FYI.

This story is over 5 years old.

nieuws

Traangas in je gaffel - een verslag van de rellen in Athene

We staan middenin de rellen in Athene. Het is hier niet zo chill.

Traangas. Fucking traangas. Ik stink naar traangas. M'n bomberjack en haar zitten onder; m’n neusvleugels ruiken naar Dresden en Nagasaki. Ik haat traangas. De Griekse politie daarentegen is er dol op. In het centrum van Athene kregen ze vandaag te maken met 100.000-en-een-beetje demonstranten, dus deden ze wat ze dan altijd doen: hen bekogelen met spuitbussen vol vuige, misselijkmakende teringzooi.

Advertentie

We zijn nu al drie dagen in Griekenland aan het filmen voor VICE. Voordat ik vertrok ging ik ervan uit dat het gewoon een iets extremere versie van de protesten in Londen en Berlijn zou zijn. Ik dacht dat de anarchisten en de nette demonstranten aparte groepen zouden zijn die elkaar als vanouds zouden wantrouwen. Maar deze week verrasten de Grieken me. Taxichauffeurs speechten over de goedheid van iedereen die in opstand komt tegen de Griekse regering, en over de crisis die is voortgekomen uit corruptie en inefficiëntie. “Ik hoop dat de jonge zonen van Griekenland een week niet zullen slapen,” zei een vijftigplusser. Hij zei ook dat hij een helm had gekocht en onderweg was om mee te doen.

Het Syntagmaplein is een slagveld waar bijna 200.000 woedende Grieken op de gehate politie afstormen. Ze komen hun gram halen voor decennialang machtsmisbruik. Jonge krakers in zwarte outfits vechten zij aan zij met mannen die de fijnere relkneepjes waarschijnlijk leerden tijdens de revolutie van 1974.

Na vijf uur middenin de collectieve vechtpartij te hebben gestaan is het makkelijk om meegesleept te worden en te geloven dat we geschiedenis aan het schrijven zijn. Dit is tenslotte een land waar in het verleden regelmatig heersers werden afgezet omdat ze er een potje van maakten. Vrouwen van in de tachtig geven schouderklopjes aan tieners met Misfits-patches, terwijl oude mannen het puin van plantenpotten, muren en paaltjes als projectielen gebruiken. Punkers kijken goedkeurend toe.

Advertentie

Het protest begint om tien uur ‘s ochtends. We hebben overnacht in Eksarchia, het gebied dat door de Griekse media een anarchistisch bolwerk wordt genoemd. Het is een gebied waar Amsterdamse krakers alleen van kunnen dromen: een grotendeels politievrije zone waar gekraakte en bezette gebouwen zij aan zij staan. Vanaf hier marcheren anarchisten, studenten en een paar linkse mannen van middelbare leeftijd naar het centrum van Athene. Daar hebben ze afgesproken met busladingen vol politieke groeperingen van wie ik de standpunten niet helemaal begrijp.

Na een uur op een volgepakt Syntagmaplein vormen communisten met stokken een cordon dat voetgangers moet beschermen tegen de politie (en de anarchistische strijd). Na ongeveer drie kwartier zijn ze weer weg. “Je moet uitkijken, de Stalinisten hebben nu het plein verlaten en er volgt nu alleen nog maar gewelddadige waanzin,” waarschuwt een oprechte Athener als wij met onze gasmaskers op in een zijstraatje staan uit te hijgen na de eerste rel. Om ons heen ploeteren mannen en vrouwen naar hun werk terwijl ze laconiek hun unibrows ophalen om het zoveelste vechtpartijtje in hun stad.

In de buurt van Syntagma vliegt het gas je overal om de oren. De menigte werd verblind teruggedrongen. Iedere keer dat we naar voren stoten gooit de politie met granaten, waardoor we allemaal ineengedoken, verblind en hoestend weer terugstrompelen. Er rennen mensen rond met alkalinespray om de ogen van demonstranten schoon te spuiten en ik bedenk me dat ik meer geld aan een gasmasker had moeten uitgeven dan zeven euro. Als de ogen weer schoongeveegd zijn verzamelt de meute munitie voor een nieuwe aanval. Met brokken marmer uit de muren van een bank vallen ze opnieuw aan. Waren de Spartanen ook niet Grieks? Dit zijn in ieder geval geen mietjes.

Advertentie

Explosies zijn doodnormaal en worden met gejuich begroet, waarna de mensen vluchten voor een golf knuppels en chemicaliën. Maar ze hergroeperen zich snel. Er hangt een sfeer van saamhorigheid, behalve als je journalist bent. Als je met een camera rondloopt ben je de lul. Iedereen hier haat de media. Dat is ook niet zo raar: de rellen worden volgens hen niet genoeg belicht, gerelativeerd of gekleineerd door de Griekse media. Maar dan nog… je hoeft toch niet gelijk onze camera aan gort te slaan met een enorme metalen paal? En of het nou echt nodig was om onze fotograaf door een stapel brandend rubber heen te jagen? Ach ja, in ieder geval liet iedereen mij met rust.

Morgen stemt het parlement over de nieuwe bezuinigingsmaatregelen die alle woede hebben veroorzaakt (naast natuurlijk de jaren van politiegeweld en politieke corruptie) en die worden zeker aangenomen, omdat de Grieken anders geen knaken krijgen van de Duitsers. Ik weet niet wat de oplossing is voor de economische poeptornado die door Griekenland raast, maar ik weet wel dat morgen iedereen zich weer voor het parlement verzamelt. En niet om te chillen.

Als je de hele dag rondrent in een menigte en ziet hoe de politie vrouwen slaat, dan zet verontwaardiging je rechtvaardigheidsgevoel op tegen de mannen die vanachter hun schilden stenen naar je hoofd gooien. Ik ben dus waarschijnlijk wel een beetje partijdig, en ik zoek misschien wanhopig naar een vergelijking met iets bekends in een omgeving die totaal vreemd voor me is. Het gevoel van boosheid misschien.

Advertentie

Jong en oud voelt zich bedreigd door een politiekorps en een onvoorspelbare economische situatie. En dat is precies waarom de anarchisten hier geen paria’s zijn. Ze spreken zeker niet voor iedereen, maar als je tegen gepantserde mannen vecht om gehoord te worden, dan komt zo'n club anarchisten (oftewel 2.000 in het zwart geklede tieners die stuk voor stuk trek hebben in molotovcocktails) prima van pas.

Enfin, we zien wel hoe het morgen zal gaan. Slecht denk ik, maar dat is een gokje.

TEKST DOOR ALEX MILLER
FOTO'S DOOR HENRY LANGSTON

Volg Alex Millers avonturen in Athene hier op Twitter.