een vrouw met te veel caffeine
Beeld door Simone Becchetti

Hoe je weer rustig kan worden na te veel cafeïne

Zodra ik een kopje koffie te veel drink, krijg ik last van een paniekerig gevoel, ik word misselijk, en het enige wat ik wil is dat ik dat laatste kopje niet had gedronken.
19.10.16

Voel je je schuldig omdat je je lichaam hebt volgegooid met onweerstaanbaar vergif? Moet jij ook gelijk dertien keer achter elkaar naar de wc omdat je een te sterke espresso hebt gedronken? Toxicologen zeggen dat er maar één oplossing voor je is.

De rillingen en bibbers die ik krijg van cafeïne zijn niet voor iedereen herkenbaar. Zodra ik een kopje koffie te veel drink, krijg ik last van een paniekerig gevoel, ik word misselijk, en het enige wat ik wil is dat ik dat laatste kopje niet had gedronken en dat het spul zo snel mogelijk uit mijn lijf verdwijnt.

Is er iets wat het proces kan versnellen om de cafeïne uit mijn lichaam te krijgen? Dat vroeg ik aan mijn barista-vrienden en koffieleuters, maar ook aan twee specialisten: toxicologen Alexander Garrard en Ashley Webb.

Veel van mijn koffievrienden zeggen dat ik gewoon al het water dat maar beschikbaar is op moet drinken, en daar zit misschien wat in. Je hebt je als een junkie volgestopt met vergif, en nu zit je bloed er vol mee. Je zou zeggen: schakel je vijand uit met zoveel mogelijk water. Maar helaas werkt het niet zo.

Cafeïne is vetoplosbaar, waardoor het als een speer door je lichaam gaat. Maar als je eenmaal de cafeïnerillingen voelt, dan is het te laat voor water. "Water gaat de cafeïne niet verdunnen," vertelt Webb. "Die zit op dat moment al in je cellen."

Toch help water zeker om de symptomen van te veel koffie tegen te gaan. Cafeïne zorgt ervoor dat de plasbuis wijder wordt, waardoor je vaker moet plassen. Om te voorkomen dat je uitdroogt kun je daarom water drinken. Garrad wijst er wel op dat je niet te veel water moet drinken. "Soms overdrijven mensen en drinken ze te veel water " zegt hij. "Daar kun je een beroerte van krijgen." Wat een wereld.

we-ask-java-fiends-and-toxicologists-how-to-come-down-from-too-much-caffine-body-image-1469032615

Te veel koffie of gewoon onuitstaanbaar? Foto door Julien L. Balmer

Volgens de barista's kun je verschillende dingen eten tegen de effecten van cafeïne. De een gaat voor proteïne, de ander voor shotjes gembersap. Ook de specialisten denken dat het kan helpen. "Als je cafeïne drinkt op een lege maag, kun je je wel beter gaan voelen als je iets eet," vertelt Webb. Maar verder helpt eten evenveel als water. "Crackers en gember kunnen helpen tegen misselijkheid," zegt Garrard. "Maar zo bestrijd je alleen de symptomen, niet de cafeïne zelf." Heftige misselijkheid is ook een symptoom van cafeïne-vergiftiging, een minder ernstige vorm van een cafeïne-overdosis. "Het kan een voorbode zijn voor nog veel ergere dingen die gaan komen," zegt Garrard. Jullie zijn gewaarschuwd, cappuccino-slurpers.

Twee van mijn mede-koffieleuters zweerden bij L-Theanine, een aminozuur dat in thee zit. Theanine zou een kalmerend effect op de geest hebben en het wordt veel gebruikt in de onderzoeken naar cafeïne. Uit een onderzoek uit 2007blijkt dat theanine zorgt voor een afname in stress bij mensen, ze krijgen bijvoorbeeld een rustige hartslag. Uit een soortgelijk onderzoek uit 2012 werd tijdens een stresstest ook vastgesteld dat theanine zorgt voor een lagere bloeddruk.

