James Murphy spreekt in LCD Soundsystems Losing My Edge over 'borrowed nostalgia for the unremembered eighties.' Dat is altijd wat ik voel als ik een documentaire zie over de vroege dagen van de house en techno. Inmiddels heb ik zoveel docu's en boeken over die tijd verslonden, en heb ik zoveel platenbakken doorgespit op zoek naar het originele housegevoel, dat het een beetje voelt alsof ik er zelf ook bij was.
Advertentie
Er zijn veel historische momenten waarnaartoe ik me graag met een tijdmachine zou laten transporteren. Het begin van de house staat hoog op die lijst. En na het zien van Party auf dem Todesstreifen weet ik ook precies de juiste plek om naartoe te reizen: Berlijn tijdens of net na de val van de Muur. Zet me maar af op de dag van de val, 9 november 1989, ergens ten oosten van Checkpoint Charlie. En kom je me dan precies drie jaar later op dezelfde plek afhalen? Dan weet ik zeker dat ik de mooiste tijd van mijn leven heb meegemaakt.In die tijd werd namelijk de Berlijnse technoscene geboren, waarin de fundamenten werden gelegd voor de elektronische muziekcultuur van Duitsland en van de rest van de wereld. De kernwaarden van die cultuur – liefde, respect, saahorigheid, tolerantie en vrijheid – resoneren nog steeds in de Berlijnse clubs.Als je Party auf dem Todesstreifen ziet, begrijp je ineens veel beter waarom de Berlijnse scene altijd zo hardcore is geweest. In steden als Amsterdam en Londen was de housecultuur een bevrijding van de sombere jaren tachtig, maar in het herenigde Berlijn was techno nog veel meer: de soundtrack van de verlossing van een dictatuur en van de hereniging tussen oost en west.Ik realiseerde me pas hoeveel impact die verdeling had, toen mijn (West-)Duitse vriend en vj Okinawa69 vertelde hoe zijn oma hem als klein kind meenam naar de zwaarbeveiligde grens met de DDR en hoe afschrikwekkend die muur moet zijn geweest. En hoe hij net na de Wende een uitwisseling had met een Oost-Duitse middelbare school, waarvan de kinderen eruit zagen alsof ze van een andere planeet kwamen. Techno was de stroming die deze verscheurde generatie bij elkaar bracht. "Techno was de eerste cultuur waar we als Duitsers weer trots op durfden te zijn."In Party auf dem Todesstreifen zien we hoe de eerste raves in verlaten panden in Oost-Berlijn werden gegeven. 'Todesstreifen' was de benaming voor het gebied van de mijnenvelden tussen Oost en West. Wat een paar jaar tevoren nog als dodelijke streep tussen het vrije Westen en het Warsschaupact had gelopen, was na de val van het communisme een verlaten gebied waar je uitstekend kon raven.Bovendien was Oost-Berlijn een soort wetteloze vrijstaat geworden waar alles kon en mocht. De jonge technoscene gaf ieder weekend feesten in andere gebouwen. Zo werden op de ruïnes van het Oost-Duitse schrikbewind de fundamenten gelegd voor de elektronische muziekcultuur van Duitsland. Later vestigden clubs zich ook in hetzelfde gebied. Legendarische locaties als technobunker Tresor en het waanzinnige E-Werk, gevestigd was in een oude elektrische centrale. Als je in plekken als de Berghain staat (vroeger ook een elektrische centrale), kun je nog een klein beetje van die sfeer van toen voelen.Om de docu te kijken moet je wel een beetje Duits spreken, want er zijn veel talking heads aan het woord, waarvan zelfs Laurent Garnier in het Duits is overgedubd.