Ιστορία

Η Μέρα που ο Stephen Saunders Έπεσε Νεκρός στη Λεωφόρο Κηφισίας

To τελευταίο χτύπημα της 17 Νοέμβρη.

Κείμενο Θοδωρής Χονδρόγιαννος
08 Ιούνιος 2018, 5:30am

Πηγή φωτογραφίας: YouTube

To πρωί της 8ης Ιουνίου του 2000 έπεσε νεκρός στην Αθήνα ο Stephen Saunders, ο Βρετανός στρατιωτικός ακόλουθος που επρόκειτο να μείνει στην ιστορία ως το τελευταίο θύμα της 17 Νοέμβρη.

Το πρωί εκείνης της Πέμπτης, λίγο πριν από τις οκτώ, δύο μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης φτάνουν με μοτοσικλέτα στην περιοχή του Ψυχικού. Την ώρα που ο Saunders βρισκόταν ακινητοποιημένος σε κόκκινο φανάρι επί της Κηφισίας, καθοδόν προς τη βρετανική πρεσβεία, οι τρομοκράτες πλησιάζουν και ξεκινούν να πυροβολούν το λευκό Rover του Βρετανού, το οποίο -σε αντίθεση με ό,τι υπολόγιζαν - δεν είναι τεθωρακισμένο. Οι δράστες φέρουν ένα τυφέκιο G3 και ένα 45άρι πιστόλι: οι σφαίρες τους διαλύουν το τζάμι του συνοδηγού και πλήττουν τον διπλωμάτη στο στήθος και στην κοιλιά. Αν και τραυματισμένος σοβαρά, ο Βρετανός ακόλουθος δεν πεθαίνει ακαριαία και διακομίζεται στον Ερυθρό Σταυρό, όπου υποβάλλεται σε χειρουργική επέμβαση, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να επιβιώσει.

Η μετάδοση της δολοφονίας του Stephen Saunders από το δελτίο ειδήσεων του Mega

Ανάληψη της ευθύνης

Το βράδυ της επίθεσης, η 17 Νοέμβρη στέλνει στην Ελευθεροτυπία προκήρυξη, με την οποία αναλαμβάνει την ευθύνη της τρομοκρατικής επίθεσης και εξηγεί τους λόγους που οδήγησαν στη δολοφονία του Saunders. Εκεί, η οργάνωση αναφέρει ότι προετοίμαζε το χτύπημα για τρεις μήνες, κατηγορώντας το θύμα για ενεργό συμμετοχή -με τον ρόλο του συντονιστή- στους αεροπορικούς βομβαρδισμούς εναντίον της Σερβίας: «Αποφασίσαμε να τον εκτελέσουμε, επειδή μ’ αυτήν του την ιδιότητα έλαβε μέρος στον σχεδιασμό των βάρβαρων αεροπορικών βομβαρδισμών της Γιουγκοσλαβίας και άρα είναι ένας από τους υπευθύνους του περυσινού ναζιστικού εγκλήματος και της δολοφονίας χιλιάδων αμάχων…», αφού «η αγγλική πολιτική, όπως εκφράστηκε από τους Blair, Cook και Robertson ξεπέρασε σε προκλητικότητα και κυνισμό ακόμη και τους Αμερικανούς».

