Moeten kleurpoederfestivals niet eens kappen met zichzelf 'Holi' noemen?

Actiegroep 'Holi is geen houseparty' is boos, de festivalorganisator van Holi Fusion heeft geen enkele zin om de naam van z'n festival te veranderen.

|
07 september 2017, 2:29pm

Op de eerste dag van de maand Chaitra (de maand maart in de Gregoriaanse kalender), vieren hindoes het feest Holi, waarin de lente, de overwinning van het goede op het kwaad en het nieuwe jaar worden gevierd. Om al deze heerlijke dingen te symboliseren gooien hindoes elkaar tijdens dit feest onder met gekleurd poeder en water.

Dat smijten met gekleurde spullen is natuurlijk enorm leuk en feestelijk, beseften ook festivalorganisatoren. Als gevolg kun je jezelf en anderen lekker onderpoederen op talloze Nederlandse evenementen - zo kun je in de zomer naar Holi Fusion in Eindhoven en Maastricht, en naar het Holi Festival of Colours Amsterdam, om het op een potje ludiek kleuren smijten te zetten.

De actiegroep 'Holi is geen Houseparty' is niet blij met het feit dat deze festivals zichzelf de naam 'Holi' toe-eigenen. Door middel van socialmediacampagnes, praten met sponsoren en vreedzame protestacties, proberen ze festivalorganisatoren zover te krijgen dat ze hun naam aanpassen. Omdat er weinig schot in de zaak zat, riep de actiegroep haar volgers op om een melding van discriminatie te maken bij het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam. Dat zijn er inmiddels vierhonderd.

Ik sprak Pravini Baboeram, medeoprichter van de actiegroep, en Corado Heldoorn, medeoprichter van Holi Fusion, om hem te vragen wat hij er nou van vindt dat zijn festival volgens actievoerders een andere naam moet krijgen.

Foto via Flickr-gebruiker Herri Bizia

VICE: Hoi Pravini, waarom voelde jij je geroepen om een tegengeluid te laten horen tegen de Holi-zomerfestivals?
Pravini Baboeram: Ik ben zelf Hindoestaans. Naarmate ik ouder werd ben ik me meer gaan verdiepen in mijn roots en de spirituele feestdagen, die ik tot vroeger alleen op een culturele manier meemaakte. Het viel me op dat de Holi-zomerfestivals op een hele opmerkelijke wijze de feestdag uit zijn context halen en bovendien de beeldvorming veranderen.

'Holi is geen Houseparty' is van mening dat je het festival best in de zomer kan houden, maar dan mag je het niet 'Holi' noemen want dat ís het niet. Je kunt alleen zeggen dat je Holi viert als je dat in de lente doet. Kerstmis vier je toch ook niet door in de zomer een kerstboom op te zetten?

Dus even ter verduidelijking: het is verder helemaal oké als niet-hindoes - eventueel met iets wijdere pupillen - in de lente aan het stampen zijn op een Holi-housefeestje?
Ja, want dan pakken ze naast het gooien met gekleurd poeder een ander aspect mee: het lentefeest. Iedereen die Holi wil vieren is welkom, maar op dit moment wordt de naam Holi als symbool uit haar context gehaald door mensen buiten de betreffende gemeenschap. Dat is culturele kaping, maar dat mag absoluut niet verward worden met niet-hindoes die geen Holi zouden mogen vieren.

Je zegt dat je de beeldvorming ziet veranderen. Wat bedoel je daar precies mee?
Nou, we merken dat er problemen opspelen als onze eigen gemeenschap Holifeesten wil organiseren. Het was bijvoorbeeld moeilijk om een vergunning te krijgen in de gemeente Amsterdam. De gemeenteambtenaar vroeg zich af waarom we überhaupt het feest wilden vieren aangezien het in de zomer ook al een paar keer was geweest. Op deze manier worden er allemaal obstakels opgeworpen door mensen van buiten de gemeenschap.

De oplossing van 'Holi is geen Houseparty' klinkt vrij simpel: haal het woord 'Holi' uit de festivalnamen.
Ja, zo ingewikkeld is het niet. Het probleem is niet dat festivals met gekleurd poeder gooien, dat de feestdag vercommercialiseerd wordt of dat iedere andere festivalopzet wordt gebruikt. Het probleem is dat ze zich heel bewust profileren als Holi, terwijl ze alleen met gekleurd poeder gooien.

Een andere optie is het festival naar de lente verplaatsen zodat ze ook daadwerkelijk ons lentefeest vieren, maar dat doen ze niet want dan lopen ze geld mis.

Hoe is het contact met de twee festivals eigenlijk verlopen?
Moeizaam. Met het Duitse Holi Festival of Colours Amsterdam hebben we in 2015 een Skype-gesprek gehad en in het gesprek liet de organisator merken dat hij niet van plan was om de naam te wijzigen. Hij gaf aan het goed te bedoelen en dat we om die reden niet beledigd konden zijn. Vanwege dat gesprek besloten ze toch het festival in Nederland te cancelen, maar dit jaar zijn ze weer teruggekomen.

