Afgelopen vrijdag was er weer eens een studentendemonstratie, op de Dam in Amsterdam. Het werd georganiseerd door de ASVA en was de ‘knallende’ afsluiter van een hele week vol acties. Een meisje van de ASVA vertelde me dat er zo’n tweeduizend studenten op de Dam stonden, AT5 repte over een paar honderd. Het waren er 1378:

Het idee was om ludiek te komen rouwen om de langstudeerboete, bezuinigingen op stufi, en alle andere harde poetsen die Halbe Zijlstra studenten bakt. Daardoor was er opgeroepen om in het zwart te komen, en werden er duizend zwarte ballonnen de lucht ingelaten.

Op het podium werd er uitgehaald naar Zijlstra en Rutte, en ook speelde er een band. Het publiek luisterde en klapte. Tracy Chapman filmde de boel.

Het duurde allemaal een uurtje, en was al met al een tamelijk makke bedoening. Net als eigenlijk alle andere keren, de laatste jaren. Wat raar aanvoelt, gezien de snoeiharde maatregelen die het kabinet er allemaal door aan het pompen is. Verveeld wilde ik weer naar huis gaan, maar gelukkig zag ik Sjerp, een jongen die ik kende van eerdere studentenprotesten. Sjerp is er altijd, rent soms schreeuwend met een megafoon om demonstraties heen en loopt voorop bij acties waar wat meer dreiging vanuit gaat (zoals bezettingen). De man is kritisch, maar beschikt tegelijkertijd over een gezellige nonchalance, een chill uit Amsterdam-Noord en een kolossale baard. Ik vermoedde dat hij ook teleurgesteld zou zijn over de demo, dus ik sprak hem erover.

Sjerp had zijn baard dit keer wat korter.  

VICE: Hey Sjerp. De band speelde een liedje van The Strokes. Leuk?

Sjerp: Die band was nog het leukste van de hele demo. In ieder geval beter dan DJ Jordy, die toen bij dat studentenprotest op het Malieveld domme muziek draaide.

Zijn dit soort demonstraties harde klappen voor Rutte en zijn mannen?

Rutte vindt dit alleen maar mooi. Je staat hier eigenlijk gewoon je nederlaag te vieren.

Hoe moet het anders?

Als je wat voor elkaar wil krijgen moet je met meer komen dan met argumenten en een leuk gezichtje. We waren gekooid door de LSVB en de politie. Er staan hier duizend studenten een uurtje op de Dam naar een speech te luisteren van een of andere ondernemer…

Een ondernemer?

Ja. Er speechte een man die vanuit het universiteitsleven een bedrijf is begonnen, over hoe erg de onderwijsbezuinigingen voor het bedrijfsleven zijn.

Pff. Hoezo is dat erg?

De VVD is de partij van deze bedrijven: Rutte voert hun wensen uit. Ik was bij de ASVA-vergadering voor deze actieweek; weet je dat ze Shell en ING wilden vragen om brieven naar Rutte te sturen?

Dus je moet tegen bedrijven zijn?

Het gaat erom dat studenten geen idee hebben hoe je deze strijd moet spelen. Het algemeen bestuurslid van de ASVA (Myrthe Rijken, red.) is nota bene beleidsmedewerker van de VVD in Amsterdam! De VVD, weet je wel? Tegen wiens plannen je staat te ‘demonstreren’. Hiervoor was ze bestuurder van de JOVD, de VVD-jongerentak.

Hoe moet je de strijd dan wel spelen?

Studenten moeten zichzelf leren organiseren. In de jaren ‘80 gebeurde het keiharde actievoeren wel onder leiding van de ASVA. Ze hebben zelfs een dossier bij de AIVD liggen. Ja, toen had de CPN die club overgenomen. Dan krijg je wel een strijdbare studentenbond, maar dat is het nu niet meer.

Ballonnetje aan je dreadlock. <3 <3  

Oké, dus als je wilt actievoeren moet je studentenbonden, zoals de ASVA en de LSVB, erbuiten laten?

Nee, want je hebt ‘aantallen’ nodig: het belangrijkste van alles is om zoveel mogelijk man op de been te brengen. Het probleem met de ASVA is alleen dat als je wat samen met ze probeert te organiseren, ze geen volledige controle meer hebben. En als er dan mensen bij zijn die wat verder willen gaan dan wat de ASVA wil worden ze bang.