Έξι μήνες αργότερα, στις 13 Δεκεμβρίου 2000, η 17 Νοέμβρη έβγαλε νέα προκήρυξη, στην οποία ανέφερε ότι παρά τη σχετική φημολογία, στην περίπτωση του Saunders δεν είχε δολοφονήσει λάθος άτομο: «Χτυπήσαμε τον Saunders, τον πιο σημαντικό στόχο μας στα 25 χρόνια δράσης, με όπλο G3 το οποίο είχαμε απαλλοτριώσει στην κατάληψη του Αστυνομικού Τμήματος του Βύρωνα, τον Αύγουστο του ’88. [...] Ο ταξίαρχος Saunders ήταν το νούμερο ένα της πρεσβείας. [...] Σημαντικότερος και από τον σταθμάρχη της CIA, Welch και από τον Αμερικανό στρατιωτικό ακόλουθο Tsantes...». Ακόμη, η οργάνωση επεσήμανε ότι ο Βρετανός ταξίαρχος όχι μόνο είχε λάβει μέρος στον σχεδιασμό της πολεμικής επιχείρησης και στον βομβαρδισμό στη Γιουγκοσλαβία, αλλά στάλθηκε στην Ελλάδα λίγο πριν από τους βομβαρδισμούς, προκειμένου να επιβλέψει και να συντονίσει τις βρετανικές στρατιωτικές δυνάμεις της περιοχής που θα συμμετείχαν στις πολεμικές επιχειρήσεις. Η 17 Νοέμβρη, αφού τον κατηγόρησε γι’ αυτούς ακριβώς τους λόγους, αλλά και για τις δολοφονίες εκατοντάδων, αν όχι χιλιάδων γυναικόπαιδων και τον ενέπλεξε σε επιχειρήσεις στα Φόκλαντ, στην Ιρλανδία, στο Ιράκ και αλλού, καταφέρθηκε κατά των μυστικών υπηρεσιών Ελλάδας και ΗΠΑ, οι οποίες μπροστά στο αδιέξοδο των ερευνών, όπως σημείωσε, «επινόησαν ένα καινούργιο τροπάρι. Σύμφωνα με τη Scotland Yard, ο Saunders δεν είχε καμιά σχέση με όσα του αποδίδαμε για τον πόλεμο και τον βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας». Ο συντάκτης της προκήρυξης της 17Ν υπογράμμιζε ότι η «ΕΟ 17Ν δεν χτυπάει αθώους πολίτες, “φουκαράδες Άγγλους τουρίστες”».

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004

Μετά τη δολοφονία του Stephen Saunders, η σύζυγός του Heather ευχαρίστησε τον ελληνικό λαό για τη συμπαράστασή του, αφήνοντας αιχμές κατά του βρετανικού ΥΠΕΞ, επειδή θεώρησε ότι ο σύζυγός της αποτελούσε στόχο και παρ’ όλα αυτά δεν προστατεύθηκε επαρκώς. Ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωστής Στεφανόπουλος, και ο τότε πρωθυπουργός, Κώστας Σημίτης, συναντήθηκαν μαζί της, υποσχόμενοι ότι οι δράστες θα συλληφθούν και θα τιμωρηθούν.

Παρά τις υποσχέσεις των ελληνικών Αρχών για εντοπισμό και καταδίκη των υπαίτιων, «οι Αρχές δεν βρίσκονται πιο κοντά στο να πιάσουν τους τρομοκράτες που είναι υπεύθυνοι για τη δολοφονία», έγραφε η εφημερίδα Guardian έναν χρόνο μετά την τρομοκρατική επίθεση. «Δεν θα ηρεμήσω ποτέ, μέχρι να βρουν τον δολοφόνο του», είπε η Heather το καλοκαίρι του 2001, όταν τίποτα δεν προμήνυε το τέλος της 17 Νοέμβρη. «Υπάρχουν όλα αυτά τα ζητήματα που ο Stephen και εγώ θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε μαζί. Τότε πονάει περισσότερο, όταν έχεις χρόνο να σκεφτείς», είπε στη βρετανική εφημερίδα.

Στο δημοσίευμα της Guardian μπορούσε να δει κανείς πώς τα διεθνή ΜΜΕ αντιμετώπιζαν την υπόθεση Saunders με φόντο τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 στην Αθήνα: «Η δολοφονία έφερε την Ελλάδα στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος. Με τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα να είναι στον ορίζοντα, εγείρονται αμφιβολίες για την ικανότητα της χώρας να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά φαινόμενα τρομοκρατίας και πολιτικής βίας, που παραμένουν ατιμώρητα. Εδώ και χρόνια, η Ελλάδα αποτελεί έναν αδύναμο κρίκο στον διεθνή αγώνα κατά της τρομοκρατίας. Η δολοφονία προκάλεσε μεγάλη αμηχανία στην εκσυγχρονιστική σοσιαλιστική κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη, που προσπαθεί να απομακρύνει την εικόνα μιας αναποτελεσματικής Ελλάδας, μπροστά στους συμμάχους της σε Ε.Ε. και ΝΑΤΟ».