We hebben vorig jaar ook een gesprek gehad met Holi Fusion Festival. De kern van hun verhaal was: we begrijpen dat jullie het vervelend vinden, maar ons gaat het te veel geld kosten om de merknaam te wijzigen. Als de boodschap van je festival 'respect en tolerantie voor iedereen' is, noem ik dat pas hypocriet.

Holi-zomerfestivals worden over bijna de hele wereld georganiseerd. Wat is jullie volgende stap, als de Nederlandse festivals definitief weigeren hun naam te veranderen?
We focussen in principe alleen op Nederland. We kennen de Hindoegemeenschap hier en zijn bekend met de infrastructuur om ons te mobiliseren.

Naast de klachten die zijn ingediend bij het MDRA, overwegen we om de kwestie voor te leggen bij het College voor de Rechten van de Mens. We zijn ons ervan bewust dat het concept van 'culturele kaping' best nieuw is voor de juridische wetgeving, maar we hebben gezien dat het op internationale schaal wel op de agenda wordt gezet. Hopelijk voert dit de druk op voor festivalorganisaties om de naam te wijzigen.

Dankjewel, Pravini!

Foto via Flickr-gebruiker Thierry Leclerc.

VICE: Hey Corado! Wat is er nou precies aan de hand?
Corado Heldoorn: De afgelopen jaren zijn we door de actiegroep 'Holi is geen Houseparty' in de media afgeschilderd als cultuurkapers. Nu hebben ze een andere weg ingeslagen en maken ze meldingen bij het MDRA. In hun ogen discrimineren we en zijn we racisten. Toen ik dat zag dacht ik dat ik een stuk van De Speld aan het lezen was.

Ik ben zelf gewoon Nederlander, maar mijn zakenpartners van Holi Fusion zijn allebei van Indiase afkomst. We worden heel erg neergezet alsof we een blanke organisatie zijn, Pravini noemt ons ook wel 'witte wolven'. Dat is niet zo, we bestaan uit een heel gemixed team.

En wat vind je van het voorstel van de actiegroep om het woord 'Holi' uit de festivalnaam te halen?
We organiseren een festival waar iedereen gelijk is. Vandaar het kleurenpoeder: het maakt niet uit welke kleur je bent, jong of oud, man of vrouw. Ik denk dat de actiegroep tegen ons festival is omdat ze de religieuze achtergrond zo belangrijk vinden dat er bijvoorbeeld geen housemuziek gedraaid worden. Maar cultuur kan ook veranderen met de tijd, dat zag ik ook toen ik in India was. Bij ons heeft niks te maken met religie, maar met plezier, met gelijkheid en iedereen bij elkaar brengen.

Ik heb begrepen dat het probleem niet bij de invulling van het festival ligt, maar het feit dat jouw feesten in de zomer worden gevierd. Terwijl Holi van origine wordt gevierd om de lente in te luiden.
Daar zit een kern van waarheid in die ik wel begrijp. Maar ik zie ook meteen iets dat niet klopt: de hindoes in India hebben op een ander moment lente dan wij in het Westen, dus in principe valt hun feestdag nergens hetzelfde. Dat vind ik wel een beetje krom. In Rotterdam vieren ze ook zomercarnaval. Ik heb nog nooit gehoord dat iemand daarvoor een melding heeft gemaakt bij het MDRA.

Holi wordt niet gevierd volgens onze kalender, maar volgens de Hindoekalender. Die is voor alle hindoes hetzelfde.
Dat wist ik niet. Nou ja, waar het op neerkomt: een kleine groep volgt Pravini. De rest van de hindoes in Nederland heeft er niks op tegen. We hebben contact met de Ambassade van India in Nederland over het festival deze maand en ook zij vinden dat we de naam moeten houden omdat we Holi juist meer bekendheid geven in Europa.

Ben jij bereid om de naam van jouw festival te veranderen of om het te verplaatsen naar de lente?
Nee. Het is niet zo dat je een naam kan toe-eigenen, dat geldt voor hun en voor ons. De naam Holi Fusion hebben we de afgelopen jaren opgebouwd als wereldwijd geregistreerd trademark. Er zit niet alleen veel geld in: ook bloed, zweet en tranen. Omdat we meer de focus willen leggen op de gekleurde verlichting en verf, zijn we wel de overstap aan het maken naar de naam 'Colour Madness Festival by Holi Fusion'. Verder is het voor ons niet mogelijk om het festival in de lente te houden, vanwege het onvoorspelbare weer.

We vinden het vervelend om te horen dat we mensen kwetsen, maar het gaat uiteindelijk om dezelfde hoeveelheid mensen die klagen dat ze geluidsoverlast hebben.

Oké, bedankt, Corado!

Meer VICE
VICE-kanalen