Έγκλημα

Ο «Βασιλιάς του Bitcoin» Βρίσκεται στην Ελλάδα και οι ΗΠΑ-Ρωσία Μάχονται για Αυτόν

Αιφνιδιαστικό αίτημα των ρωσικών αρχών τινάζει στον αέρα την έκδοση του Alexander Vinnik στις ΗΠΑ. Μήλον της έριδος, ένα στικάκι USB.

Κείμενο Κώστας Κουκουμάκας
20 Σεπτέμβριος 2017, 5:00am

Φωτογραφία: Αλέξανδρος Αβραμίδης

Στο μέσον ενός άγνωστου κατασκοπικού θρίλερ, μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, βρίσκονται τα τελευταία 24ωρα οι ελληνικές δικαστικές Αρχές, με επίκεντρο τον Ρώσο Alexander Vinnik ή αλλιώς «βασιλιά του bitcoin», ο οποίος κρατείται από τα τέλη του περασμένου Ιουλίου στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για τον άνθρωπο που κατηγορείται ότι «ξέπλενε», μέσω πλατφόρμας ανταλλαγής ψηφιακών νομισμάτων στο Διαδίκτυο, κέρδη εγκληματικών οργανώσεων, το ύψος των οποίων υπολογίζεται από το αμερικάνικο Υπουργείο Δικαιοσύνης στο αστρονομικό ποσό των 4 δισ. δολαρίων. Λίγες μέρες πριν εξεταστεί το αίτημα για έκδοση του Vinnik στις ΗΠΑ, οι ρωσικές Αρχές ζητούν επισήμως την έκδοσή στη Ρωσία για μια ήσσονος σημασίας απάτη. Η υπόθεση περιπλέκεται, καθώς οι μυστικές υπηρεσίες ενδιαφέρονται για κάτι περισσότερο από τον ίδιο τον 38χρονο Ρώσο: το περιεχόμενο ενός USB stick και μιας συσκευής παραγωγής κωδικών πρόσβασης, τα οποία βρέθηκαν στην κατοχή του και θεωρείται ότι περιέχουν κρίσιμες πληροφορίες για τα «μεγάλα ψάρια» ανά τον κόσμο, που φέρεται να τον χρησιμοποιούσαν ως «πλυντήριο».

Φωτογραφία αρχείου από την προσαγωγή του Alexander Vinnik στα δικαστήρια Θεσσαλονίκης, στις 26 Ιουλίου 2017.

Το μεσημέρι της Τρίτης ο Vinnik εμφανίστηκε στην Εισαγγελία Εφετών Θεσσαλονίκης, συνοδευμένος από πέντε αστυνομικούς, τη δικηγόρο του και μια διερμηνέα. Στην ερώτηση του VICE για τον ανταγωνισμό ΗΠΑ και Ρωσίας στο όνομά του, αρνήθηκε να απαντήσει, χωρίς να μιλήσει, παρά κουνώντας μόνο το κεφάλι, έξω από το γραφείο του τέταρτου ορόφου των δικαστηρίων.

Όπως προκύπτει από τα δικαστικά έγγραφα, το κατασκοπικό θρίλερ ξεκινά στις 9 Ιούλιου 2017 όταν ο 38χρονος Ρώσος φθάνει με τη σύζυγο και τα δύο παιδιά του στη Θεσσαλονίκη, με πτήση της Aeroflot. Σε βάρος του εκκρεμούσε ένταλμα σύλληψης των ΗΠΑ για την υπόθεση των bitcoin. Έλληνες αστυνομικοί ενημερώνονται από κλιμάκιο του FBI ότι η οικογένεια παραθερίζει σε πολυτελές ξενοδοχείο στην Ουρανούπολη Χαλκιδικής. Οι Αμερικανοί επιμένουν σε μία λεπτομέρεια: Ζητούν να μην προλάβει ο Ρώσος, κατά τη σύλληψη, να κλείσει το κινητό του τηλέφωνο. Έλληνες αστυνομικοί, φορώντας μαγιό, τον παρακολουθούν και τον συλλαμβάνουν στις 24 Ιουλίου, δίπλα στη θάλασσα.

Η πρώτη σελίδα του κατηγορητηρίου από το δικαστήριο της Καλιφόρνια.