Zoals toen na DJ Jordy op het Malieveld. Toen wilde een groep studenten het Ministerie van Onderwijs in, wat uitliep op rellen.

Die demonstratie zelf was een gezapige zooi, dus toen was het plan om het Ministerie een bezoekje te brengen. Of in elk geval zo ver mogelijk te komen.

Hoe zorg je voor ‘aantallen’ zonder studentenbonden?

Je moet actie na actie voeren. Een actiereeks. En de studenten geduldig uitleggen waarom ze harder actie zouden moeten voeren.

Ah. 

Het is vooral ook belangrijk dat je je verbreedt. Het gaat niet alleen om het onderwijs, je moet actievoeren met de schoonmakers, met de leraren, met iedereen die de lul is bij deze regering. 

Maar als je jezelf verbreedt worden ook de eisen steeds breder en het doel vaag. Dan wordt het zo’n zweverig ideologisch gevecht tegen de regering, het kapitaal en het systeem. 

Als je overal apart voor strijdt kom je nergens. Kijk, het is één groot neoliberaal plan dat ze langzaam uitrollen. Bij ons halen ze het geld weg en ze geven het aan de rijken. Geld is het probleem niet. We komen hier in Nederland om in het geld, dat mag je gerust opschrijven. 

Is er eigenlijk veel verdeeldheid onder studenten zelf? 

Ja, zeker. Er is bijvoorbeeld een grote groep studenten die nog in de kenniseconomie gelooft. Alsof kennis de economie regeert. Bullshit natuurlijk, de economie regeert de kennis. 

Hoe zie je de toekomst in? 

Ik heb niet het gevoel dat we deze ronde van strijd gaan winnen, om eerlijk te zijn. Maar er is wel weer iets gaande. Demonstraties, bezettingen, groepen kritische studenten die elkaar steeds beter leren kennen. 

‘Sup met je baard? 

Getrimd. 

Foto: asva.nl

We vroegen ASVA-voorzitter Eline Peters om een reactie. Hoor- en wederhoor, weet je wel. Goudeerlijke journalistiek.

Hoi Eline. We interviewden een activistische student die kritiek heeft op hoe de ASVA demonstreert.

Ah. Sjerp zeker?

Ja.

Dan weet ik ongeveer wel wat hij heeft gezegd. Dit is al jaren aan de gang.

Wat heb je erop te zeggen?

De ASVA representeert alle studenten, en een groot deel daarvan wil überhaupt helemaal niet demonstreren. Die wil alleen maar overleggen. Dus als je die groep toch ook de straat op wil krijgen zul je een soort gulden middenweg moeten vinden tussen deze groep en de meer activistische groep.

En dus geen harde acties?

Het belangrijkste is dat er veel mensen komen. Die komen echt niet als je keiharde bezettingen of andere snoeiharde acties gaat organiseren.

Begrijp je dat er een groep is die hardere acties wil?

Elke keer als dit weer ter sprake komt zeggen wij tegen die activistische groep: “Doen jullie het dan!” Het is naar mijn mening alleen maar goed om vanuit verschillende hoeken verschillende soorten acties te voeren.

Sjerp vindt ook dat je het bedrijfsleven buiten dit soort acties moet laten.

Ik denk het niet. Dat is juist belangrijk, helemaal als je een regering hebt die daar veel waarde aan hecht. Sowieso wil je altijd zo veel mogelijk partijen achter je hebben staan.

Jullie algemeen bestuurslid was bestuurder van de JOVD, wat misschien vreemd aanvoelt?

De ASVA is geen politieke partij. Myrthe Rijken kwam juist naar de ASVA omdat ze het niet eens was met de plannen van haar partij en dacht: “Als ik in het ASVA-bestuur ga zitten kan ik er misschien zelf wat aan veranderen.”

Dank u.

Foto’s door Ewout Lowie & Emil Pabon

We waren ook bij eerdere studentenprotesten! 

Studentenprotest 2011: Een slappe lul en een harde wapenstok  

Een bij elkaar geraapt zooitje studenten bezetten een UvA-balie dus we gingen gauw kijken

Weer een studentenbezetting: Een boze UvA maar de ME mocht binnen blijven