De Middellandse Zee is de dodelijkste migratieroute ter wereld, met in 2023 minstens 2498 slachtoffers. Sinds 2016 vaart de ngo SOS MEDITERRANEE samen met enkele andere ngo’s op deze route tussen Italië, Tunesië en Libië om mensen in nood te redden – eerst met het schip de Aquarius en sinds 2019 met de Ocean Viking. Een deel van de publieke opinie in Europa heeft zich de afgelopen jaren sterk tegen hen gekeerd. Terwijl Italië en Libië veruit het grootste deel van de reddingen zelf doen, nemen de Italiaanse autoriteiten allerlei maatregelen die het werk van de ngo’s moeilijker maken, zoals het onlangs ingevoerde Piantedosi-decreet. Dit decreet verplicht reddings-ngo’s om na één redding onmiddellijk en zonder vertraging naar de toegewezen haven te varen. “Vroeger moesten we soms vijftien dagen wachten voordat Italië ons een haven toewees, maar we konden tenminste wel veel mensen redden”, zegt redder Jerome. “Nu deden we één redding van 26 mensen en moesten we helemaal naar het noorden van Italië varen. En als we niet gehoorzamen, houden ze ons vast.”

Een dag aan boord begint met een ochtendmeeting om kwart over acht. Als iedereen zich heeft verzameld geeft Anita, de Search & Rescue-coördinator (SARCO), een briefing. We zullen twee dagen schuilen voor een storm en vervolgens naar de area of operations tussen Italië en Libië varen.

Verder zijn de eerste dagen vooral goed gevuld met meetings en trainingen. Ik krijg een walkietalkie, leer hoe je een man-over-boord-manoeuvre doet en krijg uitleg over hoe de crew zich organiseert als er survivors (overlevers) aan boord zijn. Geredde mensen noemen ze bewust survivors, om geen oordeel te vellen over de reden waarom mensen op dat moment op zee waren. “Volgens het internationaal maritiem recht zijn we verplicht om hulp te bieden, en niet om uit te zoeken wie deze mensen zijn”, vertelt Jerome. “Ik ben een redder, geen rechter. En ik zou een crimineel zijn als ik mensen in nood op zee niet red.”

Op kerstdag doen we een oefening met de rigid-hulled inflatable boat (RHIB), de kleine rubberen boten waarmee reddingen worden uitgevoerd, zodat iedereen zich daarop veilig voelt. “Het is belangrijk dat er bij de redding zelf ook journalisten aanwezig zijn”, legt redder Charlie nadien uit. “Zij kunnen waarnemen wat we hier doen en hoe we te werk gaan.” Redder Mary bevestigt dit: “De zee kan erg wetteloos zijn als er niemand is om in de gaten te houden wat er gebeurt. Wij zien van dichtbij wat de Libische kustwacht doet in internationale wateren. Gesteund door de EU en Italië trekken ze mensen die uit Libië proberen te vluchten weer terug. Dat gaat in tegen internationaal afgesproken regels, en zonder ons en andere ngo’s blijft dat onder de radar.”

SARCO Anita vertelt over het wettelijk kader waarbinnen de ngo opereert: “Er zijn verschillende conventies die bepalen wanneer een boot in nood is. We doen altijd eerst een evaluatie over de staat van de boot en sturen die informatie door naar de bevoegde autoriteiten in Libië, Malta en Italië. Omdat de autoriteiten het ons zo moeilijk maken, willen we er zeker van zijn dat we kunnen bewijzen dat we niets illegaals doen. Daarom houden we alle e-mails, telefoongesprekken en bewijzen goed bij. Elke redding is een strijd. Ik ben een zeevaarder en ik voer mijn plicht uit om mensen op zee te redden. Niet meer, niet minder. Dat ik of de organisatie hiervoor zou worden vervolgd, gaat mijn pet te boven.”

Een dag later komen we aan in het operatiegebied boven Libië. De storm is gaan liggen en het blijft enkele dagen mooi weer. Dit betekent mogelijk veel mensen die proberen te vertrekken. De hele dag komen berichten binnen van open cases, oproepen over boten die hulp nodig hebben. Op de brug, het commandocentrum van het schip, zijn er permanent mensen op bridge-watch. Met verrekijkers turen ze de horizon af. Geregeld komt er door de walkies een bericht en kijkt iedereen nieuwsgierig op. “Bridge, bridge for Charlie, can you please look on starboard side.”

27 december, om 1 uur ’s nachts, wordt iedereen plots wakker gemaakt. De crew haast zich naar de lockers en even later liggen de drie RHIBs in het water. Libische olieboorplatforms spuwen rondom het schip vuur in de lucht. De volle maan verlicht de horizon. De RHIBs varen naar de opgegeven coördinaten en het moederschip volgt op de voet. Anita waarschuwt: “Er is zowel een boot van de Libische kustwacht als een houten boot in nood.” De crew houdt haar hart vast, want de Libische kustwacht is onvoorspelbaar. En daarbij: als ze al bezig zijn met mensen over te laden op hun boot, kan de crew niets meer doen. Dan worden ze terug naar Libië meegenomen en in detentiekampen gestoken die door VN-organisaties al meermaals veroordeeld werden vanwege de inhumane manier waarop gedetineerden daar worden behandeld.

We naderen de houten boot. Mensen zitten dicht opeen. Het is belangrijk om de rust te bewaren, want dit soort boten zijn instabiel en als veel mensen naar dezelfde kant leunen is er een risico op kapseizen. Zodra de crew hen duidelijk maakt dat ze niets met de kustwacht van Libië te maken hebben en dat ze veilig zijn, beginnen mensen elkaar te knuffelen. Iemand steekt zijn handen in de lucht en bedankt God.

Achteraf vertellen enkele survivors dat de Libische kustwacht motorproblemen had, en mogelijks daarom de redding niet uitvoerde. In plaats van deze mensen op hun schip over te laden en terug naar Libië mee te varen, zoals ze normaal gesproken doen, contacteerde de kustwacht nu rechtstreeks de Ocean Viking en vroeg om hulp. Sommige mensen op de houten boot hadden benzine over zichzelf gegoten en dreigden zichzelf in brand te steken als de Libische kustwacht te dichtbij kwam. De angst om teruggetrokken te worden naar een plek waar mensenrechten worden geschonden was groot.

Foto: Camille Toulmé / SOS MEDITERRANEE

Uiteindelijk brengt de crew 122 mensen veilig aan boord. Ze krijgen medische hulp, kunnen douchen en krijgen iets te eten. Na een lange nacht wordt het rustig op de Ocean Viking. “De redding is officieel pas voorbij als ze naar een veilige plaats zijn gebracht”, legt Jerome uit. “In het centrale Middellandse Zeegebied, voor de kust van Libië en Tunesië waarvan deze mensen vluchten, is Italië de dichtstbijzijnde veilige plaats.”

De Italiaanse autoriteiten wijzen uiteindelijk Bari in het zuiden van Italië toe als veilige haven. Onverwachts maar goed nieuws voor de crew. Sinds de invoering van Piantedosi-decreet wijzen de Italiaanse autoriteiten consequent havens in het noorden van Italië aan, volgens hen om mensen beter te spreiden. De Ocean Viking was hierdoor in 2023 in totaal meer dan twee maanden langer onderweg op zee (21.000 extra kilometers), met extra kosten van 500.000 euro.

Tijdens de bridge-watch ziet iemand van de crew in de voormiddag een nieuw potentieel geval. Na een korte nacht klinkt de radio weer: “All crew, all crew, ready for rescue. Ready for rescue”. Opnieuw een blauwe houten boot in nood, deze keer met twee verdiepingen. Colibri 2, een vliegtuig van ngo Pilotes Volontaires, cirkelt boven ons.

Op de brug van het schip wordt ondertussen stevig onderhandeld tussen het Maritime Rescue Coordination Centre (MRCC) in Rome en de Ocean Viking. Colibri 2 deed de officiële oproep over deze nieuwe boot in nood. De Ocean Viking vroeg vervolgens aan de reddingscentra in Libië, Italië en Malta om over te gaan tot redden. Omdat ze opereren in de Libische Search & Rescue-zone moeten ze de bevoegde coördinatiecentra voor reddingen van die zone informeren. In dit geval is dat Libië zelf, en de naburige reddingscentra van Italië en Malta. Vanuit Rome volgde het bevel om verder te varen. Onder het nieuwe Piantedosi-decreet mag er slechts één redding per keer worden gedaan. SARCO Anita contacteert hen opnieuw en benadrukt dat de boot in nood is, dat ze hun bestemming waarschijnlijk niet zullen bereiken en dat er zwangere vrouwen en kinderen aan boord zijn: “Bevelen jullie ons uitdrukkelijk om deze boot in nood achter te laten?” Uiteindelijk zwichten ze in Rome.

Een tweede redding begint en 106 mensen, waaronder 2 zwangere vrouwen en 17 kinderen, worden in veiligheid gebracht. Tijdens het afladen komt er voor een derde keer in 24 uur tijd een noodoproep binnen, opnieuw van de Colibri 2 van Pilotes Vilontaires. De reddingsboten rukken uit en verdwijnen uit het zicht. Voor Anita is het spannend om de boten niet meer te kunnen zien. Gelukkig is er Colibri 2, die voor radiocontact tussen de RHIBs en het moederschip zorgt. Anita belt Rome en krijgt groen licht om de redding uit te voeren. Volgens de crew is het een klein mirakel dat de autoriteiten drie reddingen op rij toestaan. Niet veel later verschijnen de RHIBs weer aan de horizon, met 16 geredde mensen aan boord.

Op het dek van het schip is het drukte alom. Maar liefst 244 levens zijn gered in de afgelopen 24 uur. Er zijn mensen uit Pakistan en Bangladesh, uit Syrië, Egypte, Eritrea en Zuid-Soedan.

Rond zes uur ‘s avonds komt er voor een vierde keer een noodoproep van een schip in de buurt. Rome laat uitdrukkelijk weten dat we niet van onze koers mogen afwijken. Anita besluit om toch richting het schip te varen, zoals de maritieme wetgeving voorschrijft, totdat ze meer informatie krijgt. Na een tijd blijken de coördinaten een stuk verder te liggen dan gedacht en zet de Ocean Viking weer koers richting Bari. De geschatte aankomsttijd blijft hetzelfde.

Het was een lange nacht en een drukke dag op het schip. Kinderen spelen op het dek met krijt, speelgoed en de walkietalkies van de crew. Mensen tonen op een landkaart welke reis ze achter de rug hebben. Er wordt thee gedronken en gekletst. Tijdens een welkomstspeech word ik aan de groep geredde mensen voorgesteld als de journalist aan boord. De reactie is bijzonder hartelijk: ze leren me woordjes Arabisch, trekken me in de groep om mee te dansen of vertellen graag wat ze allemaal hebben meegemaakt.

De zee is erg vlak. Keah (18), een jongeman uit Zuid-Soedan, komt naast me staan en tuurt voor zich uit. “De zee is zo anders hier”, zegt hij. “De kleur is lichter en het water is rustiger. Toen we vertrokken uit Libië zag het eruit als een spinnenweb van golven. Het was moeilijk om er een weg door te banen. Niemand wist precies hoe de boot bestuurd moest worden of hoe de gps werkte. YouTube was onze hulp.”

Later deelt Keah zijn verhaal met mij. Hij vertelt dat hij op 9-jarige leeftijd met zijn familie van Zuid-Soedan naar Soedan moest vluchten voor de burgeroorlog, en vorig jaar besliste om op eigen houtje via Libië naar Europa te trekken. In Libië werd hij drie maanden lang in een werkkamp gestopt, zegt hij, en daarna werd hij door een Libische bende in elkaar geslagen omdat ze geld van hem wilden. Ze braken zijn kaak met een steen. Ondanks die nare gebeurtenis werkte hij dag en nacht in de bouw, om een smokkelaar te kunnen betalen en Europa te bereiken. “Het was een lange reis en ik heb vreselijke dingen meegemaakt. Niemand op de boot wist zeker of we Italië wel zouden bereiken, maar God gaf ons kracht. Ooit zou ik terug willen gaan om mijn familie weer te zien, en misschien ook om verandering en vrede te brengen in een land waar nu oorlog woedt.”

