Θεσσαλονίκη

Η Νέα Παραλία της Θεσσαλονίκης θα Γίνει Ένα Απέραντο Καφέ

«Δεν γίνεται να αρχίσουμε να σπέρνουμε τραπεζοκαθίσματα», λένε όσοι διαμαρτύρονται.

Κείμενο Κώστας Κουκουμάκας
05 Απρίλιος 2017, 9:00am

Μίνι κρίση προκαλεί τα τελευταία 24ωρα στη Θεσσαλονίκη η πρόταση σχεδίου από τον κεντρικό Δήμο για τη δημοπράτηση πέντε αναψυκτηρίων στη Νέα Παραλία. Κι αυτό, διότι ως επόμενο βήμα διαφαίνεται η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων στην πιο «ευρωπαϊκού τύπου» ελεύθερη έκταση της πόλης. Οι ανησυχίες είναι απολύτως δικαιολογημένες, αρκεί να ληφθεί υπόψη ο σεβασμός που δείχνουν οι τοπικές Αρχές και οι πολίτες στον δημόσιο χώρο στη Θεσσαλονίκη. 

Υπό το βάρος αντιδράσεων –και εντός της παράταξης Μπουτάρη– η συζήτηση του θέματος στο δημοτικό συμβούλιο αναβλήθηκε για την προσεχή Δευτέρα. Την ίδια στιγμή, πολίτες διοργανώνουν διαμαρτυρία την Κυριακή στη Νέα Παραλία, με σκοπό τη ματαίωση του σχεδίου, το οποίο, όπως λένε, θα αλλοιώσει το μοναδικό σημείο στη Θεσσαλονίκη, που κατά γενική ομολογία ανεβάζει τον μέσο όρο της ποιότητας ζωής στην πόλη.

Καρέκλες και τραπέζια καφετεριών, «μανιτάρια» θέρμανσης και πλαστικά παραπετάσματα εξαπλώνονται σαν επιδημία

Πέρα από την κόντρα σε τοπικό επίπεδο, η προσπάθεια του Δήμου να περιορίσει την εξάπλωση των τραπεζοκαθισμάτων κρίνεται εκ του αποτελέσματος ανεπιτυχής. Καρέκλες και τραπέζια καφετεριών, «μανιτάρια» θέρμανσης και πλαστικά παραπετάσματα εξαπλώνονται σαν επιδημία πάνω σε πεζοδρόμια, πλατείες, ακόμη και μέσα σε παρτέρια, περικυκλώνουν φανάρια, πινακίδες σήμανσης και διαβάσεις πεζών. Η κατάργηση κάθε έννοιας κοινόχρηστου χώρου δεν είναι φυσικά χαρακτηριστικό μόνο της Θεσσαλονίκης. Η κρίση έχει ξεχαρβαλώσει τον αστικό σχεδιασμό και τη χρήση εμπορικών ζωνών και κοινόχρηστων χώρων σε κάθε μεγάλη πόλη ανά την Ελλάδα. Για κάθε εμπορικό κατάστημα που βάζει λουκέτο ξεφυτρώνει ένα καφέ ή ένα φαστφουντάδικο, ακόμη και σε δρόμους όπως η Τσιμισκή, όπου κάτι τέτοιο πριν το 2010 ήταν αδιανόητο. Πολλές φορές η Θεσσαλονίκη θυμίζει ένα απέραντο καφέ. Τα «μαγαζιά της κρίσης» είναι ταυτισμένα με την άναρχη ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων και σε τελική ανάλυση η ανάπτυξη είναι και ζήτημα αισθητικής.

Ελεύθερος χώρος και ανοιχτός ορίζοντας

Η ανάπλαση της Νέας Παραλίας στη Θεσσαλονίκη –των ελεύθερων ανοιγμάτων και του ανοιχτού ορίζοντα– ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2013 και ήταν ό,τι πιο σπουδαίο είχε συμβεί στη φυσιογνωμία της πόλης κατά τη σύγχρονη ιστορία της. Το έργο των αρχιτεκτόνων Πρόδρομου Νικηφορίδη και Μπερνάρ Κουόμο κέρδισε δεκάδες διακρίσεις σε διεθνείς διαγωνισμούς, κυρίως όμως αγαπήθηκε από τους πολίτες στην καθημερινότητά τους. Δεν πρόκειται να υπάρξει αρχιτεκτονική παρέμβαση στη Θεσσαλονίκη με μεγαλύτερη αποδοχή από τους κατοίκους της και από τους ειδικούς. «Δεν θέλαμε να "αρχιτεκτονίσουμε" υπερβολικά, θέλαμε να είμαστε όσο το δυνατόν πιο χαμηλών τόνων», είχε εξηγήσει ο Νικηφορίδης σε συνέντευξη στο VICE.

