TIM ENTHOVEN OVERWOOG EEN CARRIÈRE ALS MONNIK, MAAR WERD EEN VAN ONZE LIEVELINGSILLUSTRATOREN

|
okt. 13 2010, 5:48pm

Afgelopen jaar studeerde Tim Enthoven cum laude af aan de Design Academy Eindhoven met een bloedmooie beeldroman: Binnenskamers. In ons vorige issue stond een voorpublicatie. We hoorden hem verder uit over hoe het is om Tim Enthoven te zijn.

Vice: Schreef je vroeger in vriendenboekjes dat je illustrator wilde worden?
Tim Enthoven: Het leek me altijd wel wat om het leger in te gaan of monnik te worden, allebei met volledige toewijding. Het leger valt nu om verschillende redenen heel erg af en het klooster is door allerlei praktijken die er plaats schijnen te vinden ook niet smetteloos gebleken.

En dus studeerde je maar cum laude af aan de Design Academy. Was je een modelstudent?
Het tegendeel, geloof ik. Aan het einde van mijn opleiding moest ik twee eigen opdrachten formuleren, en toen pas zagen de docenten reden om me goede cijfers te geven. Als student moet je naar kritiek kunnen luisteren en daar vervolgens wat mee doen. Daar liep en schopte ik de hele tijd tegenaan.

Hoe gaat dat nu je voor opdrachtgevers werkt?
Goed. Dat komt denk ik omdat ik het gevoel heb dat ik met een opdrachtgever veel meer op gelijke voet sta; we zijn allebei zelfstandig en we doen allebei ons voordeel met mijn werk. Op school betaal je ervoor om beoordeeld te worden. Dat gaf mij een vervelende, krampachtige houding.

Je beeldroman gaat over de gedachtespinsels van een licht-neurotische kunstenaar. Jijzelf?
Binnenskamers is een constructie van verschillende autobiografische elementen. Het verhaal is op veel punten veel pijnlijker dan de werkelijkheid. Op andere punten juist ontzettend mild. Toch is er al met al geen woord in gelogen. Ik heb tijden als een kluizenaar geleefd en had op zijn zachtst gezegd een opmerkelijke verhouding met vrouwen.


Een fragment uit Binnenskamers

Er zullen ongetwijfeld mensen zijn die je boek als strip betitelen. Ik vraag me bij comics vaak af waar de grens tussen kunst en kitsch ligt. Heb jij dat ook?
Strips zijn in mijn ogen meestal het leukste als ze raakvlakken hebben met literatuur en kunst. Met Binnenskamers heb ik die twee elementen bij elkaar proberen te brengen.

Wat vind je eigenlijk belangrijker: een mooie stijl of een goed verhaal?
Als kind vond ik een mooie stijl belangrijker. Lelijke comics wilde ik niet lezen. Nu kan ik er soms wel tegen als het oude strips zijn. Axel en Vasco bijvoorbeeld gaan over heel stijveharkerige figuren die altijd een soort dubbele, heel strakke lip hebben waar je je dood aan ergert, maar het verhaal is heel goed. Maar ik blijf het niet zo handig vinden als een comic er niet uitziet.

Iets anders. Ik tekende toen ik klein was altijd een bepaald soort figuren die ik grote neuzenpoppetjes noemde. Had jij ook zoiets?
Niet echt, maar ik had wel altijd periodes. Ik ben kubist, striptekenaar en ontwerper van vuurwerk geweest en er was een tijd dat ik alleen maar ouderwetse kastelen ontwierp. Ook heb ik heel lang Italiaanse Renaissance-kunstenaars proberen na te doen. En ik heb ooit een boekje geïllustreerd dat Kikkertje Kwak heette.

Is er een onderdeel van het menselijk lichaam dat je moeilijk vindt om weer te geven? Ik ben nogal slecht met de neus.
Maak je dan altijd neusloze figuren?

Ja, dat lijkt me het beste voor iedereen.
Haha, sowieso is het fijn voor mensen die zich extreem ergeren aan hun neus; die willen vast alleen door jou geportretteerd worden. Ikzelf heb niet echt een bepaald onderdeel waar ik minder goed in ben.


