nieuws

Een fotoverslag van een jaar oorlog in Oekraïne

Ondanks een wapenstilstand gaan de gevechten tussen de overheidstroepen en separatisten in Oekraïne gewoon door. Een overzicht van de gebeurtenissen.

door VICE News
23 februari 2015, 5:14pm

22 februari
Nadat er twee dagen lang hevig is gevochten op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev, stemt het Oekraïense parlement ermee in dat president Viktor Janoekovitsj wordt afgezet. Janoekovitsj verdwijnt tijdelijk uit beeld, maar beschrijft de situatie een aantal dagen later op televisie als een coup. Oud-premier en leider van de oppositie Yulia Tymoshenko wordt vrijgelaten nadat ze jaren in de gevangenis heeft gezeten en spreekt grote groepen mensen toe in Kiev.

4 maart
Rusland valt de Krim binnen en neemt de militaire en civiele infrastructuur van het schiereiland in het zuiden van Oekraïne over. Er is tot op dit moment nog geen schot gelost, maar Rusland probeert de Oekraïense troepen te intimideren met hun grotere, beter uitgeruste troepen, in de hoop dat de Oekraïners zich overgeven. Rusland claimt dat ze de situatie op de Krim (waar veel mensen met een Russische nationaliteit wonen) willen stabiliseren, maar de nieuwe Oekraïense overheid ziet de aanwezigheid van het Russische leger op de Krim vooral als een onterechte bezetting van het gebied

17 maart
De dag na het controversiële referendum op de Krim, waarin 97% van de bevolking van het schiereiland voor het aansluiten bij de Russische Federatie zou hebben gestemd, begint de nieuw gevormde Nationale Garde van Oekraïne met trainingen, als voorbereiding op mogelijke Russische aanvallen.

24 maart
De Oekraïense overheid denkt eindelijk realistisch na over de situatie en trekt haar troepen terug uit de Krim. Tegen de tijd dat het bevel tot terugtrekken doorkomt, zijn Russische troepen echter al begonnen met de Oekraïense soldaten uit hun bases te gooien. Ook proberen ze hen te laten overlopen. VICE News-correspondent Simon Ostrovsky ontmoet Oekraïense mariniers in Feodosija, die op het punt staan een keuze te maken tussen loyaal blijven aan hun land en de eed van trouw breken door bij hun familie op de Krim te blijven.

3 april
De Rechtse Sector is een ultranationalistische beweging die in maart een officiële politieke partij werd. De groep was enorm actief tijdens de protesten op het Onafhankelijkheidsplein en zette een hoofdkwartier op in het Dnipro Hotel, in de hoofdstad. Deze week moest de groep het hotel verplicht verlaten nadat leden van de groep betrokken waren geraakt in een vuurgevecht waarbij meerdere mensen gewond raakten. Simon Ostrovsky was tijdens deze ontwikkelingen aanwezig voor VICE News en deed verslag.

7 april
De bewoners van Donetsk roepen een onafhankelijke republiek uit en vragen om een referendum op 11 mei, zoals het referendum op de Krim. Demonstranten bezetten overheidsgebouwen in een aantal steden, waaronder Donetsk, Luhansk en Kharkiv. Oekraïense autoriteiten nemen de gebouwen van Kharkiv de volgende dag weer in.

14 april
Pro-Russische demonstranten in Luhansk hebben op 9 april het hoofdkwartier van de staatsveiligheidsdienst ingenomen. De bezetters waren vastbesloten het gebouw niet te verlaten en bewapenden zichzelf met geweren die ze in het gebouw vonden. Maar niet iedereen in Luhansk wil zich bij Rusland aansluiten. De mensen die hiervoor durven uit te komen lopen grote risico's.

21 april
Simon Ostrovsky en Freddie Paxton, twee verslaggevers van VICE News, worden aangehouden bij een checkpoint van pro-Russische troepen van de zelf uitgeroepen burgemeester van Sloviansk, Vyacheslav Ponomarev. Ze worden uit hun auto getrokken, samen met drie andere journalisten waar ze mee reisden. Na grondig te zijn gefouilleerd worden Paxton en de drie andere journalisten vrijgelaten. Ostrovsky wordt vastgehouden in een cel in een kelder, waar hij wordt geblinddoekt, geslagen en ervan wordt beschuldigd een spion te zijn.

1 mei
Op de Dag van de Arbeid liepen pro-Russische demonstranten in een mars door het centrum van Donetsk, om een referendum te eisen over de toekomst van het gebied. Sommigen wilden zich bij Rusland aansluiten, terwijl anderen wilden dat het gebied een bondsrepubliek zou worden binnen Oekraïne. Iedereen wilde hoe dan ook dat men zich losmaakte van de interim-overheid die na de Euromaidan-revolutie was aangesteld. Zo'n driehonderd pro-Russische demonstranten nemen het kantoor van justitie in Donetsk in.

