De nieuwe mythe van de maakbare mens: kwantificeren, modificeren en hacken

Startups in noötropica profiteren ondertussen op grote schaal van dit idee.
13.7.16

"Als je tien jaar geleden je eigen stappen zou tellen, was je een autist," vertelde Michael Brandt mij. "Nu heeft iedereen een fitnessbandje die zijn bewegingen precies bijhoudt."

Als je bedenkt hoe intensief Silicon Valley de laatste tijd bezig is met het verbeteren van de mens, dan komt zo'n uitspraak niet als een schok. Brandt, 27 jaar en afgestudeerd aan de Universiteit van Stanford, is medeoprichter van Nootrobox. Nootrobox heeft de vage business van noötropica, die eerst alleen als mysterieuze poedertjes werden verkocht op internet, veranderd in een business van glad-verpakte supplementen die mensen gebruiken om hun mentale prestaties te boosten. Grote investeerders als Andreessen Horowitz en Marissa Mayer hebben zich al ingekocht. Zij geloven dat naarmate we ons meer richten op het kwantificeren ons lichaam, het verlangen om de cijfers vervolgens aan te passen vanzelf volgt.

"Naarmate we ons meer gaan richten op het kwantificeren ons lichaam, volgt het verlangen om de cijfers aan te passen vanzelf."

Ik ontmoette Brandt laatst op het kantoor van Motherboard, om te praten over zijn visie op de toekomst. Hij gelooft dat ons toenemende collectieve interesse in gepersonaliseerde biologische data – van fitnessbandjes tot DNA services zoals 23andMe – een eerste stap is naar het verlangen om onszelf te verbeteren. Eerst komt het kwantificeren van ons lichaam, dan volgt het hacken om beter te presteren.

Noötropicagebruikers combineren verschillende cocktails van natuurlijke en synthetische drugs die cognitieve prestaties zouden moeten verbeteren. Deze drugs lopen nogal uiteen in de mate van wetenschappelijk bewijs en legitimiteit. Ze variëren van makkelijk verkrijgbare huishouddrugs zoals cafeïne (je kunt cafeïnecapsules kopen bij de drogist) tot geneesmiddelen die verboden zijn in veel landen, zoals piracetam – een middel dat het geheugen zou verbeteren.

Advertentie

"Het hele punt is om drugs te nemen voor prestatieverbetering," legt Brandt uit. "Je neemt ze niet om high te worden of te feesten, maar om productiever te worden."

Noötropica is geen medicatie. Het is niet gemaakt om iets te behandelen. Aanhangers van de hersenboostende drugs zoeken naar een cocktail met de minste bijwerkingen. Zo zorgen ze dat ze niet high worden of andere onwenselijke bijwerkingen als nervositeit ervaren. Ze zijn alleen bedoeld om je beter te maken in wat je doet, of dat nou gaat om het concentreren op een werkproject of het in slaap vallen na een stressvolle dag. De maakbare mens. Het is de filosofie waar Silicon Valley mee doordrongen is, en het zal binnenkort nog verder verspreiden: gezond zijn is niet goed genoeg. Waarom 'goed genoeg' als je ook beter kan? Brandt vergelijkt het met "het upgraden van je computercode"

En zoals de business die profiteert van het kwantificeren van onszelf misschien aangeeft, is er een grote markt te vinden voor cognitieve verbetering. De marktwaarde van draagbare apparaten is bijna verdriedubbeld sinds 2014. Volgens een rapport van het bedrijf International Data Corporation is Fitnesstracker FitBit met een aandeel van 22 procent marktleider. Fitness- en gezondheidsapps zijn ook booming: MyFitnessPal heeft meer dan 80 miljoen gebruikers en is vorig jaar overgenomen door Under Armour voor 475 miljoen dollar. 23andMe, die genetische profielen aanbied aan consumenten, is meer dan 1 miljard dollar waard.

Er is duidelijk een groot aantal mensen die zo veel mogelijk data van hun lichaam willen verzamelen; ook als ze gezond zijn en nergens last van hebben. Er kan veel geld verdiend worden met het verzamelen van die data. Maar leidt dit echt naar de trend van pillen slikken en het hacken van ons lichaam?

Die kans lijkt groot. De industrie van de vitaminen en supplementen is een miljardenbusiness. Vitaminewater, het drankje met supplementen van Coca Cola (waarvan de frisdrankgigant zelf toegaf dat het drankje verre van gezond is) haalt per jaar 1 miljard dollar binnen. Mensen zijn al flink geld aan het uitgeven om van mens in supermens te veranderen. Hoewel je trends in consumentgedrag nooit echt kan voorspellen, zouden noötropica makkelijk de volgende rage kunnen zijn.

"Niemand heeft een glazen bol," vertelde Brandt mij. "Maar er zijn veel trends die wijzen op de interesse van mensen in noötropica."