«Δεν γίνεται να αρχίσουμε να σπέρνουμε τραπεζοκαθίσματα»

Η μίνι κρίση των τελευταίων ημερών ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα, όταν εισήχθη στο δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης πρόταση της διοίκησης για την τροποποίηση παλιότερης απόφασης (της 79/30-1-2017) που είχε ληφθεί τότε κατά πλειοψηφία και αφορούσε στην εκμίσθωση πέντε αναψυκτηρίων στη Νέα Παραλία – στα δημοτικά έγγραφα αναφέρονται ως «περίπτερα Πολιτισμού και Αναψυχής». Τα συγκεκριμένα αναψυκτήρια έχουν παραχωρηθεί προς εκμετάλλευση από την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίων και το ΤΑΙΠΕΔ στον Δήμο Θεσσαλονίκης για 49 χρόνια. Η συμφωνία προβλέπει ότι ο Δήμος μπορεί να εκμισθώνει τα αναψυκτήρια σε τρίτους με την υποχρέωση να καταβάλλει στο δημόσιο «ως αντάλλαγμα ποσοστό 20% επί των πάσης φύσεως εσόδων από την εκμετάλλευση». Τα πέντε επίμαχα αναψυκτήρια, εμβαδού 103 τ.μ. το καθένα, βρίσκονται στον Κήπο Άμμου, τον Κήπο Εποχών, τον Μεσογειακό Κήπο, τον Κήπο Ρόδων και τον Κήπο Νερού αντίστοιχα, όπως ονομάζονται τα θεματικά πάρκα στη Νέα Παραλία.
Με την πρόταση τροποποίησης της απόφασης ζητείται η αντικατάσταση δύο εκ των παραπάνω αναψυκτηρίων με τα αντίστοιχα που βρίσκονται στον Κήπο Απογευματινού Ήλιου και τον Κήπο Γλυπτών. 


VICE Video: Ο Γιάννης Μπουτάρης Λέει Ότι Είναι Ακόμα «Ονειροπαρμένος»


Στην πρόταση αναφέρεται ότι «η αλλαγή ως προς την επιλογή των υπό εκμίσθωση περιπτέρων» πρέπει να γίνει «στο πλαίσιο της καλύτερης δυνατής αξιοποίησης του παραλιακού μετώπου». Και στα δύο έγγραφα, την αρχική απόφαση και την πρόταση τροποποίησης, που βρίσκονται στη διάθεση του VICE, δεν περιγράφεται πουθενά ο τρόπος ανάπτυξης των τραπεζοκαθισμάτων. Αυτό προκύπτει όμως από το γεγονός ότι τα δύο αναψυκτήρια που ζητείται να εξαιρεθούν από την «αξιοποίηση» βρίσκονται σε χώρους πρασίνου, κι επομένως δεν μπορούν πρακτικά να τοποθετηθούν σε αυτά τραπεζοκαθίσματα, κάτι που κανείς δεν αρνείται στον Δήμο. Το βασικό επιχείρημα της διοίκησης Μπουτάρη είναι ότι η εκμίσθωση είναι απαραίτητη, ώστε να βρεθούν χρήματα για τη συντήρηση και τη φύλαξη της Νέας Παραλίας. «Είμαστε υποχρεωμένοι να προχωρήσουμε στην εκμίσθωση των χώρων, βάσει της συμφωνίας με το ΤΑΙΠΕΔ, το οποίο μας παραχώρησε την έκταση στο παραλιακό μέτωπο. Στην Ελλάδα το καλοκαίρι δεν γίνεται να έχεις αναψυκτήρια σε εσωτερικό χώρο και να μην μπορεί να κάθεται ο κόσμος έξω. Σκοπός είναι να μην υπάρχει παραβατικότητα και η δημοτική αρχή θα δώσει μάχη γι' αυτό», δήλωσε στην ιστοσελίδα voria.gr η αρμόδια αντιδήμαρχος Οικονομικών, Άννα Αγγελίδου. Η αντιπολίτευση επιμένει πάντως ότι θα αλλοιωθεί ο χαρακτήρας της παραλίας και επίσης ότι ήδη το αναψυκτήριο στον Κήπο του Νερού καταλαμβάνει διπλάσιο χώρο από τον προβλεπόμενο.

