Georg met een van zijn klanten.
Georg Wessels maakt schoenen op maat voor de grootsten ter wereld: mensen die kampen met een hypofysetumor, waardoor ze niet stoppen met groeien. Zeker in arme landen krijgen deze reuzen het soms zwaar te verduren, en daarom biedt de Duits-Nederlandse schoenmaker Georg Wessels ze wat ondersteuning door ze immense stappers cadeau te doen. Hij vliegt daarvoor de hele wereld over, en kan veel reuzen inmiddels tot zijn goede vrienden rekenen. We spraken hem over wat hij allemaal doet om reuzen een hart onder de riem en een passende schoen om de voet te steken.
VICE: Schoenenzaak Wessels is al sinds 1745 een familiebedrijf, en u bent dus opgegroeid met het idee dat u schoenen ging maken. Maar uw ouders hebben nooit schoenen voor reuzen gemaakt – kwam dat idee van u?
Georg Wessels: Voordat ik de zaak 35 jaar geleden overnam, had ik al besloten dat ik alleen nog schoenen voor grote maten wilde verkopen. Daarvóór verkochten we ook grote maten, maar nooit zo extreem. De meeste winkels stoppen waar wij pas beginnen.
U bent de enige die zulke schoenen maakt?
Ik ben de enige die deze schoenen maakt en ze ook cadeau doet. Ik krijg aanvragen vaak via de ambassade. Vroeger nam ik zelf contact op met de reuzen, maar nu gaat dat meestal andersom.
Hoe onderhoudt u het contact met uw grootste klanten?
Met de één heb ik meer contact dan de ander. Sommigen zijn echte vrienden geworden. Maandag heb ik nog met Sultan Kösen gebeld, een reus uit Turkije. Communiceren is soms wat moeilijk, maar als hij mijn stem hoort aan de telefoon, begint hij gelijk te lachen of te huilen. Dan zeg ik “Hallo Sultan, hier ist Georg,” en dan roept hij gelijk “Papa!”.
Dat is wel heel persoonlijk. Het lijkt bijna of het maken van schoenen een bijzaak is.
Dat is het min of meer ook. Wel een dure bijzaak. Maar het contact met de reuzen vind ik belangrijker: ze voelen zich gevangen in hun eigen lichaam. Ik probeer een stukje van hun leven iets makkelijker te maken.
Hoe bepaalt u wat voor soort schoenen u voor ze maakt?
Voor 95% zijn dat praktische keuzes. Je moet weten wat hen mankeert. De schoenen mogen absoluut niet knellen: te kleine schoenen kan iedereen wel maken. De pasvorm moet helemaal perfect zijn, ze moeten stevig zijn en heel zacht. Af en toe voegen we nog wat leuke dingen toe, zoals de vlag van het land waar de reus woont.
Vinden ze het niet gek dat u langskomt om gratis enorme schoenen langs te brengen?
Ja, sommigen kunnen zich niet voorstellen dat er iemand uit Nederland komt, die ze schoenen cadeau geeft en duizend euro meeneemt voor medicijnen. Maar dat is eigenlijk maar een druppel op een gloeiende plaat. Als je daar komt zijn die mensen heel gastvrij, maar het gebeurt wel eens dat je buiten op een bedje moet slapen en er geen wc is. Dat zijn interessante belevenissen. In Afrika heb ik zelfs meegemaakt dat ze speciaal voor mij een kameel hadden geslacht. Nou ben ik niet bepaald een vegetariër, maar een kameel slachten, dat hoeft van mij nou ook weer niet. Normaal gesproken zoek ik dat niet op. Ik ben geen avontuurlijk type.
Georg aan het werk.
Hoeveel mensen heeft u thuis opgezocht om schoenen te brengen?
Ik denk een stuk of 25. Maar dan praat ik alleen over de echte reuzen. Veel van hen zijn inmiddels al overleden, trouwens.
Ja, reuzen worden over het algemeen niet erg oud. Maakt dat het nog extra triest?