Η τιμωρία μετά το έγκλημα

Οι έρευνες που πραγματοποιήθηκαν για τον εντοπισμό των δραστών ήταν μια άνευ προηγουμένου συνεργασία μεταξύ της ελληνικής και της βρετανικής Αστυνομίας, στην οποία συνέβαλαν η CIA και το FBI. Αν και λίγοι ήταν αισιόδοξοι για την έκβαση των ερευνών, όλα άλλαξαν το βράδυ του Σαββάτου της 29ης Ιουνίου 2002, όταν στις 22:25 ένας αυτοσχέδιος εκρηκτικός μηχανισμός εξερράγη στα χέρια του Σάββα Ξηρού, στο λιμάνι του Πειραιά. Την ώρα που ο Ξηρός νοσηλευόταν στον Ευαγγελισμό, με σοβαρά τραύματα στα μάτια, το δεξί χέρι και τον θώρακα, η Αντιτρομοκρατική έκανε έφοδο στο εργαστήριό του στον Κολωνό και στο σπίτι του στην Παλλήνη. Οι Αρχές εντόπισαν ένα 38άρι περίστροφο με τη «σφραγίδα» της 17 Νοέμβρη, ενώ η ανάλυση DNA αποκάλυψε τη συμμετοχή του Σάββα Ξηρού και στην επίθεση με ρουκέτα κατά του Γερμανού πρέσβη, Albert Kuna, στις 16 Μαΐου 1999. Ο ίδιος και ο Δημήτρης Κουφοντίνας καταδικάστηκαν ως δράστες της δολοφονίας του Saunders, με τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο να θεωρείται ο ηθικός αυτουργός του εγκλήματος, ως επικεφαλής της τρομοκρατικής οργάνωσης.

Ο αυτουργός Δημήτρης Κουφοντίνας θα έγραφε αργότερα για τη δολοφονία του Saunders: «Στις 8 Ιουνίου του 2000, στη Λεωφόρο Κηφισίας, στο ύψος της Φιλοθέης, θα εκτελεστεί ένα από τα πιο σημαντικά στελέχη της στρατιωτικής μηχανής της Αγγλίας, ο ταξίαρχος Saunders. Με πλούσια προϋπηρεσία σε όλες τις στρατιωτικές επεμβάσεις των τελευταίων χρόνων: Έδρασε στην Ιρλανδία, τις Μαλβίνες (Φόκλαντ), το Ιράκ και το Κουβέιτ. Είχε υπηρετήσει στην Κύπρο, στις μεγάλες αγγλικές βάσεις ηλεκτρονικής κατασκοπίας. Προώθησε και εκεί το εμπόριο όπλων. Τελευταίος σταθμός του η Σιέρα Λεόνε, στη Βορειοδυτική Αφρική, τότε που γίνονταν οι σφαγές των Άγγλων εκεί, από όπου επέστρεψε, ύστερα από µια σύντομη επίσκεψη-επιθεώρηση λίγες μέρες πριν από τις 8 Ιουνίου 2000. Τέλος, ο Saunders συμμετείχε ενεργά στον σχεδιασμό της στρατιωτικής επέμβασης στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Επίσης, προωθούσε το εμπόριο αγγλικών όπλων. Εκείνες ακριβώς τις μέρες θα υπογραφόταν συμφωνία για την αγορά οπλικών συστημάτων από την ελληνική πλευρά. Τη συγκεκριμένη συμφωνία είχε κλείσει ο Saunders. Οι Άγγλοι στην αρχή, τις πρώτες ώρες μετά την ενέργεια, τότε που ακούγονται κάποιες αλήθειες, προτού ξεκινήσει η οργανωμένη παραπληροφόρηση, ξεφεύγουν και επιβεβαιώνουν τον πραγματικό ρόλο του ταξίαρχου Saunders. Αργότερα, θα παρουσίαζαν ως “άνθρωπο της ειρήνης” τον στρατιωτικό τους ακόλουθο».


VICE Video: Η Ακροδεξιά Ομάδα Πολιτοφυλακής των ΗΠΑ

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Ο Stephen Saunders ήταν ένα από τα συνολικά 23 θύματα της 17 Νοέμβρη, στην τρομοκρατική δράση που ανέπτυξε από τα τέλη του 1975 έως και τις αρχές του 2000.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Η Αφροδίτη και η Μητέρα της Φέτος θα Πάνε Μαζί στο Pride

Η Cult Εποχή που Ζητάδες και Ανήλικοι Μηχανόβιοι Έστηναν Κόντρες στους Δρόμους της Αθήνας

Πανωλεθρία Vol.2: Αυτός ο Μαθητής Είναι το Πρόσωπο των Φετινών Πανελληνίων

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.