Spoken in de rimboe

De laatste 63 jaar is Myanmar (voorheen Birma) bezig geweest met een stevige etni- sche zuivering, waarbij vreselijke tactieken worden gebruikt. Denk aan massaslachting en door de staat gesponsorde verkrachtingen. Maar in het oostelijke deel van het land, langs de grens met Thailand, wonen de Karen, een etnische groep die hard terugvecht. Het gevolg is dat de oorspronkelijke genocide is veranderd in een vreselijke strijd tussen de regering en de Karen.

Na tientallen jaren van hard vechten wordt het Karen National Liberation Army (KNLA) inmiddels als de meest gevreesde vijand van het Myanmarese leger gezien; volgens sommigen zelfs als de effectiefste guerrillabeweging ter wereld. Ook is het een van de weinige gewelddadige bewegingen die door de VS niet als terroristische organisatie wordt gezien. Waarschijnlijk omdat het KNLA 100% antidrugs is en ook nog eens bijzonder getalenteerd blijkt te zijn in het op- blazen van door de overheid gerunde meth labs, midden in de jungle. Je weet wel, die dingen die zo ongeveer heel Azië van methamfetamine voorzien.

Normaal gesproken zijn ze niet al te hartelijk tegen buitenstaanders, zeker niet als je ook nog eens een camera om je nek hebt hangen, maar op de een of andere manier lukte het mij, een nieuwsgierige Canadese fotograaf, om me te men- gen in de Special Forces-divisie van het KNLA.

Met een hoop moeite (en de hulp van een of andere dubieuze huursoldaat) lukte het om een ontmoeting te organiseren met een van de topofficieren van het KNLA, kolonel Ner Dah Mya. Na een nogal gespannen ontmoeting gaf de kolonel me toegang tot het gebied dat in het bezit is van de rebellen, Kawthoolei genaamd.
Dat gebied betreden is de meest zenuwslo- pende gebeurtenis ooit, omdat het een actief oorlogsgebied is, midden in de jungle en gelar- deerd met mijnen. Volgens het Thaise Royal Army is meer dan 70% van de 2.041 kilometer lange grens bezaaid met explosieven. Als je je realiseert dat elke stap je laatste kan zijn word je kotsmisselijk in je hoofd, maar als je tussen twee mannen loopt wiens baan het is om te schieten op alles wat beweegt, en die bekend staan als ‘jungle ghosts’, doe je al gauw wat zij doen en loop je stoïcijns door.

De culturele onderdrukking van de Karen (hun taal wordt bijvoorbeeld compleet gene- geerd op de door de overheid gerunde scholen) maakt de KNLA zo immens kwaad dat ze bereid zijn tot drastische maatregelen, als dat nodig is om hun manier van leven te bescher- men. Ze leven al jaren in malariajungles, ver weg van hun families, en zien elke dag de dood onder ogen. Toch waren het ondanks hun extreme en toegewijde levensstijl eigenlijk best wel aardige jongens om mee te hangen, als ze even niet bezig waren met het wurgen van Myanmarese moordpatrouilles. In de veertien dagen van drankfestijnen, jungle-offensieven en epische wandeltochten die ik met het KNLA doorbracht, realiseerde ik me dat ze eigenlijk niet het stereotype barbaarse, dorpjes plat- brandende guerrillaleger zijn. Ze zijn iets menselijker dan dat. Zo was er een man die See Tu heette en naast explosievenexpert ook muzikant, entertainer en historicus was. Hij kakte bijna in zijn broek van enthousiasme en opwinding toen hij zich realiseerde dat ik uit hetzelfde land kom als zijn favoriete popster aller tijden, Shania Twain.