meer dan 25 nationaliteiten hier langs om elkaar te ontmoeten en deel te nemen aan culturele evenementen.

Baoli legde momenten uit hun dagelijkse leven vast. Ze combineerde deze beelden met collages van archieffoto’s om hun gedachten, twijfels, hoop en heimwee naar hun geboorteland in beeld te brengen. Wij spraken Baoli over haar project.

1562660756171-melissa-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
Mélissa

VICE: Hey Maria, hoe kwam je bij het Maison Africaine terecht?
Maria Baoli: Ik ben eerst naar de archieven van Brussel gegaan om me te verdiepen in Matonge, de Congolese wijk in Brussel. De wijk vormt eigenlijk een driehoek tussen een café, een bioscoop en het Maison Africaine, dat eerst aan de Marollen lag, maar in 1962 naar Matonge verhuisde. Ik wilde er meteen naartoe om er meer over te weten te komen.

Wilden de mensen die je daar tegenkwam gefotografeerd worden?
Niet allemaal, maar omdat de directeur de studenten goed kende, hielp hij me de juiste mensen vinden. Sommige studenten leken eerst wel open te staan om deel te nemen aan mijn project, maar reageerden uiteindelijk niet meer op mijn telefoontjes. Anderen bleven wel enthousiast.

Welk verhaal heeft je het meest geraakt?
Dat van Blandine en haar dochter Melissa. Blandine is een alleenstaande moeder die in België kwam zonder verblijfplaats. Ondanks al die ellende wist ze haar kracht en ‘glans’ te behouden. Als Blandine en haar dochtertje van drie terugkeren naar Benin, worden ze gezien als Europeanen. Vooral Melissa, omdat ze nooit echt in Afrika heeft gewoond. Dat zijn het soort vraagstukken rond identiteit die me interesseren.

Heb je nog contact met de mensen die je hebt gefotografeerd?
Nee. Na het project contacteerde ik alle studenten die hadden meegewerkt en stuurde ik hen de foto’s. Ik kreeg maar één antwoord terug. De anderen waren al teruggekeerd naar hun land van herkomst, of te verlegen om te antwoorden.

1562663706532-linge-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
Linge

Ben je altijd al geïnteresseerd geweest in het sociale aspect van fotografie?
Ja, ik denk dat fotografie je helpt om de wereld te begrijpen en om toegang te krijgen tot omgevingen die je normaal niet te zien zou krijgen. Het is een manier om verhalen te vertellen die niet bijzonder zichtbaar zijn, en meer mensen te bereiken met minder bekende thema’s.

Is dat ook waarom je fotograaf werd? Dat sociale aspect?
Ja en nee. Ik hou van het sociale aspect van verhalen maken en het delen ervan. Ik denk dat dat ook het mooie is aan deze foto’s. Maar ik hou ook van het vakmanschap zelf, zoals werken in een donkere kamer.

Wat vonden de bezoekers en het personeel van het Maison Africaine van je project?
Ze waren fan. Ik wil de directeur nog bedanken: hij heeft me echt geholpen, vooral door mij de archieffoto’s te bezorgen en de tentoonstelling te organiseren.

Over archieffoto’s gesproken, in een aantal beelden maakte je daarmee collages, die contrasteren met je close-ups. Waarom koos je voor die combinatie?
Aan de ene kant maken close-ups het mogelijk om dichter bij de realiteit van het Maison te komen. Er zit veel poëzie in banale details. En aan de andere kant zijn er de collages, die ik erg speels vind. Door ze te combineren met archieffoto’s speel je met het heden en verleden. Het zorgt voor een soort spanning bij het bekijken van de foto. Waarschijnlijk stellen mensen zich vragen over het verband tussen de twee foto’s in de collage. Ik vind het leuk om een dialoog tussen twee foto’s te maken en met de verschillende lagen te spelen, omdat ik het beeld zelf soms niet diepgaand genoeg vind.

Meer werk van Maria vind je op haar Instagram en haar website.

1562663988052-etreinte-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
Étreinte
1562661002835-attente-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
Attente
1562661349437-sept-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli-copie
Sept
1562661034744-conversations-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
Conversations
1562661044179-en-famille-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
En famille
1562661072722-fin-de-diner-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
Fin de dîner
1562661087235-fugit-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
Fugit

1562661213539-umbra-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
Umbra
1562661232113-midi-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
Midi
1562661253516-revelation-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
Révélation
1562663778420-amani-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
Amani
1562663851741-jacky-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
Jacky
1562663905739-vasque-chez-moi-loin-de-chez-moi-2016-maria-baoli
Vasque