Kernoorlog

De atoombomfilm die een generatie traumatiseerde is eindelijk terug

De Britse anti-oorlogsklassieker ‘Threads’ komt voor het eerst uit op Blu-ray.

door Matthew Gault
23 januari 2018, 12:01pm

In 1984 ging er een bom af op de Britse televisie.

Die bom was Threads, een goed geresearchte en daardoor afgrijselijke tv-film over kernoorlog. In tegenstelling tot veel andere films, boeken en televisieshows over atoombommen, zag je in Threads het leven van normale mensen tijdens een kernoorlog. Het is een van de meest verschrikkelijke dingen die ik ooit heb gezien.

Threads traumatiseerde een complete generatie Britten. De BBC zond ‘m maar twee keer uit: een keer in 1984 en daarna in 1985, op het veertigjarig jubileum van de atoombommen in Japan. Daarna werd de film twintig jaar lang in een kluis bewaard. Toen de Amerikaanse zender TBS Threads in 1985 in Amerika uitzond, werd de film persoonlijk geïntroduceerd door mediamagnaat Ted Turner. “Hoe meer we weten over wat er zou kunnen gebeuren, hoe kleiner de kans is dat het ooit echt gaat gebeuren,” vertelde de miljonair aan Amerikaanse publiek voordat de film begon.

Ondanks z’n grote invloed op een generatie en dat-ie nu weer relevanter dan ooit is, is het nogal moeilijk om Threads buiten Groot-Brittannië te bemachtigen. Maar daar gaat binnenkort verandering in komen. Op 30 januari wordt een gerestaureerde versie van de film op Blu-ray en DVD uitgebracht, compleet met nieuwe interviews met cast en crew.

“Severin probeert eigenlijk al bijna tien jaar lang de filmrechten in handen te krijgen, omdat we de film ontzettend bewonderen en de boodschap zo krachtig is,” vertelt Josh Johnson van de uitgever Severin Films die de film opnieuw uit gaat brengen. “De film komt op het perfecte moment terug, omdat we ons in de beangstigende situatie bevinden waar een nucleair conflict weer mogelijk is.”

Threads speelt zich af in 1984 in de Britse industriestad Sheffield en vertelt het verhaal van gewone mensen tijdens een kernoorlog. Het leger betekent geen rol van betekenis, er zijn ook geen helden en het verhaal heeft geen moraal. De geopolitieke redenen voor de oorlog spelen zich op de achtergrond af en doen er niet meer toe als een atoombom van 1 megaton de stad verwoest.

In de seconden na de explosie sterven mensen op gruwelijke wijze. Een van de grote misverstanden van een kernexplosie is dat het allemaal in een flits voorbij is. Er is een groot wit licht, en iedereen die daardoor wordt opgeslokt heeft geluk. Maar veel mensen overleven die eerste ontploffing, om daarna langzaam te creperen door stralingsvergiftiging, te stikken onder het puin, of hun eigen vlees te voelen smelten door de nucleaire hitte.

Threads is geen film over het vermogen van de mensheid om zich aan te passen en te overleven. Er is geen boodschap van hoop en niemand komt samen om elkaar te helpen. Dit is geen I Am Legend of Armageddon waarbij één dapper persoon zichzelf opoffert om het verschil te maken.

In plaats daarvan stort de samenleving in. Politieagenten gebruiken hun laatste beetje macht om de inwoners van Sheffield te mishandelen, plunderaars te executeren en de zieken op te sluiten. Miljoenen mensen overlijden en Groot-Brittannië glijdt af naar totale anarchie.

Het is een belangrijke film. Het loze nucleaire alarm op Hawaï eerder deze maand was een reminder dat mensen nog steeds doodsbang zijn voor een kernoorlog, maar er bijna nooit bij stilstaan hoe zo’n oorlog er echt uit zou zien. Threads laat het publiek datgene zien waar ze nooit aan durven te denken: dat de nasleep van een kernoorlog nog veel erger is dan wat er direct na die eerste flits gebeurt.

De Blu-ray is vanaf 30 januari te koop.

Dit artikel verscheen oorspronkelijk op Motherboard US.