Μέσα από τα δικαστικά έγγραφα, ξεδιπλώνεται ο κόσμος του λεγόμενου σκοτεινού Διαδικτύου (dark web). Σύμφωνα πάντα με το κατηγορητήριο των ΗΠΑ, ο Vinnik φέρεται να είναι διαχειριστής του BTC-e, ενός από τα πιο δημοφιλή ανταλλακτήρια ψηφιακών νομισμάτων (bitcoin), που ιδρύθηκε το 2011. Από τα ίδια έγγραφα προκύπτει ότι ο σέρβερ του BTC-e ήταν στις ΗΠΑ και η έδρα της ιστοσελίδας στη Βουλγαρία. Ως διαχειρίστρια εταιρεία εμφανιζόταν κάποια Canton Business Corporation, στην οποία αντιστοιχούσε ρωσικός τηλεφωνικός αριθμός, αλλά είχε ως έδρα τις Σεϋχέλλες. Τα web domains της ήταν καταχωρημένα σε άλλες εικονικές εταιρείες στη Σιγκαπούρη και τις Βρετανικές Παρθένες Νήσους.

Στο σήμα που έφθασε στη Θεσσαλονίκη από τις ΗΠΑ για τη σύλληψη του Ρώσου, περιγράφεται ότι μέσω της πλατφόρμας έχει «ξεπλυθεί» το δυσθεώρητο ποσό των 4 δισ. δολαρίων - φέρεται να έγιναν καταθέσεις και αναλήψεις συνολικά 12,5 εκατ. bitcoin. Βασική κατηγορία που χρεώνεται στους διαχειριστές του BTC-e είναι ότι νομιμοποιούσαν κέρδη χάκερ, οι οποίοι προσβάλλουν με κακόβουλο λογισμικό υπολογιστές εταιρειών σε όλο τον κόσμο και στη συνέχεια ζητούν ψηφιακά λύτρα (bitcoin). Στο BTC-e εκτιμάται ότι είχε καταλήξει κι ένα μέρος της μεγάλης κλοπής στην πλατφόρμα Mt. Gox, η οποία ως το 2014 διαχειριζόταν το 70% του όγκου των συναλλαγών bitcoin παγκοσμίως. Όπως διαβάζουμε, περίπου 300.000 «κλεμμένα» bitcoin της Mt. Gox εντοπίστηκαν σε τρεις λογαριασμούς της BTC-e, με τις κωδικές ονομασίες «Vamnedam», «Grmbit» και «Petr». Τον έναν εξ αυτών φέρεται να διαχειριζόταν ο Vinnik, μετατρέποντας τα ψηφιακά νομίσματα σε πραγματικό χρήμα, που κατέθετε στην Κύπρο και τη Λετονία.

Η Ρωσική δικαστική αντεπίθεση

Από τις 24 Ιουλίου ο Vinnik κρατείται στη Θεσσαλονίκη. Αρνείται κατηγορηματικά όσα τού χρεώνονται και δηλώνει ότι δεν επιθυμεί να εκδοθεί στις ΗΠΑ. «Δεν είναι νόμιμο να με κατηγορούν για αυτό. Πληροφορήθηκα τις κατηγορίες έναν μήνα μετά τη σύλληψή μου», είπε ο ίδιος προ ημερών σε τηλεφωνική συνέντευξη στο ρωσικό δίκτυο RT. «Αρχικά, δεν έχω κάνει όσα με κατηγορούν κι έπειτα δεν καταλαβαίνω την εμπλοκή των ΗΠΑ, γιατί θέλουν να οδηγήσουν έναν Ρώσο πολίτη σε δίκη», είπε ο Vinnik. H σύζυγός του δήλωσε στο RT βέβαιη για την αθωότητά του, αρνούμενη ότι ήταν διαχειριστής ή ιδιοκτήτης της πλατφόρμας BTC-e. Όπως είπε, ο Vinnik ήταν απλώς ένας εξειδικευμένος σύμβουλος ψηφιακής κρυπτογράφησης, περιζήτητος από εταιρείες και ιδιώτες, πιθανόν και από το BTC-e.

Οι κυβερνο-επιθέσεις και οι εκβιασμοί με bitcoin, όπως κωδικοποιήθηκαν σε γράφημα της Europol.

Το Συμβούλιο Εφετών πρόκειται να συνεδριάσει στο τέλος Σεπτεμβρίου, ώστε να αποφασίσει για το αίτημα έκδοσης των Αμερικανών. Ωστόσο, συνέβη η μεγάλη ανατροπή. Στα δικαστήρια της Θεσσαλονίκης έφθασε προ ημερών νέο αίτημα για έκδοση του Vinnik, αυτή τη φορά από τη Ρωσία. Σε βάρος του είχε ασκηθεί στις 10 Αυγούστου 2017, δηλαδή δύο εβδομάδες μετά τη σύλληψη του στη Θεσσαλονίκη, ποινική δίωξη από τις ρωσικές αρχές για άσχετη υπόθεση. Συγκεκριμένα για μία απάτη, που αφορά αγοραπωλησία εμπορευμάτων (σσ: δεν προσδιορίζεται τι είδους) μεταξύ εταιρειών, για την οποία είχαν εκδοθεί παραστατικά, όμως δεν είχαν παραδοθεί τα προϊόντα. Το ύψος της απάτης, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ανέρχεται σε περίπου 10.000 ευρώ.


