Wat betekent een overwinning van de Piratenpartij in IJsland voor Nederland?

"Als ze winnen zal dat zeker uitmonden in een feestje."
28.10.16

Het zou goed kunnen dat de Piratenpartij bij de verkiezingen in IJsland morgen de grootste gaan worden. Volgens de laatste polls staan ze nek aan nek met de Onafhankelijkheidspartij. Dat is redelijk indrukwekkend, voor een partij die nog maar vier jaar geleden opgericht werd door activisten en hackers, en bij de vorige verkiezingen meteen op 3 zetels eindigden. Spannende tijden dus in het land waar sommige mensen de geweldige naam Snorri dragen, maar welke invloed zou zo'n overwinning in ons landje kunnen hebben? Ik belde met Matthijs Pontier, nummer drie op de lijst voor de Tweedekamerverkiezingen in maart.

Advertentie

"Dit is natuurlijk een heel mooi signaal voor ons, dat aan het begin van onze campagne de Piratenpartij in een ander land de grootste wordt," vertelt Pontier aan de telefoon. "Hier moeten we toch nog een beetje vechten om serieus genomen te worden en dit zou kunnen zorgen voor aandacht die misschien ook nog een beetje naar ons toe zal komen." Aandacht die hard nodig is, aangezien de partij in Nederland voor het laatst in het nationale nieuws kwam toen een deel van het bestuur overstapte naar het Forum voor Democratie van Thierry Baudet.

In IJsland schoot de populariteit van de partij de lucht in na de publicatie van de Panama Papers en de onthulling dat hun toenmalige premier Sigmundur Davíð Gunnlaugsson zijn buitenlandse tegoeden nooit had opgegeven. "Mensen trokken massaal naar Reykjavik om zijn vertrek te eisen," zegt Pontier. Niet lang daarna diende hij inderdaad zijn ontslag in en werden er nieuwe verkiezingen uitgeschreven die morgen zullen plaatsvinden.

Volgens Pontier is het succes van de Piratenpartij deels toe te schrijven aan goede timing en deels aan wat de partij bewezen heeft in de oppositie van het parlement en de coalitie van de gemeenteraad van Reykjavik. "Ze kregen daar de ruimte om het veel over hun boodschap te hebben," zegt Pontier, "en ze hebben laten zien dat ze het goed doen, of ze nou in de oppositie of de coalitie zitten."

Maar wat is het dan dat ze zo goed doen? "Ze voeren een evidence based beleid, dat niet gebaseerd is op ideologieën. Van daaruit durven ze fouten toe te geven en die te corrigeren, zonder bang te zijn voor dingen als gezichtsverlies," vertelt Pontier.

Advertentie

Verder heeft de partij een belangrijke rol gespeeld in de samenstelling van een nieuwe IJslandse grondwet, waar alle burgers inspraak bij hadden. De grondwet ligt nu nog in een lade, maar een van hun vijf grote verkiezingspijlers is dat ze die nieuwe grondwet zullen doorvoeren als ze in de regering komen.

De andere vier pijlers van hun campagne hebben volgens Pontier ook voor een groot deel bijgedragen aan het succes. Zo wil de partij gratis en universele gezondheidszorg invoeren, radicale democratische vernieuwing om iedereen inspraak te geven, privacy voor burgers en transparantie voor politici en een eerlijke verdeling van grondstoffen die het land rijk is.

De Piratenpartij in Nederland probeert ook te leren van dit succes. "In IJsland heeft de partij hun punten wat breder getrokken om een breder publiek aan te kunnen spreken. Ze hebben het bijvoorbeeld veel over zorg en ook over de mogelijkheid van een basisinkomen."

In Nederland gaat de Piratenpartij bij de komende verkiezingen voor hun eerste zetels – "je zou inderdaad kunnen zeggen dat wij hier nog een paar jaar achterlopen op IJsland" – met ongeveer dezelfde punten campagne voeren. In de kern zijn de basiswaarden van de Piratenpartij in beide landen tenslotte hetzelfde: meer burgerrechten. "Ik ben bijvoorbeeld voor het Nationaal Zorgfonds, maar ook voor moderne democratie, het herstellen van vertrouwen in de politiek en een eerlijke verdeling van onze grondstoffen," zegt Pontier.

"Bij ons leeft het heel erg, het is superspannend voor ons of ze ook echt de grootste gaan worden," vertelt Pontier. De Piratenpartij organiseert dan ook in cafés in Amsterdam, Groningen en Delft avonden waar de verkiezing op de voet gevolgd gaat worden. "En als ze winnen zal dat zeker uitmonden in een feestje."