Jazeker. Daarnaast heeft iedere reus zijn eigen verhaal – het een nog triester dan het ander. Zo kende ik een Amerikaanse reuzin die als showobject werd neergezet in het Guinness World Record Museum. Daar prikten Japanse toeristen in haar benen om te kijken of ze wel echt was en niet op stelten stond. Daar is ze bijna aan onderdoor gegaan. En de Chinese reuzin Yao Defen werd op haar dertiende aan een circus verkocht. Die circusdirecteur heeft jaren gezocht naar een mannelijke reus zodat hij reuzenbaby’s kon fokken. Ze heeft mij gesmeekt om haar te helpen, maar ik kon haar natuurlijk niet ineens normaal leven geven.
U heeft de Russische basketballer Alex Sisonenko ook geholpen, toch?
Ja. Hij was een van mijn beste vrienden. Op een zeker moment ging het zo slecht met zijn gezondheid, dat hij in het ziekenhuis lag te creperen. Toen heb ik een brief gestuurd naar Poetin, want ik pikte dat niet. Rusland is zo’n rijk land, en Alex was wereldkampioen met basketbal – zo iemand konden ze niet in een klein kamertje laten verrotten. Even later vertelde Alex, die toen nog in het ziekenhuis lag, dat er een wonder was gebeurd: de minister van sport en cultuur was bij hem op bezoek geweest, en de Russische televisie. En zijn huurwoning aan hem overgedragen.
Kwam dat door uw brief, denkt u?
Dat weet ik wel zeker, ja. Hoewel ik nooit een brief van Poetin terug heb gekregen. Dat was in oktober 2011, en in januari 2012 kregen we het bericht dat Alex was overleden.
Georg met Alex.
Bent u naar zijn begrafenis geweest?
Nee, dat kon niet zo snel. Dat was verdrietig, want we waren erg hecht. Hij had ooit contact met de Duitse anatoom Gunther von Hagen – die door middel van plastinatietechniek mensen ontleedt en kan opzetten. Hij heeft ook die tentoonstelling Bodyworlds gemaakt. Von Hagen had Alex uitgenodigd om langs te komen, en Alex was in de veronderstelling dat de professor hem en zijn zoontje Sacha, die aan een hartritmestoornis leed, zou gaan helpen. Toen Alex in Duitsland aankwam, kreeg hij van Von Hagen een contract voorgelegd waarin stond dat als Alex kwam te overlijden, Von Hagen zijn lichaam zou mogen gebruiken voor de wetenschap. Om hem op te zetten, dus. Alex en zijn zoon zouden daar elke maand geld voor krijgen.
Alex belde me op en ik ben gelijk naar hem toe gegaan. In zijn hotelkamer zat Sacha in een hoekje met Lego te spelen, terwijl Alex op zijn bed zat. Hij was helemaal in elkaar gezakt omdat hij zo zwaar was – 280 kilo. Ik zat als een baby’tje bij hem op schoot en hij pakte me vast en moest zo hard huilen. Dat was verschrikkelijk. We waren echte vrienden.
De schoenen van Nelson Mandela.
Oh, wat verdrietig. Tot slot iets luchtigers: wat is de mooiste schoen die u ooit heeft gezien?
De schoenen die fabrikant Crockett & Jones heeft gemaakt voor Nelson Mandela toen hij uit de gevangenis kwam. Een miniatuur van dat paar staat in ons museum. Die waren van struisvogelleer – heel bijzonder. Er zijn zo veel materialen waar je prachtige schoenen van kunt maken. Ik heb nu kikkerleer meegebracht uit Zuid-Afrika, bijvoorbeeld. Ik ben nog aan het bedenken wat ik daarmee ga doen. Ik heb veel schoenen gemaakt die niet aan een voet horen, maar in een museum. Het is wel eens slikken als je ziet hoe reuzen met die schoenen omgaan. ‘Schoensmeer’ staat niet in hun vocabulaire.