In 2050 zal de halve wereldbevolking een bril nodig hebben

In het jaar 2050 zal bijna de helft van de wereldbevolking bijziend zijn – vijf keer zoveel mensen als in 2000. Een vijfde hiervan zal ook het gevaar lopen om permanent blind te worden. Dit zijn de conclusies van een onderzoek dat afgelopen vrijdag door een groep wetenschappers van het Brien Holden Vision Institute gepubliceerd is in het tijdschrift Ophthalmology. De onderzoekers benadrukken dat de aankomende golf van bijziendheid een groot volksgezondheidsprobleem zal vormen.

Dat het aantal mensen dat bijziend is toeneemt, is op zichzelf geen nieuws. Nu al heeft ongeveer de helft van de volwassenen in Europa en de VS last van een bepaalde mate van bijziendheid, ook wel myopie genoemd, en in China heeft 96 procent van alle 19-jarige mannen er last van, tegenover 10 tot 20 procent 60 jaar geleden. Vorig jaar hadden onderzoekers van Holden al berekend dat een derde van de wereldbevolking voor het einde van het decennium aan myopie zou lijden.

Hoewel de groei van het aantal bijzienden een uitvoerig bestudeerd fenomeen is, kende het huidige onderzoek een aantal belangrijke beperkingen, aldus de onderzoekers van Holden. "De losse onderzoeken die gedaan zijn, wezen op een significant verschil in het aantal gevallen van myopie tussen verschillende regio's en etnische groepen. Zo komt myopie bijvoorbeeld twee keer zo veel voor bij Oost-Aziaten dan bij blanken van dezelfde leeftijd."

Volgens de onderzoekers lijkt het erop dat bijziendheid in verschillende landen een steeds meer veelvoorkomend fenomeen is, vooral bij jongeren in Zuidoost-Azië, maar dat precieze schattingen voor de toekomst ontbreken. "Het verslechterde zicht dat het gevolg is van myopie die niet gecorrigeerd wordt, in combinatie met het gevaar op permanent verlies van gezichtsvermogen door myopie-gerelateerde complicaties, maken het belangrijk dat er plannen gemaakt worden betreffende de zorg voor myopiepatiënten. Betrouwbare schattingen over de ontwikkelingen op de lange termijn zijn hiervoor noodzakelijk, alsmede een beter beeld van de huidige omvang van het probleem wereldwijd."

Dit is waar het nieuwste onderzoek van Holden van toegevoegde waarde is. De onderzoekers hebben alle data over bijziendheid die sinds 1995 gepubliceerd is verzameld en geanalyseerd. Dit komt neer op een corpus van maar liefst 1656 artikelen over myopie en 2632 over ametropie, de categorie oogproblemen waar bijziendheid onder valt. Door al deze data aan elkaar te linken, hebben de onderzoekers voor het eerst een uitgebreid beeld weten te scheppen van de wereldwijde ontwikkeling van myopie – en het is geen vrolijk plaatje.

Maar hoe komt het toch dat steeds meer mensen slechte ogen hebben? Kort gezegd is het antwoord: veel mensen die lang naar beeldschermen staren en niet genoeg tijd buiten doorbrengen. "De toename van myopie en aan myopie gerelateerde complicaties, kan gezien worden als een gevolg van het veranderde gedrag van mensen, in het bijzonder het feit dat mensen minder tijd buiten doorbrengen dan vroeger en steeds langer kijken naar dingen die dichtbij zijn."

Het probleem dreigt het grootst te worden voor landen als China, Taiwan en Singapore, waar kinderen al op jonge leeftijd een hoge werkdruk opgelegd krijgen door het onderwijssysteem. "[Dit] is een verandering in de levensstijl van kinderen, vooral door het intensieve gebruik van elektronische apparaten," is te lezen in het onderzoek.

Nu rest nog de vraag: wat kunnen we eraan doen? Hoeveel beeldschermstaren is te veel, en hoeveel buitenwereld is genoeg?

Volgens het tijdschrift Nature News heeft een onderzoeker van de Australian National University in 2015 berekend dat kinderen minimaal drie uur per dag blootgesteld moeten worden aan een lichtniveau van 10.000 lichteenheden per vierkante meter (lux) om bijziendheid te voorkomen. Dit staat gelijk aan drie uur met een zonnebril op in de schaduw van een boom zitten op een heldere zomerdag. Een iets ouder onderzoek uit 2013 onder Taiwanese studenten heeft daarnaast laten zien dat slechts 8 procent van de studenten die verplicht hun 80 minuten aan pauze buiten doorbrachten bijziendheid ontwikkelden, tegenover 18 procent van de leerlingen die deze verplichting niet hadden.

Het lijkt er dus op dat het probleem eigenlijk heel simpel op te lossen is. Ouders, stuurt uw kinderen verplicht naar buiten, en laat ze niet binnen voor ze minstens drie uur in de zon gestaan hebben.