Het protection team probeert te achterhalen wie van de geredde mensen al familie heeft in Europa, zodat ze eventueel herenigd kunnen worden. Ook verzamelt het team telefoonnummers van hun dierbaren en verwanten. Aan land kan het Rode Kruis dan proberen deze nummers te bellen, met de boodschap dat hun familieleden of vrienden veilig aan boord van de Ocean Viking zijn. De survivors willen vaak meteen hun familie op de hoogte brengen, maar dit is op volle zee niet mogelijk. Even later zorgt een eerste streepje bereik voor drukte op het dek. Groepjes mensen verzamelen rond telefoons, sommigen met tranen van geluk in hun ogen. Ze hebben lang moeten wachten op een berichtje van hun moeder, partner of kinderen.

Wanneer de zon in de zee wegzakt, blijft het levendig op het schip. Bij de rokersruimte begint een groep Syriërs te zingen: iemand zet in, en de anderen volgen. In het mannenverblijf iets verderop beginnen de Bengalezen ook te zingen, op hun eigen manier. Op een djembe geeft iemand het ritme aan. Ook hier zingt iemand voor en bootst de rest zijn woorden na. Soms komt hij ritmisch niet uit en begint de rest te lachen.

Na twee dagen varen zien we  de haven van Bari in de verte. “Italy Italy”, wordt er geroepen. Mensen zijn blij dat ze het hebben gehaald, maar ook nerveus voor wat gaat komen. Een boot van de Italiaanse grenspolitie komt langs ons varen en er ontstaat verwarring. Iemand vraagt ongerust om bevestiging dat het niet de Libische kustwacht is. Als ik knik, lacht hij tevreden.

Bij de aankomst aan de kade staat daar een grote delegatie van journalisten, mensen van het Rode Kruis en vooral veel politie. Alle survivors gaan van boord en verdwijnen langzaam maar zeker uit het zicht. Een deel van hen zal asiel aanvragen in Italië, lang moeten wachten en mogelijk moeten terugkeren. Voor anderen is dit slechts het begin van een reis door Europa, naar Brussel of Berlijn of misschien zelfs naar Calais, voor een volgende gevaarlijke oversteek naar Engeland. De reddingscrew komt het niet te weten – ze hebben niet de tijd of de middelen om dat uit te zoeken. Een volgende groep mensen maakt zich waarschijnlijk al klaar om de gevaarlijke oversteek te maken. De crew van de Ocean Viking wil zo snel mogelijk terug op zee.

SARCO Anita en de kapitein spenderen de hele namiddag in het politiekantoor. Ze komen in de avond terug met slecht nieuws. Onder de regels van het Piantedosi-decreet wordt de Ocean Viking voor 20 dagen vastgehouden, omdat ze na de derde redding van hun koers waren afgeweken. “Het is onvoorstelbaar hoe ze er alles aan doen om ons werk te stoppen”, zegt Mary. “Ik kan moeilijk vatten dat er zo’n gebrek aan menselijkheid kan zijn. Dit beleid straft mensen die andere mensen willen helpen. En je ziet het aan alle grenzen in Europa. Dit is niet de oplossing. Als we alleen maar meer muren bouwen, zullen er alleen maar meer doden vallen. Maar ik ben trots dat we er alsnog in slagen om door te zetten, ook al proberen ze ons tegen te houden. Het kost ons heel veel geld en tijd en moeite, maar het houdt ons niet tegen. We moeten onze stem verheffen en luider zijn dan de oppositie, nu meer dan ooit.”

Dit artikel werd gerealiseerd met de steun van het Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek.

Volg VICE België en VICE Nederland ook op Instagram.

Gesticht na de aardbeving in 1963 weigerde de Romagemeenschap zich te laten huisvesten in de Joegoslavische sociale woningen die de Tito-regering hen aanbood in ruil voor hun verwoeste huizen. Zestig jaar later wordt de plaats nog steeds zelf bestuurd door de gemeenschap en diende het als filmlocatie voor Kusturica's 'Le Temps des Gitans'.

Het is begin november en de zon schijnt miraculeus wanneer mijn taxi me naar het centrum van Šutka brengt. BalkanTijdens mijn wandeling ontmoet ik een groep oudere mannen die rondhangen op de Pazar, de belangrijkste winkelstraat. Ze roepen me en vragen: 'Waar kom je vandaan?' Een van hen, die lijkt hun leider te zijn, spreekt vlekkeloos Frans. Hij fleurde op toen ik hem vertelde dat ik uit België kwam en verzekerde me dat hij Rudy Demotte goed kende (!). Met zijn alpacamantel, perfect gestreken overhemd en schoenen glanzender dan Mercedes-velgen, lijkt Hassan op een maffiabaas. Tijdens ons gesprek onderbreekt hij zichzelf af en toe om met een woord of een blik de gesprekken van zijn vrienden in het Romani naast ons te stoppen.

Hassan.

Hij vertelt me het verhaal van de gemeente en de rol van de messiaanse figuur van Faik Abdi, de charismatische en profetische leider van de Macedonische Romabeweging. Volgens mijn gesprekspartner zou Abdi Šutka op zijn eentje hebben opgericht na een visioen. Hoewel zijn rol bij de oprichting van de gemeente niet is bevestigd, was Abdi wel de oprichter van de Partij voor de Emancipatie van het Macedonische Romavolk en het eerste Roma-lid van het Macedonische parlement in de jaren 90. Het hagiografische karakter van het verhaal, de vreemde link tussen mijn gesprekspartner en Rudy Demotte, en de kwaliteit van zijn Frans worden duidelijk wanneer ik begrijp dat Hassan de zoon van Abdi is - en de bewaarder van zijn nagedachtenis.

Ik vervolg mijn wandeling door de straten waar paardenkarren, gloednieuwe Duitse sedans en andere zelfgemaakte voertuigen met zichtbare motoren en cirkelzagen elkaar kruisen. Ze lijken zo uit een arme versie van Mad Max te komen. Met de winter in aantocht gaan de bestuurders van huis tot huis om hun diensten aan te bieden en brandhout te kappen.

Terwijl kinderen op straat spelen of rondlopen op de talloze openbare stortplaatsen van de gemeente, wijden volwassenen zich aan een hobby genaamd 'dunek'. Als ik het goed begrijp, worden er twee duiven losgelaten die eerst heel hoog vliegen, voordat ze op verzoek van hun meester weer naar beneden vallen in een soort acrobatische vrije val waarbij ze ronddraaien als zelfmoordtorpedo's voordat ze hun vleugels spreiden om sierlijk een meter van de grond te landen, in ruil voor wat graan.

Het is vooral esthetisch: de winnende duiven zijn degene die de mooiste pirouettes maken.

De middag gaat voorbij met ontmoetingen en pogingen tot gesprek met handgebaren en beperkte linguïstische middelen. Er wordt veel gesproken over de overheid die niets voor hen doet - sommigen met trots omdat ze nog steeds vrij leven zonder afhankelijk te zijn van externe hulp, anderen met bitterheid omdat ze als marginaal worden behandeld. Iedereen vraagt me waar ik vandaan kom, voordat ze uitgebreide genealogische lijsten delen van hun familiebanden met westerse landen - veel inwoners van Šutka zijn geëmigreerd naar West-Europa, vooral Duitsland.

Als kinderen me aanspreken, is het bijna altijd om me te vragen een foto te maken van hun groep, voordat ze me alle Franse of Nederlandse woorden toeschreeuwen die ze kennen.

Ik besluit te vertrekken wanneer Šutka, dat geen openbare verlichting heeft, in het donker gehuld wordt. Terwijl ik op weg ben naar de bushalte om het centrum van Skopje te bereiken, stop ik bij een van de grote Byzantijns-brutalistische gebouwen waar iets gaande lijkt te zijn. Men legt me uit dat het een bruiloft is en dat volgens een zeer oude traditie wordt gewacht op de mannen uit de familie van de bruidegom die de bruid 'ontvoerd' hebben, voordat ze haar naar haar toekomstige huis brengen waar de festiviteiten plaatsvinden.

Wanneer het autokonvooi uiteindelijk arriveert met de bruid, gaan de ramen open en knallen geweren van alle kanten, zowel vanuit de auto's als op straat. Gasten zijn zwaar bewapend en schieten enthousiast in de lucht om het evenement te vieren. Ik denk aan de dunek-duiven en maak me uiteindelijk zorgen over mijn eigen veiligheid terwijl ik kijk naar het steeds kleiner wordende schietpunt en de toenemende intensiteit van het geweervuur.

Als mijn camerabatterijen leeg zijn, verlaat ik Šutka om terug te keren naar Skopje en zijn neoklassieke architectuur à la Wish, waar glinsterende standbeelden van Alexander naast betonnen piratenschepen staan die barsten vertonen, allegorieën van moederschap en slecht geproportioneerde triomfbogen vol met barsten. Het is een ultra-kitscherige beeldhouwkunst van een nationale roman die zijn eigen artikel verdient.

Volg VICE België en VICE Nederland ook op Instagram.

Ik kan het hem niet kwalijk nemen, het is waar dat als je mijn account bekijkt, je zou kunnen denken dat ik een stevige drinker ben. Lange tijd plaatste ik er fanatiek mijn proeverijen en net als de beauty-TikTokkers met hun make-up hauls, konden mijn volgers mijn online bestellingen van de nieuwste ambachtelijke pareltjes en mijn buit van festivals bewonderen.

Zes jaar geleden begon mijn passie voor bier, en in 2022 verliet ik de angst van een flexibele job bij een lokale redactie voor de wonderlijke wereld van ‘beer writing’ (en andere taken in brouwerijen). Als ik vermeld in welk milieu ik werk, is de reactie van mijn gesprekspartners altijd hetzelfde: "Maar dat is fantastisch, je hebt oneindig veel bier!"

Dat klopt. Werken in bier betekent vaak onbeperkt en bijna gratis toegang hebben tot het product. Als je van 's morgens tot 's avonds dronken wilt worden, is er zelden iemand die je dat zal beletten.

Ik voel me een beetje dom dat ik er niet eerder aan heb gedacht: werken in bier = bier drinken. Logisch. Ik heb echter altijd een relatie met alcohol gehad gebaseerd op matiging. Ik weet zelfs niet hoe het voelt om een kater te hebben. Hoewel mijn voorraadkast vol staat met flessen die klaar zijn om geconsumeerd te worden, blijven ze even lang staan als mijn stapel ongelezen boeken.

Sinds ik actief ben in de bierindustrie, overkomt het me te vaak dat ik een glas voor me heb dat ik niet wil drinken. Niet vandaag; niet op dit moment; niet in deze hoeveelheid. Ik dacht dat dit van me werd verwacht om mijn kennis te bewijzen en in het gareel te lopen - voor velen blijft dit nog steeds een ongeschreven regel.

Een vrouw zijn te midden van voornamelijk mannen heeft niet geholpen om dit opkomende gevoel van iets te moeten bewijzen de kop in te drukken (volgens de cijfers van 2021 van de bierkenner Emmanuel Gillard, vertegenwoordigen vrouwen slechts 13% van het personeelsbestand van Franse brouwerijen). Weinig alcohol drinken of eerder lichte en fruitige bieren drinken (ook wel ‘meisjesbieren’ genoemd) kan opgevat worden als het bevestigen van seksistische stereotypen over vrouwen en bier, onze onwetendheid en ons lage enthousiasme voor het product. We kunnen ook "drinken als een vent", maar niet te veel, om de mannelijke ego's niet te kwetsen en onze vrouwelijkheid niet te verliezen.

Voor mij en veel andere vrouwen in de branche is weinig drinken ook een kwestie van veiligheid, om de controle te behouden in situaties waar alcohol overvloedig vloeit en lastiggevallen worden door een dronken kerel vaak voorkomt. Een studie uit 2019 laat zelfs zien dat vrouwen die bier drinken als seksueel vrijer worden beschouwd. Laat die informatie maar even bezinken.

Als ik verslavingsdeskundige en sociaal consulent Stéphanie Ladel vertel over de alomtegenwoordigheid van alcoholgebruik in het beroep, reageert ze verrast: "Heeft de bierindustrie geen arbeidscode zoals andere branches?" In 2021 schatten bedrijfsartsen dat 15% van de werknemers problemen heeft met alcohol. Hoewel er geen specifieke studie is voor de biersector, kan je je gemakkelijk voorstellen dat het percentage hoger ligt gezien de dagelijkse mogelijkheden om een flesje te openen.

Op bezoek gaan bij een wijnhandelaar die je om twee uur in de namiddag een pint aanbiedt (omdat het altijd ergens tijd is voor een aperitiefje). ‘s Ochtends vroeg bier afleveren bij een klant en in plaats van koffie een pint achterover slaan. Deelnemen aan een reeks conferenties met open bar, zelfs al is het pas ontbijt.

Is dit normaal en noodzakelijk gedrag voor het uitoefenen van het beroep? Vereist schrijven over bier dat je een aanzienlijke hoeveelheid alcohol moet drinken om erkend te worden in je werk als bierschrijver? En hoe zit het met brouwers, sommeliers, en wijnhandelaren?

"Niet alle tabaksverkopers roken", zegt Sébastien Rosset, medeoprichter van de O’Clock-brouwerij in Yvelines, en al twee jaar nuchter. "Ik heb altijd al een probleem gehad met alcohol sinds mijn studententijd, maar toen ik de brouwerij opende, verdwenen de grenzen. Het is je dagelijkse leven, je wordt er de hele tijd mee geconfronteerd, natuurlijk wordt het normaal. Ik kon mezelf geen regels opleggen."

"Als je een brouwerij bezoekt, is het niet vreemd dat je om 9 uur een biertje aangeboden krijgt en dat het niemand choqueert", legt Benoît Barnabé uit, die al vijf jaar brouwerijen en festivals bezoekt voor zijn podcast ‘Bière et Moustache’.

Lucie Mary, mede-oprichter van brouwerij Sauvage bij Rennes, legt uit dat haar consequent een biertje wordt aangeboden tijdens leveringen: "De laatste keer was het 10 uur ‘s ochtends, dus vroeg ik om een koffie en kreeg ik te horen dat ik toch wel wat meer moeite had kunnen doen en het biertje had kunnen accepteren." Het maakt niet uit of ze daarna weer achter het stuur moet of niet.

Drinken met klanten, of ze nu professionals zijn of niet, is de basis van het beroep voor iedereen die met het product te maken heeft; het weigeren, zelfs als dat al wordt geaccepteerd, wordt nog steeds slecht ontvangen.

"Mij is vaak verteld dat ik geen echte brouwer ben, omdat ik slechts één of twee glazen lichte bieren drink terwijl collega’s tien of meer pinten achterover slaan tijdens een professionele avond", vertelt Harold Kziazyk, brouwer bij de 3 Brasseurs in Rennes. "Dat laat me soms twijfelen aan mijn legitimiteit, maar in ieder geval heb ik de volgende dag wel een heldere geest."

Bierkenner en medeoprichter van de Adventice-brouwerij in Douai, Agathe Leroy, brengt ook tijd door achter de bar, waar klanten haar voortdurend drankjes aanbieden. "Ik zeg nee, maar dat wordt als onbeleefd gezien. Sommige klanten hebben opgemerkt dat dat helemaal niet gebruikelijk is."

In dit als feestelijk beschouwde beroep is er een imago dat moet worden behouden. "Mensen willen dat je plezier met hen hebt, en dat gaat gepaard met drinken", benadrukt de bierkenner.

Dat gevoel wordt versterkt tijdens TTO’s (‘tap takeovers’, een avond waar slechts één brouwerij wordt aangeboden op het menu van de bar) waar klanten hun favoriete brouwers willen ontmoeten en hopen dat hun bezoek de moeite waard zal zijn: "Ze vragen je om de sfeer te creëren en de animatie op gang te brengen. Je krijgt shots aangeboden, je sluit de bar af met het team, er zijn veel uitnodigingen om mee te drinken tijdens de avond en het lijkt ondenkbaar om ze te weigeren", legt Lucie Mary uit.

Maar het is op bierfestivals dat de grens tussen werk en vrije tijd het vaagst wordt voor de teams. Het is te zeggen dat het bier daar bijna gratis is. Een polsbandje of badge dragen betekent een drankje aangeboden krijgen bij elke stand als je dat wilt. Een hoogtepunt voor brouwers (direct in contact komen met klanten, bekendheid verwerven in een steeds competitievere branche, contact leggen met lokale distributeurs en wijnhandelaren), bieden festivals de gelegenheid om vrienden van andere uitgenodigde brouwerijen te ontmoeten.

"Er is een aspect van ontspannen dat begrijpelijk is. Het zijn de enige momenten waarop de brouwerijen elkaar echt ontmoeten. Er is opwinding, blijdschap om elkaar weer te zien", benadrukt Benoît Barnabé. "Maar tijdens de drukke festivalperiodes zijn er bijna elk weekend wel festivals. Dan kan het een excuus worden om de grenzen te overschrijden."

Hoewel ze houdt van de opwinding van festivals, verkiest Lucie Mary om zich terug te trekken zodra de dag voorbij is in plaats van afterparty’s bij te wonen: "Voor velen in de branche wordt alcohol geconsumeerd alsof je met vrienden bent, hoewel we toch komen werken en onze brouwerij vertegenwoordigen."

Voor Sébastien Rosset is bier een echte baan geworden sinds hij is gestopt met drinken. "Ik ging naar festivals om te feesten en ik was meer dronken dan de mensen die deelnamen, ik had black-outs", geeft hij toe. "Mijn eerste festival zonder alcohol was een uitdaging, ook al vind ik het nog steeds moeilijk om de feestelijke kant los te laten. Ik ben trots dat ik ben gestopt en ‘s ochtends wakker kan worden en fris en klaar zijn om de weg op te gaan en herenigd te worden met mijn vrouw en dochters."

De normalisatie van overmatig drinken wordt bevestigd door het sterk aanwezige idee in de bierwereld dat je je niet dronken moet zuipen met goedkope dorstlessende bieren (vaak denigrerend ‘zwerversbieren’ genoemd), maar dat je moet genieten. En genieten betekent niet dronken worden. Het is eleganter, snap je.

Hier vind je geen flauwe drank die de industriëlen op grote schaal aanbieden, maar een kwalitatieve, gehopte drank met grondstoffen van de beste mouterijen in Europa en de meest begeerde hopvelden in Idaho. Met ambachtelijke bieren wordt een volledig spectrum aan tot dan toe onbekende smaken aangeboden aan onze geïndustrialiseerde smaakpapillen. Hoe kun je daar nu aan weerstaan?

Bovendien, in tegenstelling tot wijn, is het niet de bedoeling dat bier wordt uitgespuugd. De schuld ligt bij onze goed geplaatste bitterheidsreceptoren achter in onze keel (je kunt zoeken naar een spuugbakje, maar die bestaat niet). Bier uitspugen, dat verstoort de retro-olfactie, verpest de proeverij en maakt je verschrikkelijk belachelijk!

De ontkenning van alcoholisme in de branche heeft deels te maken met de opwaardering van het product. Auteur Nora Bouazzouni definieert het concept van premiumisering in haar essay ‘Mangez les riches’ (Eet de Rijken, Nouriturfu Editions) als “een herintroductie van schaarste door de verburgerlijking van toegankelijke populaire gerechten". Ze noemt de €10-burger zonder friet of de ham- en kaassandwich die 8 euro kost. Ik stel voor om daar de ambachtelijke pint van 10 euro aan toe te voegen.

Ze vervolgt: "Opwaarderen betekent het toevoegen van een laag cultuur en intellectualisering (esthetisering) uit een 'afkeer van het gemakkelijke' (versta 'pleziertjes die te direct toegankelijk zijn'), een soort culturele toe-eigening, een sociale rechtvaardiging door de rijken, die gebakken kip willen zonder het schuldgevoel, kebab zonder de armen, hamburgers op witte tafellakens, en van hun bier nippen zonder de oude stamgasten van het café.”

Door de premium ingrediënten, de ambachtelijke productiemethode en de hogere prijs wordt het product beschouwd als van betere kwaliteit, wat onze kijk op risicovol gedrag beïnvloedt.

Geef toe, je zou sneller zeggen van een man die elke avond na zijn shift in de fabriek twee Picon-Bieren achterover slaat dat hij een zatlap is, dan van de man die de Europese wijk verlaat voor een trendy bar in de hoofdstad, waar hij drie 10% Double IPA’s achterover slaat tijdens zijn dagelijkse afterwork.

Agathe Leroy geeft me gelijk en spreekt zelfs van een "sterk mondain alcoholisme in ambachtelijk bier, waar gasten zich bezatten met Cantillon en als cool worden gezien omdat het product premium is."

"De ethanolmolecule is overal hetzelfde, het is hetzelfde in het goedkoopste bier als in hoogwaardig bier met verschillende smaakkwaliteiten. Onze analyse van de chemie ontaardt in zelfperceptie en productperceptie”, merkt Stéphanie Ladel ironisch op.

De ene wordt bekritiseerd door de maatschappij terwijl de andere likes verzamelt op sociale netwerken. In de toegewijde ‘beer geek’ gemeenschap organiseren mensen zich in Facebook-groepen, fora en Instagram-accounts om hun proeverijen te bespreken. Op Untappd, de onmisbare app om genuttigde bieren te noteren, voeren ze koortsachtig hun check-ins in, verzamelen badges en erkenning binnen de gemeenschap. Leden met het hoogste aantal check-ins krijgen daardoor een aanzienlijke legitimiteit.

Mijn eerste stappen in de ambachtelijke wereld werden op deze manier gezet, zoals het geval is voor veel andere professionals vandaag de dag. Om te integreren en te laten zien dat je weet waar je het over hebt, moet je posten wat je drinkt, je bieren checken en het delen. Terwijl ik aan mijn naasten uitleg dat ik ver verwijderd ben van de tien drankjes per week (de limiet volgens de aanbevelingen van de Franse dienst Volksgezondheid), presenteer ik online een ander beeld.

Benoît Barnabé geeft toe (en ik kan het ook toegeven) dat hij zijn consumptie verschillende keren door sociale media heeft laten dicteren: "Als het drie of vier dagen geleden is dat ik geen bier heb gedronken, betekent dat dat ik niet heb gepost op mijn Instagram-account. Dan moet ik content maken, en open ik er eentje." 

Enkele minuten scrollen en de verleiding kan groot zijn, vooral met de dagelijkse releases van nieuwe bieren. Trendy brouwerijen werken vaak met het principe van tijdelijke bieren, soms in beperkte hoeveelheden (die je niet mag missen).

"We laten altijd zien dat bier cool en leuk is, maar zwijgen over de katers van de volgende dag", grapt de podcaster. "Je hoeft niet lang te scrollen om degenen te identificeren die overmatig drinken, en dat zijn er veel."

Na deel te hebben uitgemaakt van de dynamiek van sociale netwerken en groepen van goed geïnformeerde consumenten, heeft Agathe Leroy afstand genomen van de geekgemeenschap, een beslissing die soms haar zelfvertrouwen beïnvloedt. "Ik ben niet op de hoogte van de laatste trends en voel me daardoor dom en minder geloofwaardig. Ik heb me al onbekwaam gevoeld naast iemand die de namen kende van de nieuwste experimentele hopsoorten en op de hoogte was van de recentste releases van de opkomende brouwerijen", klinkt het.

Met 49.000 sterfgevallen per jaar in Frankrijk als gevolg van alcoholisme, worstelen professionals in de sector met serieuze morele vraagstukken. "Ik pieker veel over mijn verantwoordelijkheid," geeft de bierkenner toe. "Ik werk in een branche waarin ik mensen min of meer aanmoedig om alcohol te drinken, ik verkoop het potentieel aan mensen die ziek zijn, en ik heb al getwijfeld of ik hiermee door wil gaan, ondanks dat ik van mijn werk hou."

Op haar eigen niveau integreert ze nu preventie tegen alcoholisme in de trainingen die ze geeft. In de sector nemen initiatieven toe via vakbonden en verenigingen, met trainingen en bewustmakingsdagen over alcoholafhankelijkheid.

In hun podcast ‘Brasseurs’ wijden de medeoprichters van brouwerij Tipsy een aflevering aan dit onderwerp. Ze praten over hun eigen praktijken en geven advies, zoals het noteren van de gedronken bieren gedurende een week, het instellen van tijden om te proeven, alcoholvrije dagen, en vooral het vermijden van de brouwerij als een plek om te consumeren, om het te heroriënteren naar zijn oorspronkelijke functie: een werkplek.

Werken in de bierindustrie zonder ook maar een druppel te drinken, is dat een haalbaar alternatief? Voor Sébastien Rosset voorkomt het niet proeven van zijn bieren niet dat hij ze kan verkopen, maar hij erkent dat hij zijn activiteit niet alleen had kunnen voortzetten: "Ik kan erover praten omdat anderen voor mij proeven. Ik ken de recepten, ik ken de hopsoorten. Ik vertrouw sterk op mijn neus, ik heb het plezier van geur herontdekt en bovenal een echte passie voor mijn vak."

De verslavingsdeskundige vindt dat eerlijkheid naar zijn klanten toe alleen maar voordelen kan opleveren: "Je kunt ervoor kiezen om een andere sfeer te creëren in je brouwerij door te benadrukken dat je product interessant is maar niet helemaal onschuldig. Dat betekent niet dat mensen minder bij je zullen consumeren. Door hen te waarschuwen, creëer je loyaliteit bij de klanten, neem je een houding aan die zich bekommert om hun welzijn en laat je hen keuzes op alle niveaus."

In mijn geval heb ik mezelf bevrijd van schuldgevoelens en ben ik gestopt met het accepteren van drankjes om iets te bewijzen, aardig te zijn of mezelf legitiem te voelen (schrap wat niet van toepassing is). Bier drinken is prima, maar het is nog beter als ik zelf beslis of ik er zin in heb (of niet).

Volg VICE België en VICE Nederland ook op Instagram.

Acht jaar eerder, op 4 juni 2002, deed Japan mee aan het wereldkampioenschap op eigen bodem. Gevechtsvliegtuigen vlogen over het Saitama Stadion om de wedstrijd tegen België te openen. Het land had hier zes jaar op gewacht, sinds het samen met Zuid-Korea was aangewezen als medegastheer van de competitie. Als opkomende voetbalnatie, is dit evenement een kans voor Japan om de wereld te laten zien waar het toe in staat is. Suzuki, die op zijn 26e (!) nog maar twee fatsoenlijke seizoenen achter de rug heeft en al zes maanden niet gescoord heeft, mocht beginnen. Hij nam zelfs de aftrap.

Het is tijdens het uur van het spel dat, enkele seconden na de openingstreffer van Marc Wilmots, Shinji Ono een lange bal naar voren stuurt. Achter de twee Belgische middenvelders dook Suzuki op met de bal, legde zich achterover, strekte zijn hele lichaam om dan zijn rechterbeen te strekken en de bal in het net van De Vlieger te duwen. Op school verstommen degenen die met me durfden te spotten door te anticiperen op de overwinning van België, en ik juich. Voor mij is het de bekroning van zoveel hoop die ik heb gevestigd op het Japanse nationale team, vanuit een land waar ik mijn identiteit met niemand anders deel. Ik sta vijandig tegenover België en Japan zal niet door hen worden verslagen. Ik heb het gevoel dat ik 23 kameraden heb om me in mijn eenzaamheid te steunen. Met dit doel wordt Suzuki mijn ideaal en  identificeer ik me natuurlijk met hem. In mijn zoektocht naar identiteit wordt hij mijn grootste hoop, mijn beste vertegenwoordiger.

Twee doelpunten volgden, één van elke kant. Bij het laatste fluitsignaal speelden de twee teams met 2-2 gelijk, Japan behaalde hun eerste WK-punt ooit. Het team werd eervol uitgeschakeld in de achtste finales en Suzuki's doelpunt betekende het begin van een nieuw tijdperk. Het was het hoogtepunt van mijn passie voor voetbal en het Japanse nationale team. Als 10-jarige wil ik alleen maar blijven genieten van de droom. En de zomerse transferperiode gaat me dat mogelijk maken.

Wanneer de flitsen van de camera's knipperen bij zijn aankomst in Limburg, weet Suzuki dat de verwachtingen hooggespannen zijn. Hij is één van de zeldzame Japanse spelers die erin slaagt zichzelf te exporteren. Van de 23 die in het wereldkampioenschap speelden, speelden er slechts vier in Europa. Zijn Japanse club Kashima Antlers leende hem voor een seizoen uit aan Genk, met een koopoptie. België als bestemming is geen toeval. Maar meer dan de WK-wedstrijd tegen de Rode Duivels is de zakelijke kant van de zaak belangrijk: Nitto Denko, de shirtsponsor van KRC Genk, is een Japans bedrijf dat onder andere gespecialiseerd is in industriële kleefproducten. En het was Jos Broekmans, President van Nitto Europe, die de onderhandelingen leidde. Zoals het geval zal zijn met veel Japanse spelers die in Europa komen spelen, hebben de transfers meer een zakelijk tintje dan een belangeloze overname. 

Maar op dat moment was ik 10 jaar oud en leefde ik al de hele zomer in de wolken, mijn hart kloppend op het ritme van het officiële volkslied, mijn ogen tranend als ik de beelden keer op keer bekeek, mijn vingers die een niet al te vol Panini-album afslijten. De kans krijgen om mijn nieuwe favoriete speler van zo dichtbij mogelijk te volgen - dat wil zeggen via de lokale kranten - in hetzelfde land, is een buitenkans. Met een beetje geluk is hij zelfs de eerste Japanse - of Aziatische - speler die ik op tv of in de krant zie. Hij wordt mijn ideaal en ik identificeer me van nature met hem. Dat hij de competitie net zo zou domineren als hij me in juni verblindde, is slechts een kwestie van tijd.

Aan het begin van elke week sla ik de krant in de boekwinkel open om de uitslagenpagina van de Belgische eerste divisie door te nemen. In deze fase van mijn leven is dit de enige manier waarop ik voetbal beleef, via het wachten op de krant van maandag. Elke keer als de krant opengaat, hoop ik Suzuki's naam in Arial 8 te zien bij de scorers van het weekend. 

Ik zal 69 lange weken moeten wachten.

De euforie van de zomer vervaagde naarmate de maanden verstreken, om vervolgens te sterven, getroffen door een triest wereldrecord (moeilijk te verifiëren, dat wel). Suzuki's doelpunt tegen België was eigenlijk zijn laatste voor 46 lange wedstrijden. In feite, net wanneer ik het meest emotioneel betrokken ben bij mijn fanatisme, en eindelijk een rolmodel heb gevonden, komt de slechtste periode van zijn carrière. Die 69 weken vertegenwoordigen op dat moment 11,9% van mijn leven. 16 maanden is een lange tijd. Mijn kind had veel minder tijd nodig om voor het eerst "papa" te zeggen. Ter herinnering, Fernando Torres' verschrikkelijke periode van stilte bij Chelsea in 2012 duurde 26 wedstrijden, verspreid over vijf maanden. Suzuki, 46 wedstrijden in de hoop dat hij een doelpunt zou maken, verdomme.

Op 26 september 2003, toen hij eindelijk weer het net vond, zag ik vier seizoenen voorbij gaan. Maar op die dag was niets meer hetzelfde. Na zijn mislukte seizoen draagt hij nu de kleuren van Heusden-Zolder, een club in the middle of nowhere in Limburg, die partner is van Genk. Het stadion zit niet erg vol - serieus, wie steunt deze club eigenlijk? We zijn ver verwijderd van de glans van 4 juni, van het stralende veld op tv. Zelfs hij, met zijn zwart gestreken haar, straalde minder. In de zomer van 2004 keerde hij terug naar zijn club Kashima. Het kwetste mijn ego om zoveel vertrouwen te hebben gelegd in een speler die uiteindelijk met zijn hoofd naar beneden vertrok, zonder te beseffen dat hij al mijn hoop droeg. Hij, de vertegenwoordiging van mijn identiteit, die zo zou schitteren op Belgische bodem. 

Ondanks alles zou deze 16 maanden durende ervaring mijn manier van voetbalbeleving bepalen: ik zou genieten van de pijn, het gebrek aan licht en de vermoeidheid die eigen is aan supporters van kleine teams en bescheiden spelers. Maar de momenten van genade zouden des te subliemer zijn, want vreugde komt alleen per ongeluk, als je niets meer verwacht. Je moet de pijn voelen en het eindeloze, horizonloze wachten ervaren voordat je ten volle kunt genieten van een opklaring. Er kunnen geen heldere momenten zijn zonder donkere,deprimerende fasen. De gewoonte van wachten en veerkrachtig zijn zou de mooie momenten nog intenser maken. Nu voel ik zeldzame maar intense vreugde. Ik koester zelfs de moeilijkheden en de lange periodes van schaarste. Ik heb het zelfs nodig, want zonder kan ik geen vreugde ervaren. Ik heb de modder, de frustratie en leegte nodig om op een dag mijn armen in euforie te kunnen heffen.

In de Japanse cultuur is ‘Shikata ga nai’ een van de bekendste uitdrukkingen: "Zo is het nu eenmaal, je kunt er niets aan doen". Het vermogen om je waardigheid te behouden bij onrecht of tragedie. In een land dat een gevoel van fatalisme heeft geaccepteerd - denk aan de twee atoombommen, de gevangenenkampen of de tsunami's - zijn lijden en volharding een soort deugd. Een ander principe illustreert deze mentaliteit van, in zekere zin, loslaten in het aangezicht van tegenspoed, door lijden te aanvaarden met kwetsbaarheid en veerkracht: de term 'Hogan-biki' komt van een samoerai, Minamoto no Toshitsune, een tragische held uit het Heiji-tijdperk. De term kan worden verklaard als sympathie hebben voor onfortuinlijke helden, of zelfs voor de zwakkeren, de verliezers. Bij uitbreiding kan het ook betekenen dat je aan hun zijde staat en hen steunt.

De manier waarop ‘Shikata ga nai’ wordt ervaren in het voetbal en het vieren van zeldzame overwinningen op bescheiden wijze is ook van toepassing op de steun die ik geef aan het Japanse nationale team. De vier keer dat Japan de laatste 16 van het WK heeft bereikt, was de nederlaag een kwestie van weinig: uitgeschakeld op strafschoppen (2010 en 2022) of met de nipte marges (2002 en 2018). De nederlaag in de laatste seconde tegen België in de ronde van 16 op het WK van 2018 zou de doodsteek betekenen.  ‘Shikata ga nai’ zit meer dan ooit vast in mijn aderen. Er was altijd wel iets om naar uit te kijken, maar de bitterheid vrat altijd de ruimte op die ik had gereserveerd voor vreugde.

Op clubniveau was het net zo: het enige team dat ik in die tijd in het stadion ging bekijken was een team dat wegkwijnde in de vierde divisie, omdat een collega van mijn vader daar speelde - een team dat voor hopeloos lege tribunes speelde. 

Maar dat is nog steeds een vrij gebruikelijke realiteit als je uit de context van de topclubs in Europa en de beste nationale ploegen stapt. Het bijzondere aan Suzuki is echter dat we het niet hebben over het wachten op een titel of zelfs een overwinning, maar over een simpel klein doelpunt. Van een spits. Waar dat doelpunt tegen België tot op de dag van vandaag mijn obsessie blijft, is dat het net zo goed Suzuki's zwanenzang blijft, evenals zijn eerste prestatie. Het was ook het langste wachten van mijn leven.Tenslotte is er de context: een Japanner die mijn rolmodel is geworden die tegen België scoort, het land dat ik beschouw als de oorzaak van mijn ontworteling.

HET ALTAAR GEWIJD AAN SUZUKI'S DOELPUNT IN DE 59E MINUUT OP 4 JUNI 2002, OP HET NACHTKASTJE VAN DE AUTEUR.

Ik vraag me vaak af wat voor vreugde de fans van clubs die op oliedollars draaien werkelijk voelen als ze hun team de ene overwinning na de andere zien behalen. Hun geluk lijkt mij uitsluitend gebaseerd op een continue toestand, zoals browsen op TikTok, die hun aandacht vasthoudt en hun hersenen stimuleert langs een logische lijn die bestudeerd is aan de hand van algoritmes. De vreugde van de bescheiden supporter daarentegen is als een 4G-signaal dat verschijnt in de woestijn, samen met een frisse waterfles. 

Maar vandaag zijn het deze neo-supporters die het van me winnen. De smerige trucjes van de FIFA, het walgelijke WK in Qatar, de VAR, Saoedi-Arabië, het WK 2030 met 48 teams op verschillende continenten - niets verzoent mij met wat de grote besluitvormers me kunnen beweren te bieden als eenvoudig geluk. Het is niets anders dan woede en afkeer, in een wereld waarin alles gekocht en verkocht kan worden.

De neoliberale deregulering slaat steeds harder toe. Het is slechts een kwestie van tijd voordat het pakket dat Neymar ontvangt bij Al-Hilal gemeengoed wordt. Rijke clubs worden rijker en kopen massaal dankzij investeerders van over de hele wereld, marketing evolueert en spelers polijsten hun karakter. In deze sfeer, waar er steeds meer verloop is in de teams - nu big business - is het moeilijk voor mij om iets puurs en echts te voelen. Het elftal van United zou heel goed dat van City kunnen worden in de loop van twee seizoenen. Dus wat heeft het voor zin om je aan hen te hechten? En omdat alles hen te gemakkelijk afgaat, laten de gekke statistieken me onberoerd.

Meer lokaal heb ik RWD Molenbeek failliet zien gaan, uit de as zien herrijzen in Divisie 5, de ladder zien beklimmen om in 2023 de hoogste klasse te bereiken. Maar sinds de club werd opgekocht door een groot consortium en na een opeenvolging van transferdeals - of financiële investeringen - zijn de dingen niet meer hetzelfde en ben ik gestopt met het verlengen van mijn seizoenskaart (ook al speelt het feit dat ik vader ben geworden ook een rol). 

De virtuele wereld is het alternatieve middel om deze bescheiden genoegens te blijven beleven, in de marge van het echte voetbal, dat ik niet langer volg. In Football Manager neem ik het op tegen RWDM of Fréjus Saint-Raphaël, in de hoop ooit de uitdagende taak aan te kunnen om tegen degradatie naar de tweede divisie te vechten. En als een van mijn spitsen het seizoen begint met 8 doelpunten in 8 wedstrijden, ga ik terug naar de laatste save. In PES of FIFA neem ik de slechtste teams en stel ik mezelf als doel om een ambitieuze maar realistische wedstrijd te spelen. Een gelijkspel tegen een groot team en ik ben extatisch - alsof Suzuki gescoord heeft.

Maar ik speel ook niet veel meer. Dus wat heb ik nog over van voetbal? Niet veel eigenlijk. Een paar archieven om mijn jeugdherinneringen op te halen en de fantasie om op een dag ergens het voetbal waar ik van hou te herontdekken.

Suzuki keerde terug naar Europa om voor Servië te spelen in 2005. Daarna verhuisde hij naar de Verenigde Staten, na nog een periode in Japan, waar hij slechts drie wedstrijden speelde voor Yokohama Marinos - zijn laatste in de hoogste afdeling. Vanuit Portland keerde hij terug naar de Japanse tweede divisie, voordat hij in 2015 zijn voetbalschoenen ophing- zo'n 15 jaar na zijn enige twee goede jaren.

Takayuki Suzuki is nog steeds mijn favoriete voetballer. Hij vertegenwoordigt dat moment waarop dingen die persoonlijk voor me zijn, samenkwamen in één persoon. Het is het verhaal van een mislukte overdracht. Voetbal produceert miljoenen van dat soort momenten, en dat doelpunt tegen België en de 46 doelpuntloze wedstrijden die volgden zijn er slechts één van. Suzuki is geen icoon in welke vorm dan ook, hij is gewoon het soort speler dat meer indruk op mensen achterlaat dan je zou denken, en wiens verhaal we niet genoeg tijd nemen om te vertellen. Trouwens, als je het hoofd bent van een uitgeverij, ben ik bereid om naar je aanbod te luisteren.

Volg VICE België en VICE Nederland ook op Instagram.

Hoe kijkt de Skins-generatie, vijftien jaar na die puberale roes van losbandigheid, aan tegen deze feestjes die werden gekenmerkt door een drang om te leven en te experimenteren?

“De Skins-feestspirit was te vinden op feestjes waar we niet echt waren uitgenodigd, we kwamen allemaal met een fles en dan was het open bar", zegt Antonin, 28. "Er waren stoeipartijen in het veld, mensen die dingen kapot maakten… Het doel was om van alles te doen.” Geïnspireerd door Chris, Tony, Michelle, Cassie, Cook, Freddie, Emily, enz. - volgen hij en zijn vrienden onuitgesproken codes: alleen pure alcohol drinken, snel joints roken, blowen. - De volgende dag zijn een black-out of een schrammetje oplopen synoniem voor een rumoerige avond en veel verhalen om te vertellen. Antonin zat aan het einde van zijn middelbare schooltijd toen hij de serie ontdekte, die in 2007 in het Verenigd Koninkrijk werd uitgebracht. Tienerseries hadden al een decennium lang hun gouden tijd gehad toen Skins het genre opfriste met middenklasse personages die seksueel promiscue waren en overmatig drugs en alcohol gebruikten voor de camera. De trashy esthetiek van de film met braaksel, neon beha's en comazuipen werd aangevuld met een iconische soundtrack die post-indie, electro-punk en dubstep vermengde.

Vóór Project X en Euphoria: de doorbraak van een groep jongeren in Bristol

"In tegenstelling tot de overgrote meerderheid van tienerproducties besloot Skins om in elke aflevering een gekend maar tot dan toe terughoudend en ontwijkend gepresenteerd recept centraal te stellen: seks, drugs en rock-'n-roll”, legt Célia Sauvage uit, onderzoeker op het gebied van cinema en audiovisuele studies en co-auteur van het boek Teen Movies. "Seksualiteit wordt uitvoerig en diepgaand besproken lang voor Sex Education, en naaktheid is zeer aanwezig. De serie lijkt eindelijk in het reine te komen met de losbandigheden en zwakheden van de adolescentie, terwijl het politiek correcte levensles-aspect van veel Amerikaanse series wordt vermeden.” Een paar jaar voordat Project X de grenzen van chaotisch feesten verlegde, had Skins een ongekende impact op een hele generatie tieners. “De soundtrack van Skins speelde een belangrijke rol in het verlangen om de levensstijl van de personages naar het echte leven om te zetten", legt de onderzoeker uit. Tot op de dag van vandaag is het een van de weinige tienerseries die zo'n breed scala aan muzikale smaken heeft geïnspireerd en jonge mensen terug heeft gebracht naar rockconcerten. Maar het is ook de enige die thema-avonden heeft geïnspireerd, met de beroemde 'Skins-parties’'.

In Moselle, zo'n vijftien jaar geleden, ging Camille naar haar eerste feestjes. Beïnvloed door de personages uit Skins, waande ze zich Effy op paddenstoelen terwijl ze dronken danste in de velden. "We luisterden naar dezelfde muziek en ik had geen zorgen in de wereld, dus ik probeerde te dansen zoals Effy in de aflevering waarin ze in het midden van de dansvloer danst, alles doet en er geen fuck om geeft", vertelt ze. De explosieve, onduidelijke eindes van de avonden waren een garantie voor succes: "Er hoefde maar één persoon onwel te worden en te gaan huilen en dan ging het alle kanten op. Er waren romantische drama's, iemand die alleen het bos inging en gevonden moest worden….” De drama's werden gevoed door veranderde bewustzijnstoestanden en speelden zich af tegen de achtergrond van een voorstedelijk landschap dat door de nacht werd verduisterd. Als het weer rustig was en er alleen nog maar lege flessen over waren, gingen Camille en haar vrienden soms voor de tv zitten om religieus naar een aflevering van Skins te kijken en het feest te verlengen terwijl ze hun verbeelding voedden met dromen.

Het glamourpotentieel van kots

Met zijn rauwe esthetiek en personages waarmee je je kunt identificeren, geeft de Britse productie je iets om over te dromen: emancipatie, vriendschap in groepsverband, manieren om muziek of seksualiteit te beleven… "Mijn ouders waren overbezorgd en zelfs een beetje autoritair, ze weerhielden me ervan om veel dingen te doen", herinnert Charlotte, 30 jaar, zich. “Door de serie kon ik de dingen anders zien, de grenzen van het ouderlijk toezicht te verleggen en minder behoedzaam zijn.” Het was ook deze vrijheid waar Antonin in die tijd over fantaseerde: hij was geen kind meer maar ook nog niet volwassen en stond zichzelf bewust toe om met de grenzen te flirten. "Onze benadering van feesten was sterk gericht op het uit de hand lopen, met duidelijke jeugdige onhandigheid”, herinnert hij zich. “We dachten dat het iets glamourachtigs had om op de grond te belanden en over elkaar heen te kotsen, en paradoxaal genoeg dacht ik dat ik stijlvol was als ik mezelf buiten zag wankelen.”

De uitspattingen gingen verder dan de feestelijke sfeer en maakten deel uit van zijn dagelijkse leven als schooljongen: "Toen ik 14 was, kwamen we 's ochtends op school aan en haalden we discreet een fles wodka tevoorschijn. Het was belachelijk omdat ik een uur later naar buiten ging om over te geven, maar we vonden een zekere elegantie en durf in losbandigheid." In Skins zit het coole verborgen in de gescheurde netkousen, overgeven en het overtreden van regels. De personages, die allemaal erg mooi zijn, worden niet geïdealiseerd en hebben elk hun eigen trauma's: Cassie lijdt aan een eetstoornis, Effy is depressief, Chris sterft aan een overdosis…. “Skins heeft altijd de toxiciteit van deze gedragingen erkend en besproken door personages die er niet mee instemmen", zegt Célia Sauvage. “Degenen die eraan toegeven betalen een hoge prijs: psychiatrisch ziekenhuis, ongeluk en blijvende invaliditeit, dood, financiële onzekerheid…" 

Ongecontroleerde uitspattingen

Rond haar 15e gaf Lisa* ook wilde feestjes. Ze was al bekend met alcohol en cocaïne en vond bevestiging in personages als Effy, met haar levendig getroebleerde kant. “We aten bewust niet te veel, we dronken veel en we knuffelden iedereen", herinnert ze zich. “Naar een serie kijken waar mensen drugs gebruiken en met iedereen naar bed gaan, stelde me gerust toen ik door een moeilijke periode ging." Na lange tijd in het nachtleven te hebben gewerkt, kijkt ze nu met een kritisch oog terug op haar tienernachten. "Soms word ik nostalgisch omdat we het zo leuk hadden, maar als ik eraan terugdenk, liep het wel een beetje uit de hand. Seks onder invloed van drugs lijkt cool, maar je bent niet per se instemmend en je realiseert je dat pas te laat.” Lisa is sindsdien gestopt met drugs. "Soms zeg ik voor de grap dat het dissociatieve vluchten waren, dat ik het niet echt was.” Als een ontsnapping uit een realiteit die bijna fictioneel werd beleefd, met haar in de hoofdrol. 

Zonder afstand te nemen van die periode in haar leven, herinnert Charlotte zich een foto die ongemerkt van haar werd genomen door een fotograaf in een club tijdens een Skins-themafeest. "Ik was aan het daten met een jongen en we hebben een lange tijd zoenend op een bank doorgebracht. De volgende dag vond ik een foto van ons op Facebook waarop ik te zien was in een suggestieve en seksueel getinte pose. Op maandagochtend op school was dat het enige waar iedereen over kon praten.” In het tijdperk na #MeToo lijkt het duidelijk dat het in de dagen van de door Skins geïnspireerde feestjes meer ging om drankmisbruik dan om toestemming, respect of het geweten van de ander, en vrouwen waren vaak de eerste slachtoffers. In de eerste generatie van de show - de serie is opgedeeld in drie generaties van personages - krijgt het personage van Michelle de bijnaam 'Nib' van haar vriendje omdat haar borsten 'hilarisch' zijn. En Cassie krijgt de opdracht om Sid te ontmaagden, ondanks het feit dat ze bijzonder kwetsbaar is en constant onder de medicijnen zit.

Ook achter de schermen zijn er problemen ontstaan. Een paar jaar geleden spraken April Pearson en Laya Lewis - Michelle en Liv in de serie - zich in een podcast uit over de omstandigheden waaronder de serie werd gefilmd. Ze zeiden onder andere dat ze niet genoeg beschermd waren als (zeer) jonge actrices, waarbij het ging om body shaming of seksscènes die meteen op de eerste dag moesten worden gefilmd. "Zoals bij veel slachtoffers van trauma's het geval is, kijk je er later op terug en zeg je tegen jezelf: 'Ja, dat was klote’.

Hoe ze terugkijken op deze intense experimentele periode wordt beïnvloed door hun eigen ervaringen en bagage. Terwijl Lisa zichzelf nu omschrijft als "anti-drugs", kijkt Antonin met liefde terug op dat tijdperk. "Ik zeg niet dat je het moet meemaken om volwassen te worden, maar ik denk dat het een soort van inwijdende functie had die ik niet ontken. Ik feest vandaag de dag nog steeds en ik zie mijn parcours in de partyscene als een doorlopende lijn, er was geen pauze.” Natuurlijk feest hij op zijn 28e niet zoals hij deed op zijn 14e. Eenmaal voorbij de tienerfase van het verheerlijken van buitensporige ervaringen en ongelukkigheid - de Tumblr-montages gebaseerd op citaten van depressieve personages in de serie zijn hier het bewijs van - moet gezegd worden dat de coolheidsfactor niet lang blijft hangen bij beelden van kots en make-up verpest door tranen.

*Voornaam is veranderd om haar privacy te beschermen.

Volg VICE België en VICE Nederland ook op Instagram.

Maar twee dagen eerder, toen hij de camera wilde gebruiken tijdens de 1 mei-optocht in de Gironde, vielen de politieagenten letterlijk over hem heen. De camera werd opengereten en in beslag genomen en Steven werd gearresteerd. "Het klopt dat het op een bom lijkt… aangezien het met die van hun is gemaakt", geeft de fotograaf toe. Het apparaat is volledig gemaakt van politiegranaten, om precies te zijn. Alleen de lens, gemaakt van plastic, wijkt af van de uitdaging van de maker. "De sluiter komt uit de lepel van een GLI-F4-granaat en de lens is een traangasgranaat", zegt Steven, die per ongeluk een specialist in Franse politiewapens is geworden. "De camera en de twee filmaandrijfhendels komen van traangasgranaten en hun DPR-aandrijvers, die normaal gesproken op Cougar-granaatwerpers zitten.

Het creatieve proces blijft experimenteel, om nog maar te zwijgen van de sporen die het knuppelen op de camera heeft achtergelaten: het licht lekt vaak, het gebruik van film is anarchistisch en de ontspanner is onbetrouwbaar. Logischerwijs weerspiegelen de foto's deze rauwheid. Ze vertonen vooral veel vignettering - de hoeken zijn donkerder. Steven ziet dit artistieke effect als een voortzetting van de protestachtige sfeer: "Het is vergelijkbaar met wat er gebeurt als je je ogen dichtknijpt in een rookwolk. Ondanks zijn chaotische bestaan, en meer dan vier jaar na zijn geboorte, werkt de camera nog steeds, nu beschermd tegen de omzwervingen van de politie door een kartonnen doos met de tekst "PRESS". 

Vijf jaar geleden begon in Frankrijk de sociale beweging ‘les gilets jaunes’. Rond de rotondes in het land verzamelden ontevreden burgers die protesteerden tegen de stijgende prijzen en de ongelijkheden van het kapitalistische systeem. "Ondanks de slechte reputatie die ze van sommige media hebben gekregen, heb ik nog nooit zoveel menselijkheid en hoop op een rechtvaardigere toekomst gevoeld", zegt Steven vandaag.

Om hun eisen zo dicht mogelijk bij de beleidsmakers bekend te maken, besloten de gele hesjes al snel om in de stadscentra van de grote steden te marcheren. Deze centra werden het toneel van botsingen tussen demonstranten en politie. Die laatsten gooiden elk weekend een heel arsenaal granaten naar de betogers. "Een groep vrienden en ik verzamelden alles wat we konden vinden om meer te weten te komen over de wapens die in de straten van de stad rondslingerden", herinnert Steven zich. Hij was aanwezig bij de protesten in Bordeaux en zag hoe de gele hesjes ernstig gewond raakten door gevaarlijke rondvliegende voorwerpen. Het eerste idee dat hij bedacht was om een kerstboom te versieren met de ingezamelde munitie en deze vervolgens te veilen om de gezondheids- en juridische kosten van de gewonden te betalen. "In Frankrijk verminken ze je, maar zorgen ze goed voor je", had zijn vriend Antoine Boudinet hem verteld. Antoine’s hand werd in december 2018 afgerukt door een GLI-F4 granaat die 26 gram TNT bevat en waarvan het gebruik in Frankrijk in 2020 werd verboden.

Een andere demonstrant verloor tijdens deze acties het gebruik van zijn oog. “Dat was bijzonder verontrustend," zegt Steven. We plaatsten het projectiel ter hoogte van onze wenkbrauw om ons voor te stellen wat een inslag met hoge snelheid zou kunnen doen. Dat bracht me op het idee om de kogel te gebruiken als een zoeker voor een camera. Een paar uur knutselen volgde in het begin van 2019, om de camera geboren te laten worden. "Een oog voor een oog", zegt hij, eraan toevoegend dat de foto's "retour afzender" zijn.

Steven zag dit als een kans om "kunst te maken met de middelen die worden gebruikt om de bevolking te controleren" en heeft sindsdien zijn gereedschap gebruikt om sociale strijd te documenteren op zijn eigen manier: "Mensen zeggen dat fotojournalisten onpartijdig moeten zijn. Persoonlijk wil ik vastleggen wat er gaande is en tegelijkertijd deel uitmaken van de beweging.” Deze militante houding leidt hem weg van de codes van het beroep. Het verhaal van de camera is ook het verhaal van de radicalisering van zijn ideeën. Vóór de gilets jaunes was hij niet erg politiek en probeerde hij "zonder het systeem te werken", met name door Le Volcan te runnen, een collectieve creatieve ruimte in Bordeaux die zich richt op hergebruik en de circulaire economie. Nu heeft Steven besloten om "tegen het systeem" te vechten.  

Zijn foto's, gedeeld op Instagram en tijdens een tentoonstelling in Le Volcan in mei 2019 ter gelegenheid van de zes maanden van de gilets jaunes, hebben hem onder de aandacht gebracht van radicalere activisten, die hem toestemming gaven om hen te fotograferen. En hoewel wat hij op film vastlegt meestal symbolisch, materieel of fysiek gewelddadig is, wil hij nu af van de codes van riot porn: "Ik wil de schoonheid van directe democratie en haar creaties laten zien." 

Fysiek gezien zal hij de prijs betalen voor zijn artistieke houding: op 23 maart werd hij tijdens een demonstratie tegen de pensioenhervorming in Parijs met een wapenstok op het hoofd geslagen. Diagnose: hoofdletsel. Een tegenslag die koren op de molen is van zijn collega's, die hem de bijnaam "Fiché S" geven.

Als technicus-regisseur bij een hedendaagse kunstinstelling in Bordeaux wil Steven dat zijn fotografisch werk ook mensen buiten de overtuigde kring aanspreekt. Hij ziet zichzelf als een brug tussen de wereld van het activisme en de meer ongevoelige wereld van de kunst, die soms afwijzend staat tegenover sociale bewegingen en in het bijzonder de Gilets jaunes. "Veel mensen die niet bijzonder militant zijn, waren door mijn werk gegrepen, voordat ze vraagtekens zetten bij de wapens die de politie heeft." Een succes, vindt hij, want hij waarschuwt voor "de autoritaire glijbaan die Frankrijk ondergaat".

Volg Steven op Instagram.

Suivez Steven sur Instagram.

Volg VICE België en VICE Nederland ook op Instagram.

UNICEF telde op 10 november meer dan 4.500 gedode kinderen in de Gazastrook - een dertigtal van de geïdentificeerde slachtoffers vielen in Israël en een veertigtal op de Westelijke Jordaanoever. Tenzij de strijders in de gewapende vleugel van Hamas 5 jaar oud zijn, sterft er elke dag een enorm aantal burgerkinderen door de Israëlische bombardementen.

Journalisten en humanitaire hulpverleners blijven ook sterven in de Gazastrook, terwijl ziekenhuizen gedwongen worden om intensieve neonatale zorg te staken vanwege gebrek aan elektriciteit, zoals in het al-Chifa ziekenhuis, dat het doelwit is van het Israëlische leger. In dit en andere ziekenhuizen worden operaties nu uitgevoerd "bij kaarslicht", op de vloer.

Mensen blijven te kwader trouw het argument van de "Hamas-cijfers" opwerpen, maar de beelden van wegen bezaaid met dode Palestijnen die ons bereiken via lokale journalisten en andere burgers, zijn heel reëel. Ondanks het bewijs van de humanitaire ramp, kiezen sommige mensen er nog steeds voor om dit alles te negeren, om te weigeren om deze slachtoffers - kinderen of niet - als gelijken te zien en om het zionistische, koloniale en genocidale beleid van Israël te blijven steunen, zoals veel politici doen. Sommige mensen zwijgen, niet om zichzelf psychologisch te beschermen tegen het geweld - wat natuurlijk volkomen begrijpelijk is - maar uit vertrouwen in het argument dat ze al sinds 8 oktober gebruiken: "Het is ingewikkeld".

Anderen kwamen op zaterdag 11 november naar het Brusselse Noordstation. Tienduizenden mensen verzamelden zich daar om hun steun te betuigen aan Palestina. Na de verschillende rally's die de afgelopen maand overal in het land werden gehouden, werd verwacht dat deze mars de grootste demonstratie van het najaar zou worden. Volgens sommige media kwamen er 21.000 mensen opdagen - tussen de 45.000 en 65.000 volgens de vrijwilligers, politieke en vakbondsorganisaties achter het evenement. Het aantal van 21.000 lijkt inderdaad weinig. We zouden ons kunnen vermaken met tellen hoeveel mensen er tussen de Koningsstraat en de Koning Albert II-laan gepropt kunnen worden, maar het is ongetwijfeld lang geleden dat zo'n grote menigte de straten van de hoofdstad heeft bezet.

Ondanks de aanwezigheid van sommige media, zoals RTL Info, die vooral waren gekomen om de demonstranten te vragen of ze Hamas moesten veroordelen, stond het merendeel van de aanwezigen achter hetzelfde doel: fysiek hun steun betuigen aan Palestina. De mars begon om 14.00 uur en eindigde vreedzaam rond 17.00 uur aan het Zuidstation.

Wat de reden ook is, we demonstreren uit militante overtuiging, om mediaruimte te bezetten, maar ook om energie terug te krijgen van andere activisten die zich voor dezelfde zaak inzetten - een kostbaar goed in een tijd waarin we geneigd zouden kunnen zijn om het op te geven, uitgeput door dit alles. Het is meer dan ooit nodig om vast te houden aan wat ons drijft om ons uit te spreken voor mensenrechten en tegen het bloedbad in Palestina, tegen alle soorten oorlogsmisdaden.

Hoe meer de tijd verstrijkt, hoe meer Israël doorgaat met zijn verschrikkingen, hoe sterker de ontkenning lijkt te zijn onder de reactionaire krachten, de lafaards en de verlorenen. Maar sommige denkwijzen veranderen ook. En natuurlijk spelen sociale media daarbij een rol.

Naast het officiële discours van bepaalde mainstream media die de propaganda van de Israëlische regering doorgeven, hebben sommige publicaties een echte impact op de bewustwording. Sommigen kunnen het "Instagram-activisme" en het "posten om het geweten te sussen" in diskrediet brengen, maar het delen van bepaalde content kan sommige mensen ook helpen om verschillende aspecten van de situatie te begrijpen, zoals de verantwoordelijkheid van Israël voor de opkomst van Hamas, bijvoorbeeld, of het feit dat het Israëlische leger precies de monstruositeiten reproduceert die het toeschrijft aan Hamas-strijders (lijken mishandelen, onschuldige mensen doden, inclusief baby's; menselijke schilden gebruiken, enz.). Of laat ze beseffen dat Israël bezig is met toekomstige Hamas-strijders te produceren. Als de hersenen van je ouders eruit geblazen zouden worden, als je kleine zusje levend werd verbrand, als kolonisten erop uit worden gestuurd om je huizen te plunderen, als je geboren wordt in een openluchtgevangenis, zou je dan een vredesactivist worden? Wat de poppen van het Israëlische leger betreft, kun je er zeker van zijn dat er bij velen een sterk gevoel van haat tegen de ander aanwezig is.

Zelfs sommige politici beginnen een duidelijk standpunt in te nemen. In België heeft vice-premier Petra de Sutter (Groen) opgeroepen tot sancties tegen Israël. Tot nu toe leek Raoul Hedebouw, voorzitter van de PVDA (Partij van de Arbeid), alleen te staan in zijn afschuw over de misdaden van de Israëlische regering.

Om al deze redenen, ook al beginnen we te wennen aan de horrorbeelden, zijn het tegengeluid en hun alomtegenwoordigheid in reële en virtuele ruimtes belangrijker dan ooit.

Sanad Latifa maakt deel uit van de journalisten, fotografen en andere Palestijnse tussenpersonen die in real time verslag doen van de gebeurtenissen in Gaza. Zonder filter legt hij beelden vast van het bloedbad dat wordt aangericht door Israël en hun leger dat zich toelegt op etnische zuivering. Hij is ook een van de activisten wiens Instagram-account is geblokkeerd of beperkt. In DM vertelt hij ons: "Eerlijk gezegd denk ik dat al mijn mensen zich trots en sterk voelen als ze zien dat ze ook in het Westen demonstreren. We staan bekend om onze tegenspoed en het is geweldig om te zien dat mensen hier [in Europa] niet onverschillig zijn voor wat er in Gaza gebeurt. We respecteren iedereen die de stem van de waarheid laat horen. Het doet ons plezier om te zien dat mensen zich bewust zijn van wat er aan de hand is. In Gaza circuleert deze informatie [over de westerse mobilisatie], en het is superbelangrijk dat de hele wereld gemobiliseerd wordt voor dezelfde zaak."

Tot slot laten we je - naast de foto's van Bertrand Vandeloise - achter met een krankzinnige tweet van het Franse Renaissance parlementslid Caroline Yadan, die een "Fuck antisemitisme" tag veroordeelt… als antisemitisch. Is Yadan zich er wel van bewust dat het fascistische zionisme surft op deze kwesties van antisemitisme door ze te veranderen in een belangrijk argument om elke humanitaire misdaad te rechtvaardigen die in strijd is met het internationaal recht, om de oproep te rechtvaardigen om Gaza met de grond gelijk te maken, om het bewapenen van kolonisten op de bezette Westelijke Jordaanoever te rechtvaardigen of om antizionistische Joden te marginaliseren? Dus ja, laten we de straten, het internet en de media blijven bezetten om te voorkomen dat dit soort hersenspinsels het alleenrecht op meningsuiting krijgen.

Une génie.

Volg VICE België en VICE Nederland ook op Instagram.

Toen schoot ons iets te binnen: hoe langer we treuzelden met deze intro, hoe meer ongelezen e-mails we opstapelden, dreigende deadlines… Toen we terugdachten aan de dag ervoor, waren we een beetje jaloers op de jongens van 39, voor wie de dingen eenvoudiger leken, of in ieder geval soepeler. 39Felix, Skut en hun boeker Jonas legden ons uit dat ze zonder vast plan werken, zonder dingen te forceren. En die truc lijkt te werken.

Sinds 2022 dwaalt de band de Brusselse bars af, van de Réservoir tot Maison du peuple. En dan de Botanique. En dan Dour. Op 13 juli huldigden ze het Labo-podium in, waar de dagen erna Prince Waly, Eloi, Zuukou Mayzie en J9ueve optraden. Sindsdien is het wat rustiger geworden qua data, maar nu staat het duo op de affiche van het volgende FiftyLab, waarmee we partners zijn. De band, die op 17 november in de AB Box speelt, is ook de eerste die in de line-up wordt genoemd. Dit dankzij de gelukkige wet van het alfabet - die ons eraan herinnert dat ze, verre van enige berekening, vooruitgaan zonder enige marketingstrategie, iets ongewoons in een tijdperk waarin algoritmes en de noodzaak om aanwezig te zijn op de netwerken een echt effect hebben op de manier waarop artiesten hun carrière beheren.

In feite, als we zien hoe artiesten alles inzetten op de verschillende digitale tools om 'door te breken' en hun 'contentcreatie' daarop aanpassen, is de enige drang die we hebben om niet naar hun muziek te luisteren. Daarom hebben we besloten om de levensstijl van huisgenoten, openbaar vervoer en nachtelijke feestjes die 39Bermuda uitstraalt in hun muziek en imago, te omarmen. 

VICE: 39 staat voor tram 39? 
Skut: Ja, het is symbolisch. Het is de tramlijn die van Wezembeek naar Montgomery loopt. Die route namen we toen we jong waren.

Ban Eik, het eindpunt, is het punt in het uiterste oosten van de tramkaart van de MIVB. 
39Felix: Het is een heel eind. Ik heb in Ban Eik gewoond. 

Skut: Er is Brussel… en er is Wezembeek-Oppem. Maar daar hadden we onze maten, dus als we ons niet te ver wilden verplaatsen, spraken we af in Wezembeek. Degenen die voetbalden zaten in Wezem, degenen die basketbalden zaten in Wezem, we gingen naar school in de buurt… 

Er is een grote, grote Belgische rapper die toen ook de 39 nam…
Skut: Sommige rappers hebben in die buurt gewoond. Veence Hanao bijvoorbeeld. Hij speelde in ieder geval basketbal in Wezembeek. La Smala heeft de video ‘Dans le sofa’ opgenomen in Wezem.

Jonas: ‘Repeat’ van Caballero en JeanJass is ook opgenomen in de cité de l'Amitié [in Sint-Pieters-Woluwe, maar de citéhalte staat op de MIVB-lijn 39, nvdr].

Zijn jullie daar soms nog?
Skut: Ik woon in Stockel en werk in Wezem, dus ik ben er nog vaak. 

39Felix: We hadden samen een flat aan Montgomery, maar toen ben ik naar de stad verhuisd. 

Een flat delen is een van de belangrijkste manieren om een groep te vormen. 
39Felix: We hadden onze studio in de kelder. Daar begonnen we onze dingen te doen. 

Heeft het feit dat jullie niet meer samenwonen invloed gehad op jullie muzikale chemie? 
39Felix: Het is nu zelfs beter. 

Skut: Samenwonen, onze eigen banen hebben en onszelf dwingen om 's avonds de studio in te gaan, werkte niet. Als we nu samenkomen om aan het geluid te werken, concentreren we ons en weten we dat we serieuze muziek gaan maken. 

39Felix: Tegen het einde van het samenwonen vonden we het een beetje moeilijk om in de kelder muziek te maken, maar toen we apart gingen wonen werd het echt cool om samen te komen en dat te doen. Als huisgenoten zeiden we als we net gekookt hadden tegen elkaar dat we naar beneden moesten om te werken, maar soms wilden de andere huisgenoten iets anders doen, enzovoort. Kortom, het was niet altijd makkelijk.

Was het na de flat dat jullie serieuzer begonnen na te denken over je toekomst? 
39Felix: Ik weet niet of het echt op dat moment was, maar het is wel zo dat toen we elke dag samen waren, als we tien minuten probeerden muziek te maken maar er geen zin in hadden, we teruggingen naar onze dagelijkse bezigheden. We waren toch al thuis. Maar nu moet Skut 20 minuten met het openbaar vervoer reizen om bij mij thuis te komen, dus hij gaat er niet vandoor als het niet meteen lukt. Het dwingt je om serieuzer te zijn. Jonas zei altijd tegen ons: "Ik zoek graag optredens voor jullie, maar jullie moeten wat serieuzer zijn.” 

Skut: Nu werken we ook in de studio. We betalen ervoor, dus we gaan er niet voor niets heen. Het is professioneler, we zijn meer geconcentreerd. 

39Felix, Skut en Jonas. Foto: Joris Ngowembona

Zijn jullie ook professioneler geworden qua statuut? 
39Felix: Nee, we hebben bij niemand een contract. Jonas zorgt voor de boekingen en voor de rest doen we alles zelf. We zijn erin geslaagd om een “serieus” evenwicht te vinden, ook al laten we de dingen soms een beetje los. Daarnaast zijn we druk bezig met liveshows, voorstellen, releases enzovoort. 

Skut: We kunnen het onbekende momenteel vrij goed aan.

39Felix: We hebben ook geluk gehad. We hebben veel kleine optredens gedaan dankzij Jonas die ons boekte in kleine bars in Brussel. Toen kregen we een aanbod van Le Botanique en daarna van Dour. Beetje bij beetje werd het serieuzer. Ik denk dat het komt doordat we ons elk weekend in die bars lieten zien. We zagen dezelfde gezichten naar onze shows komen voordat ze hun avond elders voortzetten. In werkelijkheid zijn het de shows die ons tempo bepalen. We zijn echt gebaseerd op liveshows. Op een gegeven moment deden we zoveel dat we niet echt de tijd hadden om daarnaast nog andere dingen te doen. 

Skut: In het begin legden we de nadruk op het live testen van onze muziek. Dat ging echt goed.

Jonas: Ze speelden 17 concerten in één jaar. 

Wat was jouw ervaring daarmee? 
Jonas: Ik had al wat evenementen georganiseerd met Give Me 5, dus ik had al een beetje een idee. Bij 39Bermuda vond ik een optreden voor hun en vanaf daar ging het gewoon verder. Ik leer ook gaandeweg. Ik kende Félix en Skut al een paar jaar, maar we hadden niet echt een sterke band. Toen ze me vroegen om samen te werken, werd ik echt enthousiast. Ik stuurde e-mails, ging naar ze toe, enzovoort. Het is echt verpletterend. Op dit moment loopt alles op rolletjes en we zijn zelfs verrast - of aangenaam verrast - door de voorstellen die binnenkomen. We hebben beseft dat het werk dat ze bijna een jaar lang hebben gedaan, spelen in bars, zijn vruchten heeft afgeworpen. In Brussel beginnen mensen over je te praten zodra je dat doet. 

39Felix: Het is echt mond-tot-mondreclame, iets organisch. We zijn heel slecht op Instagram, maar het feit dat je op zo'n plek hebt gespeeld en met mensen hebt gepraat, dat werkt ook en mensen beginnen je te benaderen. 

Jonas: Dour kwam heel snel in hun carrière.

Skut: Het was heel onverwacht. We ontmoetten elkaar allemaal in een bar na de Bota stage en ik heb een vriend die de jongens van Dour kende, die naar ons kwamen kijken…

39Felix: … maar we zeiden tegen onszelf dat als ze niet met ons waren komen praten na onze set, dat het voorbij was geweest en we niet waren geboekt.

Skut: Uiteindelijk kregen we twee of drie dagen later een e-mail. We moesten het vieren.

Nu jullie in het stadium zijn dat jullie je naam op de radar hebben gezet, kunnen jullie het je veroorloven om een tijdje afstand te nemen van live-optredens. Neemt internet het een beetje over?
39Felix: Eigenlijk zijn we het internet beu. We houden van muziek maken en live optreden, maar als het op posten op sociale media aankomt…

Maar muziekvideo's bijvoorbeeld - als je alles meerekent wat online gebeurt? 
39Felix: Muziekvideo's zijn leuk, maar het zijn ook veel verplichtingen en we willen er geen gewoonte van maken om een video te maken alleen maar om iets naar buiten te brengen. Maar als we op ideeën komen die spontaan en leuk zijn, gaan we ervoor.

Skut: Op dit moment hebben we ook de leiding over het project als we een videoclip maken. We werken met veel mensen samen, maar we willen ons eigen ding blijven doen. 

39Felix: We willen gewoon niet elke 20 minuten op de netwerken posten dat we in de studio aan een track werken. Ik denk dat het meer afleidt dan iets anders. Onze studiosessies op Insta posten om te bewijzen dat we niet niets aan het doen zijn is vervelend. 

Skut: We willen niet elke dag publiceren omdat we mensen dicht bij ons willen houden, maar we vinden de videoclips nog steeds leuk. Kijk naar die met Félé Flingue, we nemen onszelf niet te serieus.

39Felix: We deden toen een van onze grootste festivals, in Machelen. We feestten tot laat, sliepen allemaal bij mij thuis en de volgende dag maakten we de video. 

Hoe is Félé hierin verzeild geraakt? 
Skut: We gingen vroeger vaak naar concerten van Le 77. Hij werd een vriend met wie we praatten, feestten enzovoort. Later lieten we hem zien waar we mee bezig waren, hij vond het leuk en we probeerden samen enkele dingen te doen. Hij lijkt een beetje op ons, hij neemt zichzelf ook niet al te serieus. Hij is spontaan, maar hij doet de dingen grondig.

Hij is een beetje een zeldzame vogel geworden, vooral gezien als een luxegast.
39Felix: Ik wil niet voor hem spreken, maar ik denk dat hij veel bij zijn vrienden is, en als er iets is wat hij echt leuk vindt, dan doet hij dat en heeft hij een geweldige tijd.

Skut: Hij is geen carrièreman.

Ook jullie denken buiten de kaders van moderne marketingstrategieën. De beelden die jullie via jullie videoclips overbrengen, weerspiegelen deze terugkeer naar de bron.
39Felix: Op zich is de muziek die we maken old school, de prods zijn nineties jungle. Het zou bijna bizar zijn als we met onze muziek de codes van vandaag zouden toepassen en het voorbeeld zouden volgen van TikTok, de verplichtingen van streaming enzovoort. En dan zijn we nog met z'n drieën: Jonas zorgt voor de boekingen, ik doe de producties en Skut rapt, dus we hebben geen tijd om na te denken over promotiestrategieën.

Het belangrijkste om te onthouden is dat het kan werken zonder marketing. We hebben genoeg van marketing.
Jonas: We hebben niet echt een officiële structuur en toch lukt het ons om geboekt te worden voor festivals waar de meeste artiesten met wie we de affiche delen begeleid worden. En de resultaten zijn verbluffend.

39Felix: Natuurlijk gaan we niet doen alsof we de main stage van Dour om 22u hebben gedaan, maar met onze beperkte middelen boeken we goede resultaten. We zijn nog steeds een kleine onafhankelijke groep met de resultaten van een kleine onafhankelijke band. Maar dat het zo werkt, betekent niet dat we niet openstaan voor voorstellen of het idee om onszelf te structureren. We wijzen geen enkel idee af, maar op dit moment is dit hoe we de dingen aanpakken. Onze muziek en de sfeer die het creëert hebben we ook te danken aan onze zelfgemaakte kant. De mensen die naar ons komen kijken zijn daar naar op zoek, ze voelen zich onderdeel van het geheel.

Joris Ngowembona

Volg VICE België en VICE Nederland ook op Instagram.

Toen Jonas Camps ons de foto's stuurde van zijn nieuwe boek over het project om - onder andere - een skatepark te bouwen in Eswatini, leek het me een goed moment om te ontdekken wat mensen meemaken als ze hun skateboard niet na een maand in de kelder achterlaten - beter nog, als ze er hun levensdoel van maken. En zelfs een boek.

Vorig jaar vertelde de Belgische fotograaf al over de nieuwe skateparken die de organisaties Skate World Better en Wonders Around the World bouwden om de skateboardscene in Mozambique en Zambia te ontwikkelen. In zijn boek Empty Billboard zijn foto's van het project in Eswatini toegevoegd aan de foto's uit de andere twee landen.

Jonas werkt al vier jaar samen met Martin Loužecký - zijn Tsjechische maatje achter Skate World Better - om skateboarden toegankelijk en uitvoerbaar te maken op het Afrikaanse continent. Zo kwam hij afgelopen zomer terecht in Eswatini, vroeger bekend als Swaziland. Dit kleine land in zuidelijk Afrika is de laatste absolute monarchie op het continent. Als je de kenmerken vergelijkt met die van België, kun je de oppervlakte delen door twee en de bevolking door tien.

Tussen de bergen van Mbanane, de hoofdstad, begonnen Jonas en Martin aan dit nieuwe bouwproject. “Er wonen veel politici in Mbabane", zegt Jonas. “Vanaf de berg waar we woonden, konden we allerlei landhuizen zien. We dachten dat we in de Hollywood Hills waren.”

Het project in Mbanane is het resultaat van bijzondere omstandigheden die even toevallig als welkom zijn. Vier jaar geleden, tijdens het verlengen van zijn visum, ontmoette Martin Jason Martin, een plaatselijke jongen. “Jasons droom was om een skatepark te bouwen in Eswatini”, voegt Jonas toe. “Sinds hij een kind was, hoorden zijn moeder en zussen er voortdurend over, tot het punt waarop ze er genoeg van kregen, denk ik." Maar Jason bleef bij zijn idee. Een paar jaar nadat hij begon met lokale kinderen kennis te laten maken met skateboarden op de geïmproviseerde schans in zijn garage, richtte hij de NGO Eswatini Skate op om de beweging uit te breiden. Martin sloot zich aan bij het project en begon met het plannen van de bouw van een betonnen skatepark.

“In Mbanane zagen we een vrij grove mini-ramp op een van de grote pleinen",vervolgt Jonas. Jason, Martin en ik hadden meteen het idee om er een skatepark van te maken. We ontdekten dat er daar een gemeenschap van skaters was die dit al jaren probeerden. Ze dienden een voorstel in bij de gemeenteraad. De rest is geschiedenis.

In tegenstelling tot de ervaringen met het bouwen in afgelegen buitenwijken in Mozambique en Zambia, maakte het bouwen van een skatepark in de hoofdstad van Eswatini veel dingen eenvoudiger. Voor het eerst hadden ze toegang tot machines en werd het beton bij hen afgeleverd - geen mixen die ze met de hand moesten maken. De stad doneerde ook andere materialen. De impact wordt ook op een heel andere manier gezien, lokaler, meer geworteld in de bevolking.

Naast de Tsjechische leden van Skate World Better, een paar versterkingen van elders en de inwoners van de hoofdstad, zijn Jason's maten ook uit Zuid-Afrika gekomen om het team een handje te helpen. Afgelopen juni opende het Lafezeka Skatepark officieel zijn deuren in het Coronation Park, tussen de bestaande basketbal-, tennis- en voetbalvelden.

Volg Jonas op Instagram en op zijn website (voor pre-orders van zijn boek).

Ontdek hier andere Belgische fotografen. Ben je of ken je zelf een getalenteerde fotograaf? Stuur ons een mailtje op beinfo@vice.com

Jason en Dave. "We waren een klein team van negen mensen. De meesten van ons kwamen uit Tsjechië, maar Dave kwam uit Durban, Zuid-Afrika."

"Mbabane is een kleine stad omringd door bergen. Het stadscentrum zit vol met winkelcentra, kantoren, restaurants en een enorme bushalte."

Martin tijdens een tatoeagesessie.

"Toen het beton er eindelijk was, brachten we het grootste deel van onze tijd door in het skatepark. Het was winter, de zon ging om 17.00 uur onder en het werd snel koud. Vanwege de vochtigheid brachten we de meeste avonden wachtend door en probeerden we warm te blijven door een vuur te maken met de nachtwaker van het skatepark, Mr Dlamini."

Mr Dlamini.

Een gebouw in Mbanane.

Dave.

Dave test het beton.

Een feestje in een auto.

"We woonden bij Jason en zijn gezin. In de garage was een kleine ramp die was afgeplakt. Eerst dacht ik dat het onmogelijk zou zijn om die te gebruiken. Maar elke avond maakte iemand er gebruik van. Uiteindelijk deden we een paar zieke dingen op die klotehelling!"

"Jason was een buitengewone kerel. Ik heb nog nooit iemand zo uit zijn dak zien gaan tijdens de bouw. Ik zag zijn droom uitkomen. Het is moeilijk voor te stellen dat iemand zo lang in iets gelooft en dan eindigt met een enorm betonnen park in een prachtige tuin midden in Mbabane."

Volg VICE België en VICE Nederland ook op Instagram.

Alle petities en inzamelingsacties leverden niets op en binnenkort worden de bewoners door de gemeente uit hun huis gezet. Dit festival is dus een excuus om een groot feest te geven, om zo de overgang een beetje te verzachten.

Oslo Gate 35, gerund door een tiental mensen die een kunstenaarscollectief vormen, is vaak gastheer voor voorstellingen of bijeenkomsten. Er is ook een repetitieruimte. Het is een belangrijke plek voor counterculture in de wijk.

Bane NOR, het bedrijf dat verantwoordelijk is voor het beheer van de infrastructuur van de Noorse spoorwegen en eigenaar is van het gebouw, had het collectief toegestaan om het gebouw te gebruiken, voordat het onlangs werd leeggehaald en sneller dan verwacht terug werd opgeëist. In Gamlebyen is het niet ongewoon om lege gebouwen en huizen tegen te komen, en ook deze plek zal aan die lijst worden toegevoegd. Dat terwijl Bane NOR niet eens een concreet project lijkt te hebben om er uit te voeren. De reden van het bedrijf om het contract op te zeggen is de staat van het gebouw, dat grote werkzaamheden nodig heeft.

Mats speelt in drie hardcorepunkbands: Asinin, Assistert Sjølmord en Que Lindo. In korte tijd is hij een redelijk actief figuur geworden in de Scandinavische scene, hij organiseert evenementen en ontwerpt de meeste posters - als hij niet optreedt als een soort artistiek directeur voor andere grafische ontwerpers. Ik ken hem van het skateboarden en trok met hem op tijdens mijn drie jaar in Oslo.

Op de dag van het festival is de sfeer warm. De bewoners hebben een buffet voorbereid en er is het ene concert na het andere. In zo'n context komen mijn vaardigheden als skateboardfotograaf goed van pas: snel reageren, dicht bij de mensen komen en willekeurig op de sluiter drukken. Zoek het beslissende moment. Maar hou vooral stand en bescherm de camera tegen rondvliegende armen en benen. Op dit soort momenten geldt: hoe meer je drinkt, hoe meer je durft. Drank en sport.

De algemene sfeer is gemoedelijk, ver van het vermeende geweld waarmee de meest onwetende ons zou kunnen associëren. Dit wordt bevestigd door het feit dat er kinderen aanwezig zijn.

De volgende concerten die ik kon bijwonen werden georganiseerd in de kelders en zalen van andere kraakpanden. Deze plekken, zoals Barrikaden, Blitz of Hausmania, zijn anarcho-communistisch, worden door de stad erkend en functioneren als culturele centra. Ze worden gerund door vrijwilligers en zijn een mooi toevluchtsoord voor iedereen die een project wil opzetten dat discreet is of in de ontwerpfase zit.

Volg VICE België en VICE Nederland ook op Instagram.