Dit zijn de meest antibioticaresistente bacteriën ter wereld

Als we niet snel in actie komen, kan zelfs een schrammetje dodelijk zijn.
28.2.17

Fagen: De strijd tegen antibioticaresistentieDe tijd dat een antibioticapilletje al onze problemen oplost is binnenkort voorbij, en dat heeft levensbedreigende gevolgen. Faagtherapie is een controversieel, maar veelbelovend alternatief. Daarom deze week op Motherboard de vraag: Wat zijn de werkelijke mogelijkheden van deze methode? En wat moet er gebeuren voordat het beschikbaar wordt als medicijn? Klik hier voor onze docu en al onze artikelen over fagen en antibioticaresistente.

Advertentie

Dit artikel verscheen eerder op Motherboard in februari 2017.

De lijst met namen van Oscarwinnaars zijn misschien interessant op dit moment, maar er is ook een ander lijstje met namen dat je in de gaten moet houden: 's werelds dodelijkste superbacteriën.

Afgelopen maandag heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een lijst bekendgemaakt van de twaalf meest antibioticaresistente bacteriefamilies die een bedreiging vormen voor de mens. Deze bacteriën gaan niet dood door de antibiotica waarmee we normaal van ze af zouden komen, zelfs niet in de meest brute vorm of door antibiotica die als "laatste redmiddelen" worden gezien. Dit betekent dat we kwetsbaarder zijn voor bacteriële infecties met bijvoorbeeld E. coli – tenzij farmaceutische bedrijven zich meer gaan focussen op de ontwikkeling van nieuwe antibiotica.

De lijst bestaat uit twaalf bacteriefamilies en is verdeeld in drie categorieën – gemiddelde, hoge, en hoge prioriteit. De drie superbacteriën waar we nu het urgentst nieuwe antibiotica voor nodig hebben, zijn Acinetobacter baumannii, Pseudomonas aeruginosa en Enterobacteriaceae, waar E. coli bij hoort. Deze laatste bacterie wordt verspreid via eten en kan je flink ziek maken.

Hoewel er een aantal bacteriën zijn die resistentie vertonen, heeft de WHO samen met experts de lijst beperkt tot de meest directe bedreigingen: bacteriën die dodelijk infecties veroorzaken, bacteriën die resistent zijn tegen meerdere antibiotica en bacteriën die bijvoorbeeld deze resistentie kunnen doorgeven aan andere bacteriën

Advertentie

De WHO heeft de lijst samengesteld om het onderzoek en de ontwikkeling van nieuwe antibiotica te stimuleren en een duidelijke richting te geven. Helaas zijn veel grote farmaceutische bedrijven terughoudend in het investeringen in nieuw antibioticaonderzoek. Dit is namelijk een duur proces waarbij de inversteringen niet altijd worden terugverdiend.

Medicijnen voor chronische ziekten, zoals diabetes, moeten een heel leven lang worden gebruikt. Antibiotica wordt daarentegen meestal maar één keer voorgeschreven om een infectie tegen te gaan. Dit betekent dat de farmaceuten minder geld terugkrijgen en ze dus minder geneigd zijn om onderzoek te gaan doen naar deze onmisbare medicijnen. Experts zijn van mening dat we ons meer op publieke onderzoeksgroepen moet richten om nieuwe mogelijkheden te ontdekken.

"Antibioticaresistentie komt steeds meer voor en we vliegen door onze behandelopties heen," zegt Dr. Marie-Paule Kieny, assistent-directeur voor Gezondheidssystemen en Innovatie bij de WHO, in een persbericht. "Als we de ontwikkeling van nieuwe antibiotica laten afhangen van de markt, dan zullen de nieuwe medicijnen niet op tijd ontwikkeld zijn."


Bekijk onze nieuwe docuFagen: De strijd tegen antibioticaresistentie


Gedrag is een deel van het probleem, maar ook een deel van de oplossing. We weten al lang dat bacteriën antibioticaresistentie op een natuurlijke manier ontwikkelen – en de afgelopen decennia zijn we wereldwijd massaal antibiotica gaan gebruiken. Het gaat dan onder andere om medisch gebruik, zoals het voorschrijven van antibiotica voor iemand die het niet nodig heeft, zoals voor een patiënt met een virale infectie. Daarnaast is ook het gebruik in de veeteelt een probleem: op boerderijen wordt antibiotica regelmatig ingezet om ziektes te voorkomen en vee vet te mesten. Dit overmatige gebruik van antibiotica heeft de ontwikkeling van resistente bacteriën die bepaalde ziektes veroorzaken versneld.

Het is belangrijk dat we ons antibioticagebruik zo snel mogelijk terugdringen. Anders hebben we in de toekomst geen effectieve antibiotica meer. Dit zou een operatie onmogelijk maken en zelfs een schrammetje dodelijk maken. Ook zou het helpen als farmaceutische bedrijven wat minder aandacht besteden aan het bedrag onderaan de streep, en wat meer aandacht aan het overleven van onze soort – om maar wat te noemen.

Volg Motherboard op Facebook, Twitter en Flipboard.