Ψυχική Υγεία

«Καθαρίζουμε με Υπευθυνότητα» - H Επιχείρηση στη Θεσσαλονίκη που Απασχολεί Ψυχικά Ασθενείς

Ακολουθήσαμε για μια ημέρα τον Κοινωνικό Συνεταιρισμό Περιορισμένης Ευθύνης «Ίρις», που βοηθάει ανθρώπους με ψυχικά νοσήματα να επανενταχθούν στην κοινωνία.

Κείμενο Κώστας Καντούρης; φωτογραφίες Αλέξανδρος Αβραμίδης
16 Νοέμβριος 2018, 4:30am

«Καθαρίζουμε με υπευθυνότητα και συνέπεια τον χώρο σας. Ασυναγώνιστες τιμές»: Η ρεκλάμα στο ελαφρώς γαλάζιο φυλλάδιο που κυκλοφορεί, διαφημίζει ένα συνεργείο καθαρισμού με το όνομα Κοινωνικός Συνεταιρισμός Περιορισμένης Ευθύνης «Ίρις». Πρόκειται για συνεργείο καθαρισμού στη Θεσσαλονίκη, εργαζόμενοι του οποίου είναι ψυχικά ασθενείς που εντάσσονται πάλι στην κοινωνία.

Η Αθανασία, 52 ετών, δείχνει ευτυχισμένη που εργάζεται. Είναι η μέρα να καθαρίσουν τα γραφεία της Εταιρείας Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Αποκατάστασης Ασθενών, χάρη στις δραστηριότητες της οποίας η ίδια πήρε τον δρόμο της επανένταξης. Κάνει διάλειμμα και κρατώντας ένα τσιγάρο στο χέρι αναρωτιέται: «Τι θα κάναμε αν δεν δουλεύαμε; Όλο καφέδες και τσιγάρα δεν γίνεται. Κάνει καλό η δουλειά, λίγο κινούμαστε, παίρνουμε κανένα φραγκάκι να αγοράσουμε κάνα ρούχο και κάνα δωράκι στα εγγόνια». Η Αθανασία είναι από τις πρώτες που στις αρχές του περασμένου Μαΐου εντάχθηκαν στο εργατικό δυναμικό του ΚοιΣΠΕ «Ίρις» και συγκεκριμένα στο συνεργείο καθαρισμού.

1542290030097-_AAV5166
Η Αθανασία, 52 ετών.
1542290045782-_AAV5233
H Σοφία, 51 χρονών.

Ο «Ίρις» δεν έχει μόνο το συνεργείο καθαρισμού για να απασχολεί τους ψυχικά ασθενείς, οι οποίοι βρίσκονται στο στάδιο της επανένταξης και ήδη μένουν στις δομές της Εταιρείας Ψυχικής Υγείας στη Θεσσαλονίκη ή παρακολουθούνται από το αντίστοιχο τμήμα του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου. Έχει και τον αμπελώνα στην Πορταριά, που φέτος είχε παραγωγή 17 τόνων έξι διαφορετικών ποικιλιών σταφυλιού, οι οποίοι πουλήθηκαν σε οινοποιεία και εξασφάλισαν τους μισθούς των εργαζομένων και τα έξοδα του ΚοιΣΠΕ. «Το νόημα δεν είναι να βγαίνει κέρδος από τις δράσεις, είτε από το συνεργείο είτε από τον αμπελώνα, αλλά να προσλαμβάνονται όσο το δυνατόν περισσότερα άτομα από τις δομές μας, για να επανεντάσσονται. Όσο περισσότερα χρήματα βγάζουν οι δράσεις, τόσο περισσότερα άτομα δουλεύουν, αυτή είναι η φιλοσοφία», λέει ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του ΚοιΣΠΕ, ψυχολόγος Αλέξης Καβαδάτος.

Πίσω στην έδρα της Εταιρείας Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Αποκατάστασης Ασθενών, τα τρία μέλη του συνεργείου και ο εκπαιδευτής τους, νοσηλευτής Βασίλης Λενός, έχουν πιάσει σκούπα, μάπα και πανιά και καθαρίζουν τον χώρο. «Έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Στην αρχή ήταν δύσκολο να λειτουργήσουμε, μέχρι να συντονιστούμε ως ομάδα. Τώρα, όμως, ξεπερνούν σε απόδοση τα περισσότερα συνεργεία που υπάρχουν στη Θεσσαλονίκη», λέει περήφανα. Το συνεργείο καθαρισμού απαρτίζεται από επτά μέλη, έξι εργαζόμενους ψυχικά ασθενείς και τον εκπαιδευτή τους, που είναι νοσηλευτής. Ήδη, εκτός από τους χώρους της Εταιρείας, έχει αναλάβει και καθαρίζει τις εγκαταστάσεις του Κέντρου Ψυχικής Υγείας Θεσσαλονίκης, τον ΕΟΠΠΥ στον Πολύγυρο Χαλκιδικής και δύο ιδιώτες, επίσης στη Θεσσαλονίκη.

1542288919427-_AAV5441
Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του ΚοιΣΠΕ, ψυχολόγος Αλέξης Καβαδάτος.
1542290206993-_AAV5298
Η Μαριάνα είναι 32 ετών.

