ESA-wetenschappers willen erg graag een satelliet laten botsen met een asteroïde

Volgende week komen Europese ministers samen om te bepalen of ESA een satelliet mag lanceren die ooit de Aarde kan helpen behoeden van een asteroïdeinslag.
21 november 2016, 2:09pm

Op 1 en 2 december komen ministers van de 22 lidstaten van de European Space Agency samen om te praten over toekomstige ESA-missies en hoe die gefinancierd gaan worden. De bijeenkomst zal het Europese ruimtebeleid van de komende jaren gaan bepalen, maar gezien de huidige politieke en economische problemen in een groot deel van de lidstaten, zal deze waarschijnlijk "uitdagend" zijn.

Een van de belangrijkste onderwerpen bij de conferentie is de rol van ESA in de Asteroid Impact and Deflection-missie (AIDA).AIDA is een samenwerking tussen NASA en ESA waarvoor er twee ruimteschepen in 2020 gelanceerd moeten worden. De deelname van ESA is afhankelijk van het ophalen van pakweg €250 miljoen van de lidstaten – wat gezien de economische situatie verre van zeker is.

"Niets is zeker tot het akkoord is getekend," vertelt Patrick Michel, onderzoeker aan het Franse Nationale Instituut voor Wetenschappelijk onderzoeker. "Zelfs als ik optimistisch ben en de grote potentie van deze missie bekijk, weet ik dat sommige landen de missie graag zouden willen aannemen, maar deze niet kunnen betalen. Hun budgetten zijn zeer, zeer krap, dus we moeten de hele tijd druk blijven uitoefenen."

De onzekerheid rond de deelname van ESA was aanleiding genoeg voor Michel om een open brief te laten tekenen door 100 vooraanstaande wetenschappers. In de brief wordt uiteen gezet waarom het zo belangrijk is dat ESA de missie goedkeurt. De wetenschappers stellen dat AIDA ons niet alleen veel leert over het begin van ons zonnestelsel en hoe asteroïden gevormd worden, maar ook helpt om erachter te komen wat er nodig is om de Aarde te redden van een inkomende ruimterots.

In oktober 2022 passeert 65803 Didymos, een binaire asteroïde (een grote asteroïde met een kleine maan), de Aarde op pakweg 10 miljoen kilometer afstand – op kosmische schaal een haartje. De AIDA-missie bestaat uit twee ruimteschepen, waarvan er een door NASA en een door ESA wordt geproduceerd.

NASA stuurt een sonde die de Double Asteroid Redirection Test (DART) heet, die in 2022 bij de asteroïde aankomt en er meteen met een snelheid van 6 km/s (21000 km/u) tegenaan knalt. De botsing wordt geobserveerd door de Asteroid Impact Mission (AIM), de satelliet van ESA die in een baan rond de asteroïde draait.

De missie is ontworpen zodat NASA hoe dan ook het DART-gedeelte van de missie kan uitvoeren – ongeacht of ESA hun deel rond krijgen. Maar voor wetenschappers over de hele wereld is het niet lanceren van AIM een enorme gemiste kans voor planetaire wetenschap.

"Als ESA AIM niet kan doen, kan DART nog wel gaan," zei Michel. "Maar dat is de helft van de missie. Je mist de beginconditie en de uitkomsten in detail, maar je zou nog wel DART kunnen volbrengen om te testen hoe goed een projectiel op een heel klein doelwit gericht kan worden."

Laat Brian May, de gitarist van Queen, je uitleggen waarom AIM belangrijk is.

AIM zou de inslag van DART zeer goed monitoren om te onderzoeken hoe de botsing de structurele integriteit van de asteroïde aantast. Volgens ESA zou het de eerste keer zijn dat mensen "de dynamiek van een object in het zonnestelsel hebben beïnvloed." Dat is natuurlijk cool, maar het staat wetenschappers op Aarde ook toe om betere modellen te maken van hoe asteroïden reageren op een hoog-energetisch inslag – de enige realistische optie die we hebben om een inkomende asteroïde te keren.

Daarnaast draagt AIM ook drie kleinere ruimtesondes mee – een lander en twee cubesats– die de asteroïde in kaart brengen en geofysische data verzamelen voordat DART inslaat. AIM test ook optische communicatie in de ruimte, waaronder de mogelijkheid van inter-satellitaire communicatie die nodig is voor interplanetair internet.

ADIA geeft ook de mogelijkheid om de technologie van de onlangs afgelopen Rosetta-missie – waarbij een lander op een grote komeet werd gezet – verder te ontwikkelen. De AIDA-missie is nog uitdagender dan Rosetta, aangezien Didymos maar 800m in doorsnee is, ten opzicht van de 4 kilometer waar de Rosetta-lander Philae het mee moest doen.

"Naar de asteroïde gaan is een soort Indiana Jones-avontuur," zei Michel. "Je hebt namelijk ook het hele aspect van het redden van de Aarde. Maar ik denk ook dat het belangrijk is voor de nieuwe generaties in Europa om deze missie als inspiratie te hebben."