Schaf plastic waterflesjes gewoon af, aub

Het wordt tijd dat water in plastic flesjes volledig wordt gebannen
13.9.16

Water in flesjes is oplichterij. Erg zinvol zijn plastic waterflesjes ook niet, maar nu ze al tientallen jaren op de markt zijn, ben je toch snel geneigd naar zo'n flesje Spa blauw te grijpen wanneer je schreeuwende dorst hebt op een hete dag. Het is niet zomaar water, maar Water!

In Nederland komt het water van Sourcy uit de Utrechtse heuvelrug en Spa uit de Belgische Ardennen. Ook wordt veel water gewonnen in de Biesbos. En wereldwijd komt bijna al het water komt van commerciële producenten als Nestlé. In Canada bijvoorbeeld, komt het meeste water uit een watervoerende laag in de grote meren, waar het voor 3,71 dollar per miljoen liter wordt opgepompt door bedrijven die het later met enorme winst verkopen.

Beleidsmakers en activisten hebben opgeroepen om de prijzen te verhogen voor bedrijven om water uit overheidsgebieden te pompen. Experts zeggen echter dat zoiets niet genoeg is. In plaats daarvan zou het pompen van water voor de winst volgens critici om sociale en wetenschappelijke reden helemaal uitgebannen moeten worden. Vergunningen aan bedrijven zoals Nestlé moeten niet meer verlengd worden door de overheid.

"Water is een gemeenschappelijk goed, maar dat betekent niet dat bedrijven zoals Nestlé of Coca-Cola het niet meer mogen pompen om frisdrank van te maken. Eigenlijk zou het mogelijk moeten zijn om alleen een vergunning te krijgen voor pompen van water dat wordt gebruikt in een product, maar niet voor water als product," zegt Stephen Scharper, een professor van het duurzaamheidsprogramma aan de Universiteit van Toronto

"Uiteindelijk zou dit betekenen dat water in flesjes helemaal zou verdwijnen," gaat hij verder. Het grondwater testbedrijf Harden Environmental Services concludeerde in een rapport uit 2016 dat het pompen van Nestlé "resulteert in een drukverlaging" in de watervoerende laag waar het water uit wordt gehaald. Hierdoor zouden waterputten en tanks in de omgeving vervuild kunnen raken met vuil uit andere gebieden en watervoerende lagen die de leegte komen vullen.

We zouden zelfs op een dag zonder water kunnen zitten. Data dat vorig jaar werd vrijgegeven door NASA liet zien dat "een derde van 's werelds grootste waterbassins op een snel tempo uitgeput raken door menselijke consumptie." Doordat de droogte in de wereld verergert door klimaatverandering, hebben we misschien wel meer water nodig in de toekomst.

Water in flesjes is ook niet beter dan water uit de kraan, in ieder geval niet in land waar effectieve waterzuiveringsinstallaties staan. Vroeger was het veel erger. In 1999 rapporteerde de non-profit organisatie Natural Resources Defence Council dat de kwaliteit van 25 procent het water in flesjes net zo goed was als kraanwater. In 2006 kwam uit een test uitgevoerd door de gemeente van Cleveland dat in Fiji water arsenicum was gevonden. In 2008 vond de Environmental Working Group, dat mineraalwater van sommige merken niet anders was dan kraanwater en in andere gevallen overschreed het mineraalwater zelfs de legale hoeveelheid vervuilende stoffen.

"Het is eigenlijk niet eerlijk dat bedrijven profiteren wanneer een dienst van de overheid even niet goed werkt."

Gemeenten zijn verplicht om jaarlijkse rapporten van waterkwaliteit beschikbaar te stellen aan het publiek. Maar fabrikanten van waterflesjes worden gereguleerd door consumentenbonden en niet door milieu-instanties. Hoewel veel producenten wel kwaliteitsrapporten leveren, beweren sommige critici dat dit betekent dat er voor deze bedrijven andere regels gelden dan voor gemeenten.

Aan de andere kant bestaat er ook kritiek op het idee om waterflesjes helemaal te bannen, aangezien draagbaar water soms misschien nodig is in noodgevallen. Soms is er iets mis met de toevoer van het water en dan zijn mensen afhankelijk van waterflesjes totdat het is opgelost. Maar Scherper zegt dat de overheid dit ook best zou kunnen verzorgen.

"Het is eigenlijk niet eerlijk dat bedrijven profiteren wanneer een dienst van de overheid even niet goed werkt," zegt Scharper. "Als de basisbehoeften van mensen niet tegemoet worden gekomen, heeft de overheid de plicht om in te springen. Zij kunnen dan water verschaffen uit een bron van de overheid. Daar heb je geen bedrijven voor nodig."

We hebben al vaker harde besluiten genomen wanneer het gaat om populaire maar onnodige producten. Ondanks de populariteit in fabricatie, hebben we asbest bijvoorbeeld ook helemaal gebannen, na tientallen jaren van onderzoek naar de schadelijke effecten. In Parijs heeft de gemeente dit jaar het harde besluit gemaakt om iedere auto die voor 1997 is gebouwd overdag door de week volledig te bannen om vervuiling aan te pakken.

Sommige steden zijn langzaam het aanbod van hun waterflesjes aan het beperken. In 2009 heeft een Australisch dorpje, Bundanoon, alle waterflesjes volledig gebannen. In 2014 stemde San Francisco er voor om waterflesjes op stadsterrein ook te bannen. Het is mogelijk, maar het vergt wel veel politieke wil en motivatie.

Dus ja, schaf de waterflesjes af.