Te veel koffie drinken zorgt niet voor een paniekaanval, maar het kan hetzelfde voelen. Het gaat echter om twee verschillende chemische reacties in je lichaam. Als je gestrest bent, zorgt adrenaline ervoor dat je hartslag omhoog gaat. Als je te veel koffie drinkt, gaat je hartslag ook omhoog omdat er een ander hormoon, andenosine, wordt geblokkeerd. "Het idee dat we een drug kunnen neutraliseren door een andere drug toe te voegen, is een beetje hetzelfde als alchemie," zegt Garrard. "Het gaat bijna nooit goed."

Als je er extreme hartkloppingen van krijgt, is het wel tijd om een dokter op te zoeken. "Als je hart als een gek tekeergaat, is het misschien een goed idee om ons te bellen," zegt Garrard.

En hoe zit het met een potje sport, raak je de koffie-rush daardoor sneller kwijt? Helaas niet. "Cafeïne wordt door enzymen in de lever gemetaboliseerd," zegt Garrard. "Door sporten gaat je lever helaas niet sneller werken. Het voelt misschien alsof je de energie aan het verbranden bent, maar de cafeïne zal blijven werken."

Door te gaan sporten zal je hartslag ook toenemen, net als bij een cafeïnevergiftiging. Volgens Garrard lopen atleten die koffie drinken voor het sporten risico op hartkloppingen of zelfs een hartaanval.

En kun je de effecten van cafeïne niet gewoon tegengaan met een jointje? "Dat kan ik niet aanraden," zegt Garrard. "We hebben niet veel gegevens over de combinatie met marijuana, en je weet gewoon niet hoe het samengaat, hoe het valt." Garrard vertelt wel dat er al onderzoek naar is gedaan, maar dat er nog niet genoeg bewijs is om het als echte mogelijkheid te zien.

"Bovendien kan wiet je bloeddruk ook verder verhogen, en daardoor kan je nog meer last krijgen van de symptomen van te veel cafeïne – vooral als je geconcentreerde wietolie gebruikt, met zo'n zeventig tot tachtig procent THC," zegt Garrard. Helaas hebben we meer dan genoeg bewijs over de gevaarlijke combinatie van alcohol en cafeïne. Het bedrijf dat Four Loko maakte, is daar in 2014 mee gestopt nadat hun drankje werd gelinkt aan een aantal sterfgevallen. "Door de cafeïne denk je dat je alerter bent dan dat je daadwerkelijk bent," legt Garrard uit. "Daardoor gingen mensen achter het stuur zitten terwijl ze daar eigenlijk helemaal niet toe in staat waren."

Ik heb zelf ook weleens geprobeerd om de nervositeit van koffie tegen te gaan met drank. Dat voelt voor mij een beetje alsof mijn brein in een Pokémongym veranderde, waar team Ongerustheid vocht tegen Team Slaap.

Er is maar één manier om ervoor te zorgen dat cafeïne minder lang werkzaam is in je lichaam: de productie van het CYP1A2-enzym. Uit een onderzoek in het Oxford Journal of Carcinogenesis bleek dat een dieet van kruisbloemige groenten (broccoli, bloemkool, spruitjes, et cetera) ervoor zorgt dat je lichaam meer CYP1A2 produceert. Groenten uit de schermbloemenfamilie, zoals wortels, selderij of dille, zorgen juist voor een afname van je CYP1A2. Maar helaas kun je je nervositeit van koffie niet meteen tegengaan door op een stuk bloemkool te kauwen. Zo werkt onze verteringsstelsel helaas niet.

"Ook al kan broccoli de productie van dat enzym stimuleren, je moet het eerst verwerken en verteren voordat dat proces begint," zegt Webb. "Dat kan minstens acht uur duren."

Mocht je alvast weten dat je morgen flink veel koffie nodig hebt, dan doe je er dus goed aan om alvast een hele hoop broccoli's en bloemkolen in te slaan.

-

Vrouwen praten misschien veel, maar we horen ze te weinig. Daarom is Broadly Nederland er. Like onze pagina.