Een plotselinge inkomensdip vergroot de kans op hartziekten en doodgaan

Je baan verliezen kan voelen als een doodvonnis. Nu blijkt dat je dat misschien wel letterlijk moet nemen.

|
08 januari 2019, 1:19pm

Een ontslag is niet alleen zwaar voor je bankrekening. Het wordt ook geassocieerd met ernstige gezondheidsproblemen – vooral als je net volwassen bent. Als je namelijk ergens in de twintig of begin dertig bent en je inkomen plotseling sterk daalt, loop je een bijna twee keer zo hoog risico op hart- en vaatziekten – en zelfs om te overlijden. Dat blijkt uit een recentelijk gepubliceerd onderzoek in het wetenschappelijk tijdschrift Circulation.

“Inkomenswisseling levert een hoop potentiële problemen op en heeft gevolgen voor je gezondheid, [ook al gebeurt het maar] eens in je leven,” zegt Tali Elfassy, hoogleraar epidemiologie aan de Miller School of Medicine van de Universiteit van Miami en hoofdauteur van het onderzoek, over de telefoon.

In het onderzoek werden in de periode van 1990 tot 2005 de gezondheids- en inkomensgegevens van 3937 mensen van 23 tot 35 jaar in vier Amerikaanse steden geregistreerd. Daarna werd hun gezondheid nog eens tien jaar gevolgd, om uiteindelijk met behulp van medische dossiers en overlijdensakten tot een conclusie te komen. Het onderzoek richtte zich niet de verschillen tussen bepaalde inkomensniveaus, maar juist op hoe jongeren werden getroffen door veranderingen in hun inkomens.

Een ongezonde relatie tussen geld en hartziekten

In eerdere onderzoeken werden gezondheidseffecten ook in verband gebracht met financiële onzekerheid. In een onderzoek uit 2016, gepubliceerd in Psychological Science, werd bijvoorbeeld geconcludeerd dat financiële onzekerheid als gevolg van je baan daadwerkelijk fysieke pijn veroorzaakte. En een schuld werd in een onderzoek uit 2013 in Social Science & Medicine gekoppeld aan een verminderde geestelijke en lichamelijke gezondheid. “Onze bevindingen tonen aan dat een relatief hoge financiële schuld, ten opzichte van je beschikbare middelen, in verband staat met hoger waargenomen niveau van stress en depressie, een zelfverkondigd slechter algemeen gezondheidsniveau en een hogere diastolische bloeddruk,” schreven de onderzoekers in het abstract voor het onderzoek. De geestelijke gezondheidsgevolgen varieerden van depressie tot stemmingsstoornissen.

In dit nieuwe onderzoek, dat gisteren werd gepubliceerd, werd specifiek gekeken naar plotselinge veranderingen van het inkomen, in plaats van een consistent laag inkomen of het hebben van schulden. Dat werd gedaan door het procentuele verschil in het (voor inflatie gecorrigeerde) inkomen te berekenen in 1990, 1992, 1995, 2000 en 2005 – momenten waarop de gezondheid van de deelnemers ook werd getest. ‘Hoge inkomensvolatiliteit’ werd gedefinieerd als een verandering van meer dan 52 procent tussen de testjaren en een ‘inkomensdaling’ als een afname van 25 procent.

“In het verleden richtten onderzoeken zich ook op een laag inkomen en de negatieve gevolgen voor de gezondheid. Maar in die onderzoeken werd het inkomen meestal slechts eenmaal vastgesteld, wat problematisch is. Inkomens veranderen, vooral bij jongere personen,” zegt Elfassy.

Uit het onderzoek blijkt dat de deelnemers met de hoogste inkomenswisselingen ook meer kans op meer inkomensdalingen hadden. Vrouwen en zwarte personen hebben hier meer kans op, maar de inkomensdalingen beïnvloeden mensen van alle sociaaleconomische achtergronden. Ongeveer 34 procent van de Amerikanen had tussen 2014 en 2015 te maken met inkomensvolatiliteit, volgens een enquête van Pew Charitable Trusts. Het is wel goed op te merken dat in het onderzoek niet werd geconcludeerd dat een plotselinge dip in je inkomen regelrecht leidde tot gezondheidsproblemen; slechts dat de twee zaken met elkaar werden geassocieerd. En omdat het sterftecijfer in de geteste jonge leeftijdscategorie bovendien veel lager ligt dan bij ouderen, komt de verdubbeling van het sterftecijfer uiteindelijk neer op iets van een fractie van een procentpunt.

Hoe je de effecten van inkomensveranderingen tot een minimum beperkt

“Als we het hebben over een gezonde levensstijl, hebben we het vaak over een gezond dieet, niet roken en sporten. Het gaat niet vaak over sociale stressfactoren, die van invloed zijn op onze gezondheid,” zegt Elfassy. “Ik hoop dat dit onderzoek mensen helpt beseffen hoe groot de impact van iemands sociaaleconomische status is. En dan met name wat de impact van inkomenswisselingen is op de gezondheid. Het moet serieus genomen worden.”

Inkomensverandering als serieuze gezondheidskwestie gaan zien kan een belangrijke stap zijn in het voorkomen van hart- en vaatziekten, en een vroege dood voorkomen. “Ik kan niet zeggen dat je inkomen niet mag dalen, daar heb je vaak immers geen controle over, en het is nou eenmaal vaak onvoorspelbaar,” zegt Elfassy. Veranderingen in inkomen komen veel voor, en het is belangrijk om te weten dat je niet de enige bent die dit meemaakt.

Dat betekent niet dat er geen dingen zijn die je kunt doen om de effecten van een onverwachte inkomensdaling te beperken. Je kunt bijvoorbeeld altijd met minder leven – als dat mogelijk is. “Als je in een sector werkt waar het moeilijk is om een stabiel inkomen te hebben, overweeg dan om minder uit te geven dan je hebt, zodat al je extra inkomen dient als bonus, in plaats van dat je minder verdienen ziet als een verlies,” zegt Elizabeth Dunn, de auteur van Happy Money: The Science of Happier Spending, in een e-mail.

Ze voegt eraan toe: “Een stabiel inkomen, zelfs als het niet zo hoog is, kan leiden tot meer geluk; en met minder leven dan je hebt, kan op z’n minst helpen met het faken van stabiliteit.”

Beeld via Getty Images

Hou je ook zo van geld? Like VICE Money en ontvang dagelijks gratis geldverhalen: