eastern_europe_apartments
Φωτογραφίες: Alex Schoelcher
Κόσμος

Φωτογραφίες από τα Ρημαγμένα Διαμερίσματα της Πρώην Σοβιετικής Ένωσης

Ο Alex Schoelcher φωτογραφίζει τους κατοίκους στα απομεινάρια του μπρουταλισμού.
JL
Κείμενο Joseph Lew
29.10.20

Τη δεκαετία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ένα νέο κύμα αρχιτεκτονικού σχεδίου εμφανίστηκε στη Βρετανία, με μονοκόμματα κτίρια από τσιμέντο και ατσάλι. Το όνομά του συνόψιζε την όψη: μπρουταλισμός.

Ο μπρουταλισμός σύντομα εδραιώθηκε στην Ευρώπη, αλλά πουθενά δεν υιοθετήθηκε με περισσότερο ενθουσιασμό απ’ ό,τι στη Σοβιετική Ένωση. Εκεί το στιλ φαινόταν να μεταφέρει καλύτερα τη φιλοδοξία του μαρξισμού της εποχής του διαστήματος και έγινε η στάνταρ αισθητική για χιλιάδες δημόσια κτίρια και ουρανοξύστες με διαμερίσματα.

Σήμερα, αυτά τα κτίρια τα περιφρονούν ολοένα και περισσότερο ως ενθύμια του σοβιετικού παρελθόντος και τα κατεδαφίζουν. Σε άλλες περιοχές, εξακολουθούν να στέκουν σιωπηλά και επιβλητικά.

Ο φωτογράφος Alex Schoelcher από τη Μελβούρνη, πέρασε τα τελευταία δύο χρόνια ταξιδεύοντας στο πρώην ανατολικό μπλοκ, από τη Γεωργία ως τη Μολδαβία, το Καζακστάν και το Κιργιστάν, φωτογραφίζοντας αυτά τα εναπομείναντα κτίρια και τους ανθρώπους που κατοικούν σε αυτά. Το VICE μίλησε μαζί του για να μάθει περισσότερα για το εν εξελίξει πρότζεκτ του, “Concrete Citizens.”

aul_vice_1.jpeg

VICE: Alex, πώς προέκυψε το Concrete Citizens;
Alex Schoelcher: Τα τελευταία χρόνια άρχισα να ασχολούμαι με την αρχιτεκτονική φωτογραφία. Βοηθούσα κάποιους φωτογράφους αρχιτεκτονικής και μέχρι τότε δεν είχα δώσει ιδιαίτερη σημασία. Άρχισα να παρακολουθώ τέτοιους λογαριασμούς στο Instagram και όλα αυτά τα μπρουταλιστικά κτίρια, και η παλιά σοβιετική αρχιτεκτονική ήταν… τρέλα. Πολύ δυστοπικά όλα. Τόσο καταθλιπτικά και τρομακτικά, αλλά και πολύ ενδιαφέροντα.

Πρόσεξα ότι υπήρχαν πολλές φωτογραφίες, αλλά όχι των ανθρώπων που κατοικούν εκεί ή του πώς ένιωθαν. Δεν υπήρχε ανθρώπινο στοιχείο και με εκνεύρισε αυτό, επειδή οδηγεί σε μια κάπως μη υγιή σχέση με την εκτίμησή τους. Νιώθω ότι τα φετιχοποιεί και αφαιρεί την πραγματικότητα των ανθρώπων που ζουν εκεί.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μάλλον το concept ήταν να «σκάψω» κάτω από τον επιφάνεια, για να μπορέσω να δω πώς ήταν από μέσα. Να βρω μερικές ιστορίες και να ανακαλύψω αν οι άνθρωποι που ζουν εκεί είναι ευτυχισμένοι.

plato_vice_3.jpeg

Υπήρξε κάποια ανάρτηση στο Instagram ή κάποια στιγμή που αποτέλεσε το έναυσμα;
Ένα από τα κτίρια που άρχισα να προσέχω στο Instagram ήταν το Nutsubidze Plato - τρία κτίρια που συνδέονται με γέφυρες. Ήθελα να το δω, ήμουν με έναν φίλο μου από τη Γεωργία και είπε «Αν θέλεις μια καλύτερη οπτική γωνία, πάμε σε ένα άλλο κτίριο και το φωτογραφίζουμε από εκεί».

Έτσι πήγαμε σε ένα άλλο κτίριο και ο φίλος μου είπε: «Ας χτυπήσουμε σε κάποιον να δούμε αν μπορούμε να βγάλουμε μια φωτογραφία από το μπαλκόνι τους». Εγώ του είπα, «Τρελός είσαι; Κανείς δεν πρόκειται να μας αφήσει», αλλά μια κυρία άνοιξε την πόρτα και στο καθιστικό της ήταν ένας άντρας χωρίς μπλούζα κι ένα σκυλί χάσκι. Το βρήκα απίθανο .Τρελό σκηνικό.

Τράβηξα μερικές κακές φωτογραφίες από το μπαλκόνι τους και μετά είπα ότι έπρεπε να τραβήξω αυτό εκεί. Και εκείνη ήταν η στιγμή επιφοίτησης: τα κτίρια είναι ενδιαφέροντα, αλλά το πιο ενδιαφέρον είναι ό,τι συμβαίνει μέσα τους. Φωτογραφίζω ανθρώπους στον δρόμο εδώ και χρόνια και ποτέ δεν σκέφτηκα ότι μπορούσα να χτυπήσω την πόρτα κάποιου και να βγάλω φωτογραφία μέσα απ’ το σπίτι του.

romanita_vice_4.jpeg

Κάποιες φωτογραφίες είναι πολύ προσωπικές. Πώς κατάφερες να νιώσουν οι συμμετέχοντες τόσο άνετα ώστε να μπεις σπίτι τους και να τους βάλεις σε αυτές τις θέσεις;
Κάποιες από τις φωτογραφίες τις κοιτάζω και αναρωτιέμαι πώς τις πέτυχα, πώς με άφησαν να το κάνω. Αλλά νομίζω πως μπορεί κανείς να εκπλαγεί από την πρόσβαση που σου δίνουν οι άλλοι - δεν είναι κάτι που κάνουμε καθημερινά. Δεν ζητάνε πολλοί από άγνωστους ανθρώπους να τους τραβήξουν φωτογραφίες. Τους φαίνεται τόσο παράξενο και ακατανόητο. Αλλά όταν το κάνεις, καταλαβαίνεις ότι τους αρέσει.

Υπάρχει μια φωτογραφία μιας μεγαλόσωμης κυρίας που είναι ξαπλωμένη στον καναπέ. Εμένα με σόκαρε που με άφησε να την τραβήξω. Κάποιες τις κοιτάζω και δεν πιστεύω ότι τις έβγαλα, ήταν σαν να μην ήμουν εκεί.

aul_vice_5.jpeg

Είπες ότι ήθελες να εξερευνήσεις τη στάση όσων ζουν σε αυτά τα κτίρια. Ποια ήταν η εικόνα που αποκόμισες;
Δεν ήταν μία. Κάποιοι λάτρευαν τα κτίρια λόγω της κοινότητας στο κτίριο, της θέας ή επειδή αυτά τα κτίρια είναι πολύ καλοφτιαγμένα. Μερικές φορές οι μεγαλύτεροι άνθρωποι είναι περήφανοι επειδή έχουν πολύ καλές αναμνήσεις από τη Σοβιετική Ένωση και αυτά τα κτίρια είναι ένα σύμβολό της.

Έπειτα υπάρχουν εκείνοι που τα μισούν. Τα βρίσκουν άσχημα. Σοκάρονται που μου αρέσουν, διότι για εκείνους είναι μαρτύριο. Πολλή φτώχεια επίσης: αρκετοί μένουν σε σπίτια όπου κοιμούνται στο καθιστικό. Πολλές άθλιες ιστορίες και στενόχωρες αφηγήσεις.

mikrorayon_vice_5.jpeg

Μπορείς να μου πεις κάποιες από αυτές;
Οι ηλικιωμένοι δυσκολεύονται επειδή καμιά φορά χαλάνε τα ασανσέρ ή το καλοκαίρι ζεσταίνονται πολύ. Οι περισότεροι ήταν φτωχοί. Μια εξηντάρα κυρία ζούσε σε ένα λουλουδάτο περιβάλλον και είχε μόνο τη γάτα της. Αφού έβγαλα τη φωτογραφία έβαλε τα κλάματα.

Υπήρχαν πολλοί δυσαρεστημένοι άνθρωποι, κυρίως στη Μολδαβία και το Κιργιστάν. Οι περισσότεροι είχαν πολλά παιδιά. Ένας είχε οκτώ παιδιά στο διαμέρισμά του. Είναι αδύνατον να φανταστείς τόσους πολλούς ανθρώπους να μένουν σε ένα μικροσκοπικό διαμέρισμα.

mikrorayon_vice_4.jpeg

Ξέρω ότι σε μερικές χώρες αυτά τα κτίρια κατεδαφίζονται. Είχε γνώση κάτι τέτοιου ή είδες κάτι τέτοιο σε αυτές τις περιοχές;
Ναι, οπωσδήποτε. Είναι σίγουρα πρόβλημα εκεί όπου κάποια απειλούνται να εξαφανιστούν. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά πολλά νέα κτίρια χτίζονται γύρω τους έτσι η θέα και το τοπίο αλλάζει. Εκείνος ο ουρανοξύστης στη Μολδαβία με την αιχμή στην κορυφή: Η περιοχή όπου βρίσκεται υφίσταται gentrification και υπάρχουν μερικά ωραία σπίτια και είναι παράξενο όλο αυτό. Είχα μια εικόνα στο μυαλό μου από το Instagram και όταν πήγαινα, υπήρχε κάτι άλλο, κάτι καινούργιο, όπως ένα κτίριο, ένα καφέ ή ένας δρόμος.

Περισσότερες φωτογραφίες παρακάτω.

mikrorayon_vice_1.jpeg
plato_vice_4.jpeg
plato_vice_5.jpeg
aul_vice_2.jpeg
romanita_vice_5.jpeg
plato_vice_2.jpeg
plato_vice_1.jpeg

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Φωτογραφίζοντας το Clubbing της Κομμουνιστικής Σερβίας στα 80’s

Έξι Λόγοι για να Σβήσεις το WhatsApp

Γιατί οι Έλληνες Θεωρούν Άτυχη την Τρίτη και 13;

Ακολουθήστε το VICE σε Twitter, Facebook και Instagram.