[VICE Video] Η Βιομηχανία Φαγώσιμων Εντόμων στην Κίνα - Μέρος 1ο

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Ο Vinnik οδηγήθηκε το μεσημέρι της Τρίτης στην Εισαγγελία Εφετών. Αρνήθηκε να πει το παραμικρό για το ρωσικό κατηγορητήριο, ωστόσο φέρεται να δήλωσε ότι συναινεί στην έκδοσή του στη Ρωσία. Το νέο αίτημα αλλάζει τα δεδομένα στην υπόθεση. Φαίνεται στην ουσία του προσχηματικό, καθώς η ρωσική κατηγορία δεν είναι τίποτα μπροστά στο ξέπλυμα των 4 δισ. ευρώ με τα bitcoin. Ωστόσο, όπως σχολιάζουν νομικοί, το δύο αιτήματα έκδοσης, από τις ΗΠΑ και τη Ρωσία αντίστοιχα, έχουν την ίδια νομική βαρύτητα, ανεξάρτητα από τις κατηγορίες εκατέρωθεν. Τον Vinnik διεκδικούν δύο χώρες, σε μια υπόθεση που θυμίζει επεισόδιο Ψυχρού Πολέμου. Δικαστικές πηγές εξηγούν ότι οι δύο διαδικασίες θα τρέξουν παράλληλα και εφόσον τα ελληνικά δικαστήρια καταλήξουν σε δύο θετικές αποφάσεις, τον τελικό λόγο θα έχει ο Έλληνας Υπουργός Δικαιοσύνης.

Υπάρχει, όμως, κάτι περισσότερο κρίσιμο. Το ενδιαφέρον των ξένων μυστικών υπηρεσιών, που παρακολουθούν στενά την υπόθεση, εστιάζεται όχι στον Vinnik ως πρόσωπο, αλλά στο περιεχόμενο των ηλεκτρονικών συσκευών, που είχε μαζί του στο ξενοδοχείο της Χαλκιδικής. Οι ΗΠΑ ζήτησαν δικαστική συνδρομή από τις ελληνικές Αρχές για την αποστολή όσων κατασχέθηκαν. Εκτός από τα πέντε κινητά τηλέφωνα (τρία iPhone, ένα Vertu κι ένα Nokia), ένα φορητό pc κι ένα τάμπλετ, στα κατασχεθέντα περιλαμβάνεται ένα usb στικ, μάρκας Corsair GTX και χωρητικότητας 256 GB, καθώς και μια ηλεκτρονική συσκευή παραγωγής κωδικών πρόσβασης, Vasco Digipass 270. Επίσης, στον φάκελο της δικογραφίας υπάρχει ένα φύλλο χαρτιού με χειρόγραφες σημειώσεις και σειριακούς αριθμούς, το οποίο βρέθηκε σε μία μαύρη θήκη.

Το ενδιαφέρον Αμερικανών και Ρώσων επικεντρώνεται στα παραπάνω πειστήρια, καθώς εκτιμάται ότι περιέχουν πολύτιμες πληροφορίες για τους «πελάτες» της πλατφόρμας BTC-e. Χωρίς να αναλυθεί το περιεχόμενο των ηλεκτρονικών συσκευών, δεν μπορεί να χαρτογραφηθεί το μεγάλο κόλπο των 4 δισ. δολαρίων ούτε να αποκαλυφθεί ο άγνωστος κόσμος του bitcoin. Σύμφωνα με ασφαλείς πηγές, έχει ήδη δρομολογηθεί η διαδικασία αποστολής των παραπάνω συσκευών στις ΗΠΑ, ενώ οι ελληνικές αρχές απέρριψαν το αίτημα του Ρώσου να λάβει αντίγραφα των πειστηρίων.

Περισσότερα από το VICE

Η Κρυφή Ζωή των Λειτουργικών Χρηστών Ηρωίνης

Μια Οικογένεια στη Νίκαια Αρνείται να Παραδώσει το Σπίτι της στην Τράπεζα κι «Ας Χυθεί Αίμα»

Υπερβολικά Όμορφοι Άνθρωποι Εξηγούν πώς Είναι να σε Βλέπουν Όλοι σαν μια Οπτασία

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.