Advertentie
Design

Dit is het utopische wereldbeeld van Noord-Koreaanse architecten

Koryo Group vroeg architecten uit het afgesloten Noord-Korea om te schilderen hoe zij de toekomst zagen. Dit is het resultaat.

door Tony van der Giessen
19 februari 2015, 11:00am

Die Noord-Koreanen, die zijn zo gek nog niet. Een aantal Noord-Koreanse architecten maakten schilderingen hoe zij, zonder restricties (dat is fijn voor de verandering), toekomstige architectuur zien. Nick Bonner van reisorganisatie Koryo Tours – het enige reisbureau dat reisjes naar Noord-Korea organiseert – heeft er vier jaar over gedaan om de Koreanen zo ver te krijgen. Uiteindelijk kwamen architecten van het Paekdasun Construction and Architectural Research Institute, een illuster orgaan dat de meeste grote projecten in opdracht van de staat uitvoert, met hun utopische visie op de proppen. Utopic Tours geeft een inkijkje hoe een land, dat vanaf 1948 afgesloten is van de rest van de wereld, naar de toekomst kijkt. Met een vleugje fantasie heeft het resultaat iets weg van futuristische Jetsons-achtige taferelen.

Hoe komen ze erbij?

“We vroegen ze om helemaal los te gaan, om te kijken waarmee ze zouden komen als ze absoluut geen beperkingen zouden hebben,” schrijft Bonner op het blog van Koryo Tours. Ook al konden ze zonder restricties te werk gaan, je fantasie is, hoe graag we het ook willen, nooit helemaal autonoom. De meeste architecten die voor het anonieme orgaan werken hebben hun opleiding genoten aan de Pyongyang Construction and Building Material University. Het is een plek waar de architecten in spe niet hun inspiratie uit Rem Koolhaas of het Bauhaus halen, maar een school waarbij lessen over klassieke Koreaanse gebouwen, socialistische architectuur met Koreaanse invloed in combinatie met stof over klassieke Westerse architectuur het fundament vormt, schrijft The Guardian.

Mount Myohyang Tourism Bridge, afbeelding via Koryo Group

Maar voornamelijk de ideeën van Kim Jong-Il over architectuur zijn leidend. Net als de andere grote dictators, Adolf, Jozef en Mao, was Kim Jong-Il fervent architectuurfanaat. Hij schreef zelfs het 170 -pagina’s tellend manifest On Architecture over dit onderwerp. Zijn abstracte ideeën kristalliseerden zich in de vorm van “Juche-architectuur” – een uitgebreide theorie over hoe architectuur volgens Kim Jong-il zou moeten zijn, gebaseerd op de Juche-ideologie van vader Kim Il-sung. Gebouwen moeten een “revolutionair karakter” hebben en nationale karakteristieken en moderniteit op de ‘juiste wijze’ combineren”. Ook moeten architecten in hun ontwerpen “loyaliteit (aan de DPRK) tonen” en “decadente, reactionaire bourgeois-” designs vermijden, aldus On Architecture. In eigen bewoordingen: architectuur moet groots, majestueus (typisch Koreaans) en volk- en staatdienend zijn.

Birdnest Riverside guesthouse, afbeelding via Koryo Group

In de Birdnest Riverside is deze Juche-ideologie nog het meest duidelijk terug te zien. Het is een communaal vakantieoord waar “we met zijn allen moeten leren hoe we harmonieus kunnen samenleven,” schrijven de architecten. En als we inzoomen op de Mountain Conicals (het plaatje helemaal bovenaan) is de gelijkenis met het Ryugyonghotel - een 330 meter onafgebouwd piramidevormig bouwwerk in het midden van Pyongyang - snel getrokken.

Maar hoe zit het met de invloed van buitenaf?

Nu stelde ik de vraag aan Remco Breuker, hoogleraar Koreaanse Studies, hoe groot hij de kans achtte dat de tekenserie op de Noord-Koreaanse staatstelevisie wordt uitgezonden. De vraag stellen is hem eigenlijk al beantwoorden. Remco kon met een tot aan zekerheid grenzende overtuiging stellen dat het niet het geval is. “Het gaat daar (bij de Jetsons) om een kapitalistische, typisch Amerikaanse utopie.” Het was ook een vraag met een knipoog. Ik bedoelde er eigenlijk mee te vragen; hoe groot wordt het communistische land van buitenaf beïnvloed? Groter dan collectief in het Westen wordt gedacht. “Noord-Koreanen, zeker de bovenlaag, hebben veel beter in de gaten wat er in de buitenwereld gebeurt,” vult hij aan. Maar wat die invloed precies is, wordt niet duidelijk. We kunnen er slechts naar gissen.

Silk Co-operative, afbeelding via Koryo Group

Afbeeldingen met dank aan Koryo Group

Utopic Tours was onderdeel van het Koreaanse Paviljoen tijdens de afgelopen Architecture Biennale di Venezia en zorgde er mede voor dat het de Golden Lion in de wacht sleepte.