«Τσαντιροκατασκευές τύπου Αριστοτέλους»

Θέση στο ζήτημα πήρε από την πρώτη στιγμή ο ίδιος ο αρχιτέκτονας Πρόδρομος Νικηφορίδης. Μιλώντας από το βήμα του δημοτικού συμβουλίου, εξήγησε ότι τα περίπτερα έχουν σχεδιαστεί πιο υπερυψωμένα, προκειμένου να μην υπάρχει η δυνατότητα ανάπτυξης τραπεζοκαθισμάτων στον εξωτερικό χώρο. «Δεν γίνεται να αρχίσουμε να σπέρνουμε τραπεζοκαθίσματα. Ο σχεδιασμός προέβλεπε τα λειτουργία αναψυκτηρίων μικρής κλίμακας και όχι καφετεριών», είπε μεταξύ άλλων.

«Η σύμβαση με το ΤΑΙΠΕΔ δεν υποχρεώνει τον Δήμο να δημοπρατήσει τα περίπτερα πολιτισμού και αναψυχής»

Στην ίδια κατεύθυνση υπερθεμάτισαν τα μέλη του Συλλόγου «Φίλοι της Νέας Παραλίας» - δραστήριοι πολίτες που φροντίζουν τακτικά για τον καθαρισμό και την ανάδειξη του παραλιακού μετώπου και για μια σειρά από λόγους η άποψή τους έχει βαρύτητα στο συγκεκριμένο θέμα: «Τα επτά περίπτερα πολιτισμού και αναψυχής της Νέας Παραλίας σχεδιάστηκαν για να λειτουργήσουν ως χώροι πολιτισμού ή αναψυκτήρια. Σχεδιάστηκαν υπερυψωμένα για να μη μπορούν να "ξεχειλώνουν". Είναι ο καλύτερος τρόπος για να οριοθετήσεις μία περιοχή. Η επιφάνεια του καθενός ξεπερνά τα 100 τ.μ., με ωφέλιμη επιφάνεια για τραπεζοκαθίσματα περίπου 60 τμ. (…) Κάθε αναψυκτήριο μπορεί να εξυπηρετήσει περίπου 50 άτομα εντός και βέβαια πολλούς περισσότερους που θα πάρουν τον καφέ τους "πακέτο" και θα τον πιούν, στο παγκάκι, στο γρασίδι ή στην απόληξη του κρηπιδώματος αγναντεύοντας τη θάλασσα (…) Με δεδομένο ότι τα 60 τ.μ. θα γίνουν 300 τ.μ. όπως καταλαβαίνουμε, θα αυξηθούν οι ανάγκες αποθήκευσης προϊόντων προς κατανάλωση, οι ανάγκες εξοπλισμού, τοποθέτησης ψυγείων, αποθήκευσης κ.ά. Η δυνατότητα επέκτασης και τοποθέτησης εξωτερικών τραπεζοκαθισμάτων θα έχει σαν συνέπεια εκτός από την μη ελεγχόμενη επέκταση τους να δούμε σταδιακά εκτός από τις ομπρέλες που θα επιτρέπονται, σόμπες, νάιλον και γυάλινα πετάσματα και τσαντιροκατασκευές τύπου πλατείας Αριστοτέλους», αναφέρεται στην ανακοίνωση που εξέδωσαν οι «Φίλοι της Νέας Παραλίας».

«Η σύμβαση με το ΤΑΙΠΕΔ δεν υποχρεώνει τον Δήμο να δημοπρατήσει τα περίπτερα πολιτισμού και αναψυχής όπως είναι η επίσημη ονομασία τους. Σε καμία περίπτωση αυτό που λένε επίσημα και ανεπίσημα χείλη περί υποχρέωσης ύπαρξης εξωτερικών τραπεζοκαθισμάτων από το ΤΑΙΠΕΔ δεν είναι αλήθεια. Επίσης, το ΤΑΙΠΕΔ δεν ζητά την δημοπράτηση των αναψυκτηρίων. Το ΤΑΙΠΕΔ, σύμφωνα με τη σύμβαση, θα εισπράττει το 20% οποιουδήποτε εσόδου από την εκμετάλλευση της Νέας Παραλίας», σημειώνεται στην ίδια ανακοίνωση.

Περισσότερα από το VICE

Γυναίκα Καταγράφει την Πτώση της Οικιακής της Βοηθού από τον Έβδομο Όροφο, Αντί να τη Βοηθήσει

Το Rap Τραγούδι για τον Μάνατζερ Ράγκμπι Είναι το Μόνο Πράγμα που Πρέπει να Ακούσεις Σήμερα

«Της Ελλάδος τα Παιδιά» - Μιλήσαμε με τους Πρωταγωνιστές της Σειράς που Άλλαξε την Ελληνική Τηλεόραση

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.

Tagged:
Politics
Features
Πολιτική
πόλη
αρχιτεκτονική
Βόρεια Ελλάδα
Μπουτάρης
Πρόδρομος Νικηφορίδης
καφετέριες
Νέα Παραλία
kafe
ελεύθεροι χώροι
τραπεζοκαθίσματα