Doe Het Zelf Hond

Kun je al leven van de kunst?
Ja, en ik heb bewust niet de WWIK aangevraagd. Ik vind het zo wel spannend; het ene moment heb ik ineens veel geld en het andere moment bijna niks. Dat risico wil ik net zo lang hebben tot ik een goede boterham voor mezelf verzorgd heb. Als de WWIK elke maand op je rekening wordt gestort, ga je volgens mij toch gauw op je luie reet zitten. Er is niemand die zegt dat je moet werken, hoogstens hangt je moeder een keer aan de telefoon om je met veel beklag in haar stem te vertellen dat het misschien tijd wordt om iets te gaan doen. Ik vind het leuk om op zoek te gaan naar de juiste opdrachtgevers.

Hoe pak je dat aan?
Ik heb er echt een sport van gemaakt en verzin graag rare stunts. Als die de deur uit zijn vergeet ik vaak dat ik ze heb opgestuurd, tot er een paar weken later opeens een antwoord opduikt. Verder heb ik een heel strak schema. De wekker gaat elke dag om zes uur. Dan doe ik eerst yoga en mediteer ik. Om zeven uur ben ik aan het ontbijten en idealiter zit ik om acht uur in mijn atelier. Het liefste werk ik tot zes uur door en ga ik daarna nog terug. Dat zijn mijn fijnste werkdagen.


Scribblia Markermadnessium

Ben je van plan om verder te gaan met het beeldverhaal?
Ja, het lijkt me leuk om ook breder te gaan dan een boek, om mensen meer bij mijn werk te betrekken.

Hoe dan bijvoorbeeld?
Voor een Belgisch tijdschrift maak ik op dit moment iets over een laaggeletterde oom van mij. Hij heeft toestemming gegeven voor een verhaal bestaande uit louter beeld, zodat hij er ook van kan genieten. Maar ik wilde er ook mijn eigen verhaal in kwijt, dus heb ik in een supermarktscène stiekem ook tekst gezet. Wel zo verborgen dat mijn oom dat niet zal zien natuurlijk. Dit soort dingen vind ik interessant, omdat je de lezer dan plotseling en ongevraagd in een geheim betrekt.

Dat klinkt spannend.
Ik vind het belangrijk dat zowel ikzelf als de mensen die mijn werk onder ogen krijgen er op een bepaalde manier lol aan beleven. Het is natuurlijk fijn als mensen je tekening mooi vinden en de stijl bewonderen, maar dat vind ik eigenlijk niet genoeg. Een persoonlijke toevoeging maakt het allemaal wat spannender. Als ik jou nu zou tekenen dan zegt dat portret zoveel over jou, dat je je op allerlei manieren aangesproken zou voelen. Ik vind het leuk om zo contact tot stand te brengen.


Snor Festival

Is het belangrijk dat je werk een reactie oproept?
Ja, maar een directe reactie krijg ik maar heel af en toe. Ik heb wel ooit knallende ruzie gehad om een tekening.

Haha, serieus?
Soms hield ik nachtelijke tekensessies met vrienden in Den Haag. Op een zo'n avond tekende ik een portret van een van hen waarbij ik hem in een scène zette die voor hem zo bezwaarlijk was dat hij vreselijk driftig werd.

Kun je je frustraties beter kwijt in tekeningen dan in een gesprek?
Niet per se. Maar er is natuurlijk wel een verschil. Als ik tegen die vriend had gezegd wat ik tekende, dan was het misschien anders gelopen. Dan was het waarschijnlijk een belachelijke grap geweest die niet gewaardeerd werd - of die wel gewaardeerd werd, wie zal het zeggen. Misschien was het allemaal ontzettend uit de hand gelopen. In een tekening kan je een hoop opgekropt commentaar verwerken. Zie het als een destillaat.

Het nadeel van weirde tekeningen lijkt me dat mensen niet altijd meteen doorhebben wat je bedoelt.
Als een tekening goed is, snap je in eerste instantie maar de helft.

TEKST: GIDI HEESAKKERS
BEELD: TIM ENTHOVEN

De Nederlandstalige versie van Binnenskamers wordt in 2011 verwacht, maar je kunt hier alvast beslag leggen op een exemplaar.

Meer VICE
VICE-kanalen