9 juni
Oekraïne maakt een einde aan maanden van politieke chaos door een nieuwe president te verkiezen: Petro Poroshenko. Hij belooft de territoriale integriteit van het land weer te herstellen. Poroshenko was voor de verkiezingen een machtige oligarch en nu moet hij bewijzen dat hij het systeem dat hem rijk maakte ook kan veranderen, terwijl hij ondertussen de troepen in het oosten moet aanvallen.

17 juli
Een vliegtuig van Malaysia Airlines met 295 mensen aan boord wordt in het oosten van Oekraïne neergeschoten – vermoedelijk door pro-Russische separatisten – waardoor het conflict in het land dramatisch verandert. Tegen het einde van juli worden er nieuwe sancties tegen Rusland bekend gemaakt door de EU en de VS.

2 september
Drie dagen lang zijn er dodelijke bombardementen uitgevoerd op de hoofdstad van de afgescheiden Volksrepubliek Donetsk. Honderden burgers zijn al gedood als het Oekraïense leger de stad langzaam omsingelt en rebellen strijden om de macht over hun belangrijkste stad.

10 september
De Oekraïense overheid en de Volksrepubliek Donetsk (DNR) komen tot een wapenstilstand, na gesprekken in Minsk in Wit-Rusland. Maar voordat het staakt-het-vuren die avond in werking treedt gaan beide partijen eerst nog even volop in de aanval. De DNR valt stellingen van het Oekraïense leger in de stad Marioepol aan, terwijl de Oekraïners DNR-checkpoints op de weg van Marioepol naar Donetsk aanvallen. VICE News trok naar Yasnyunuvata, een dorp in het noorden van Donetsk, om te zien hoe de bewoners van het dorp na het artillerievuur nu in hun kelders leven, zonder enige basisvoorzieningen. Als de wapenstilstand de volgende dag ingaat zoeken de burgers van het dorp Telmenovo tussen de ruïnes van hun huizen, die werden getroffen tijdens de bombardementen nadat het staakt-het-vuren net was ingegaan.

3 oktober
Pro-Russische separatisten schieten een Oekraïens militair transportvliegtuig neer in de oostelijke stad Luhansk, waardoor 49 mensen omkomen. Naast de ramp van Malaysia Airlines is dit het dodelijkste incident sinds het conflict in april uitbrak. Het Oekraïense leger probeert met moeite de poreuze grens met Rusland te bewaken, terwijl separatisten steeds meer checkpoints opzetten en af en toe aanvallen. Ondertussen ontvluchten bewoners de dorpen in de regio, om te voorkomen dat ze in het kruisvuur terecht komen. VICE News was in Luhansk om een aantal separatisten te ontmoeten die vastbesloten waren om tegen de overheid te blijven vechten.

26 oktober
In de meeste delen van Oekraïne worden parlementaire verkiezingen gehouden – zelfs in een aantal zwaarbevochten gebieden in het oosten. Uit angst voor bemoeienis van separatisten worden kieslokalen beveiligd door bewapende bewakers en worden ingevulde stemformulieren met escortes veilig gesteld. Toch durfden niet veel burgers te gaan stemmen. In de door rebellen bezette Volksrepubliek Donetsk werden helemaal geen verkiezingen gehouden. Op 2 november houden pro-Russische separatisten hun eigen verkiezingen, in de hoop zichzelf een legitieme republiek te kunnen noemen.

26 januari 2015
Na een korte stop wordt het gevecht tussen het Oekraïense leger en de door Rusland gesteunde rebellen van de Volksrepubliek Donetsk en Luhansk weer hervat. Halverwege januari begon het geweld weer. De wapenstilstand die in september was uitgeroepen lijkt niks meer te betekenen. Ondertussen wordt er hevig gevochten om de strategische vliegbasis van Donetsk. De Oekraïense soldaten – die vanwege hun doorzettingsvermogen ook wel 'cyborgs' worden genoemd – doen er alles aan om te proberen het vliegveld uit handen van de DNR te houden.

16 februari
Ondanks het vredesoverleg in Minsk gaan de gevechten tussen Oekraïense troepen en de DNR gewoon door. Er wordt gestreden om controle over Debaltseve, een stad die nu is omsingeld door separatisten. De dichtbij gelegen stad Uglegorsk werd ingenomen door de rebellen die op weg waren naar Debaltseve. De stad – die inmiddels bijna helemaal verlaten is – ligt volledig in puin door al het artillerievuur. VICE News trok op de avond van de wapenstilstand het gebied van de DNR in om met de soldaten en bewoners van het gebied – die lachen om het idee van een staakt-het-vuren – te spreken.