«Είναι καλό, μας δίνουν δουλειά. Μένουμε και όλες σε ένα διαμέρισμα μαζί, είμαστε φίλες», λέει η Σοφία, 51 χρονών. Η ίδια έκανε απόπειρες να βγάζει κάποια χρήματα μόνη της: «Παλιά μοίραζα φυλλάδια», λέει, «τώρα είμαι καλύτερα, βγάζω χρήματα, περιμένω τα Χριστούγεννα να πάρω δωράκια στην εγγονή μου». Όλοι οι εργαζόμενοι στο συνεργείο εκπαιδεύτηκαν πώς να καθαρίζουν, σε τεχνικές που γνωρίζει ο εκπαιδευτής. Επίσης, ο συντονισμός της εργασίας είναι τέτοιος, ώστε να μην είναι μονότονος. Καθαρίζουν σε «ρολόι» - ξεσκόνισμα, σκούπισμα, σφουγγάρισμα – και αλλάζουν ρόλους σε κάθε τι που κάνουν.

Η ιδέα της απασχόλησης των ψυχικά ασθενών γεννήθηκε εδώ και χρόνια, όμως η γραφειοκρατία εμπόδιζε την υλοποίησή της, όπως εξηγεί ο Αλέξης Καβαδάτος. «Η επανένταξη έχει νόημα, όταν αυτοί οι άνθρωποι απασχολούνται, δουλεύουν. Είναι το τελευταίο βήμα της ένταξής τους στην κοινωνία». Το νομικό καθεστώς ήταν αρχικά πρόβλημα και έτσι ιδρύθηκε ο κοινωνικός συνεταιρισμός περιορισμένης ευθύνης, που έχει άδεια τόσο από το υπουργείο Εργασίας όσο και από το υπουργείο Υγείας. Το τελευταίο συμβάλλει οικονομικά, καλύπτοντας τα χρήματα που είναι για τα ασφάλιστρα των εργαζομένων-ασθενών. Το συνεργείο καθαρισμού έγινε γρήγορα, επειδή είναι εύκολη λύση, από την άποψη πως όλοι ξέρουν να καθαρίζουν ή μαθαίνουν γρήγορα. Ο αμπελώνας της Πορταριάς αποτελούσε κτήμα της Εταιρείας Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Αποκατάστασης Ασθενών που το χρησιμοποιούσε ως εργαστήριο – θεραπευτήριο για τους ψυχικά ασθενείς που φιλοξενούνται στις δομές της. Τώρα, παραχωρήθηκε στον «Ίρις» και πλέον βγάζει τη δική του παραγωγή. «Έχουμε δει πολύ έντονα οι άνθρωποι αυτοί να αισθάνονται ότι κάνουν κάτι, ότι προσφέρουν. Τους τηλεφωνούσαν οι φίλοι τους στο αμπέλι και απαντούσαν, "Κλείσε τώρα, έχω δουλειά". Περίμεναν πώς και πώς να ξεκινήσει ο τρύγος», μας περιέγραψε το μέλος του διοικητικού συμβουλίου του «Ίρις», Ισμήνη Ζαγκώτη.

1542290172573-_AAV5469
1542290218155-_AAV5263

Το συνεργείο καθαρισμού επεκτείνει τις δουλειές που αναλαμβάνει, με τιμές πράγματι ανταγωνιστικές, σε σχέση με τα υπόλοιπα συνεργεία, η παραγωγή σταφυλιού ήταν ικανοποιητική και τα σχέδια δεν σταματούν εκεί, όπως εξηγεί ο πρόεδρος του συνεταιρισμού. Σχεδιάζουν να δημιουργήσουν ένα τμήμα catering, το οποίο αρχικά θα καλύπτει τις ανάγκες των δομών και με την τεχνογνωσία που θα αποκτήσει θα βγει στην αγορά, ενώ πλάνα ανάπτυξης υπάρχουν και για τον αμπελώνα. «Θέλουμε να προχωρήσουμε σε οινοποιείο - είναι δύσκολο, αλλά όταν έχεις θέληση, τα καταφέρνεις», λέει ο Αλέξης Καβαδάτος.

Η Μαριάνα είναι 32 ετών, με καταγωγή από την Κορυτσά. Φιλοξενείται στους ξενώνες της Εταιρείας Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Αποκατάστασης Ασθενών και ξεκίνησε να δουλεύει στο συνεργείο καθαρισμού του «Ίρις» από τον Σεπτέμβριο. Χαμογελά, όταν τη ρωτούν για τη δουλειά. «Τα λεφτά μου είναι στην τράπεζα, τα κρατάω για την κορούλα μου, είναι εννιά χρόνων, θα τα δώσω σε εκείνη, μπορεί να πάρω και ένα καινούργιο κινητό. Πρέπει να δουλεύω, είμαι μικρή ακόμη, η ζωή είναι μπροστά μου».

Info
ΚοιΣΠΕ Ίρις
Μοναστηρίου 107-109, Τηλ. 2310 533227

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Γυναίκες Διηγούνται τις Εκτρώσεις που Έκαναν στην Ελλάδα όσο Ήταν Ακόμη Παράνομες

Αυτή η Συνέντευξη Έπρεπε να Γίνει σε Μπουρδέλο, Κυριλέ Ξενοδοχείο ή την Disneyland

Σκύλοι-Θεραπευτές Δίνουν Αγάπη σε Ηλικιωμένους στην Αθήνα

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.