Foto’s van nostalgische fascisten die het jubileum van Mussolini’s staatsgreep vieren

Dit artikel verscheen oorspronkelijk op VICE Italy. 

Predappio is een klein dorpje in centraal Italië dat onder een tweevoudige vloek lijdt: het is de geboorteplaats van de voormalige fascistische dictator van Italië, Benito Mussolini, en ook de plek waar hij is begraven.

Eigenlijk hoorde niemand dit te weten – nadat hij was doodgeschoten werd Mussolini’s lichaam op een van de grootste pleinen van Milaan aan het publiek getoond, om vervolgens in een ongemarkeerd graf begraven te worden zodat zijn laatste rustplaats een geheim zou blijven. Maar in april 1946 lukte het Domenico Leccisi, een voormalig fascistisch militant en politicus, om met behulp van twee handlangers zijn lichaam te stelen en het bij een paar sympathiserende priesters in bewaring te brengen. Na lange en ingewikkelde onderhandelingen werd het lichaam in 1957 uiteindelijk in de familiecrypte van de Mussolini’s begraven.  

Vanaf dat moment werd Predappio een plaats van verering voor nostalgische fascisten. Tegenwoordig is het nog steeds een plek om te bezoeken op bedevaart, vooral om 28 oktober 1922 te herdenken, de dag van de Mars op Rome, waarmee Mussolini’s overname van de Italiaanse overheid begon. 

Dit jaar precies 100 jaar geleden vielen zo’n 20.000 leden van Mussolini’s fascistische paramilitaire groep de Italiaanse hoofdstad binnen in een poging om een staatsgreep te plegen. Deze zet werd gedaan in een tijd dat er grote onrust in het land was. Na de Eerste Wereldoorlog zat Italië zwaar in de schulden en was het vernederd omdat het niet de gebieden had gekregen waarom het had gevraagd in de naoorlogse onderhandelingen. 

Tegelijkertijd werd socialisme steeds populairder bij de Italiaanse arbeidersklasse, wat leidde tot wijdverspreide protesten voor betere werkomstandigheden in de fabrieken en op de akkers. De paramilitaire groepen die door Mussolini werden geleid, ook wel bekend als de Fasci of de zwarthemden vanwege hun uniform, kwamen aan de macht door deze bewegingen ten behoeve van de bourgeoisie de kop in te drukken. Door deze activiteiten als burgerwachten kwamen ze ook in de gunst bij de rijkste Italianen. 

Ondertussen bleek de jonge parlementaire monarchie van Italië behoorlijk gammel te zijn:  de ene na de andere overheid stortte kort na het aan de macht komen in. Mussolini zag deze instabiliteit als een kans om zijn fascistische revolutie tot stand te brengen, en coördineerde van een afstand de Mars op Rome om zijn plan uit te voeren. De stad werd verdedigd door meer dan 28.000 soldaten. Op het moment dat de fascisten door de straten van de hoofdstad begonnen te paraderen, besloot de destijdse Koning Victor Emmanuel III om Mussolini als premier te benoemen, om te voorkomen dat er een burgeroorlog werd ontketend.

“We hebben een morele verplichting om de Mars op Rome te herdenken,” zei Mirco Santarelli van Arditi d’Italia, een neo-fascistische organisatie die de herdenking elk jaar organiseert. Hij liet weten blij te zijn met de overwinning van Giorgia Meloni en stelde voor dat aanwezigen zich weerhouden van het doen van de Romeinse groet om geen problemen met de wet te krijgen. 

Eigenlijk bestraft Italië acties die tot een heropleving van de fascistische partij zouden kunnen leiden. Maar door de vage formulering en de tegenstrijdigheid met de vrijheid van meningsuiting wordt de wet maar weinig toegepast. In plaats van de fascistische groet stelt Santarelli voor dat sympathisanten hun eerbetoon geven door “een hand op hun hart te leggen.”

Op de dag van het evenement viel deze uitnodiging schijnbaar in dovemansoren, gezien er door zo’n 2000 deelnemers “Duce! Duce!” (het Italiaanse equivalent van Führer) werd geroepen terwijl ze hun rechterarm in de lucht uitstrekten. 

De fascistische symboliek was niet bepaald subtiel bij het evenement. Sommige mensen - en zelfs kinderen - waren volledig in het zwart gekleed, vooral in zwarte shirts, die onderdeel uitmaakten van de uniformen van de Fasci. Deze paramilitaire groepen werden later in het regime geïntegreerd, en bleven in de 20 jaar van Mussolini’s fascistische dictatorschap een machtig middel voor intimidatie dat kon worden ingezet tegen politieke tegenstanders. 

De twee souvenirwinkeltjes in Predappio stonden vol met fans die mokken, hakenkruis-stickers, Mussolini-beeldjes en asbakken met de fascistische leus “God, Vaderland, Familie” kochten. Het motto is recentelijk ook overgenomen door hedendaagse extreemrechtse leiders zoals Italiës nieuwe premier Giorgia Meloni and Braziliës recent verslagen president Jair Bolsonaro. 

Tijdens mijn eerste keer in Predappio schrok ik van hoe normaal alles voelde. Het is echt surreëel dat dit soort dingen in 2022 nog steeds gebeuren, maar dit is hoe het is. Het ergste is dat het niemand genoeg lijkt te schelen om hier iets aan te doen. 

Scroll naar beneden om meer foto’s te zien: