Η Ιστορία Πίσω από τη Φωτογραφία που Άλλαξε τον Πόλεμο του Βιετνάμ

H φωτογραφία εξωφύλλου είναι από τον λογαριασμό του Steve Hammond στο Flickr και αποτελεί αναπαράσταση της φωτογραφίας του Έντι Άνταμς «Ο αρχηγός της Αστυνομίας εκτελεί ένα Βιετκόνγκ».

Ο Νγκουγιέν Νγκοκ Λόαν σηκώνει το περίστροφο και πυροβολεί εξ επαφής τον συμπατριώτη του, Νκουγιέν Βαν Λεμ. Ο Λόαν είναι ο αρχηγός της Αστυνομίας του Νότιου Βιετνάμ και ο Λεμ είναι Βιετκόνγκ, Νοτιοβιετναμέζος κομμουνιστής. Μετά την εκτέλεση, ο Λόαν κινείται προς τους δημοσιογράφους και φωτογράφους που βρίσκονται μπροστά στο γεγονός. «Αυτοί οι άνθρωποι σκότωσαν πολλούς δικούς μου ανθρώπους, νομίζω ότι ο Βούδας θα με συγχωρήσει», λέει ατάραχος.

Videos by VICE

Η συγκλονιστική σκηνή της εν ψυχρώ εκτέλεσης του Λεμ από τον Λόαμ απαθανατίστηκε από τον φωτογράφο του Associated Press (AP), Έντι Άνταμς, και παραμένει μία από τις πιο συγκλονιστικές φωτογραφίες του πολέμου στο Βιετνάμ. Η εικόνα παγώνει τον χρόνο ακριβώς τη στιγμή του θανάτου, καθώς έχει τραβηχτεί αμέσως μετά το πάτημα της σκανδάλης, τη στιγμή που ο Λεμ έχει πάρει μια έκφραση του πόνου, λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου αφότου η σφαίρα έχει διαπεράσει το κεφάλι του. Αν παρατηρήσουμε τη φωτογραφία από κοντά, θα δούμε τη σφαίρα που μόλις έχει διαπεράσει το κεφάλι του Λεμ. Εδώ μπορείτε να δείτε το gif με τα τηλεοπτικά πλάνα του NBC από τη στιγμή της εκτέλεσης (προσοχή: σκληρές εικόνες).

Η πραγματικότητα όπως είναι, μέσα από το Newsletter του VICE Greece

«Οι φωτογράφοι παραμένουν το πιο αποτελεσματικό όπλο στον κόσμο», είπε κάποτε ο Άνταμς. Η παραπάνω φωτογραφία του, που τραβήχτηκε σαν σήμερα, την 1η Φεβρουαρίου του 1968 στη Σαϊγκόν, τον δικαίωσε, αφού όχι μόνο του χάρισε το Βραβείο Πούλιτζερ το 1969, αλλά αποτύπωσε την ωμότητα και τη βαρβαρότητα του πολέμου, φουντώνοντας το αντιπολεμικό κίνημα στις ΗΠΑ. Ο συναισθηματικός αντίκτυπος της φωτογραφίας έκανε πολλούς Αμερικανούς να ζητούν επιτακτικά το τέλος των εχθροπραξιών στο Βιετνάμ.

Η φωτογραφία προκάλεσε ανεπανόρθωτη ζημιά στην εικόνα των Αμερικανών, οι οποίοι πολεμούσαν στο πλευρό της κυβέρνησης του Νοτίου Βιετνάμ, εναντίον των κομμουνιστών του Βορείου Βιετνάμ και των ομοϊδεατών τους Βιετκόνγκ στο Νότιο Βιετνάμ.

Από την άλλη, η εκτέλεση του Λεμ επρόκειτο να αλλάξει για πάντα τη ζωή του Λόαν. Ένα από τα 11 παιδιά ενός εύπορου πολιτικού μηχανικού, ο Λόαν γεννήθηκε στην πόλη Χουέ. Διακρίθηκε για τις σχολικές του επιδόσεις και έγινε πιλότος στην πολεμική αεροπορία του Νότιου Βιετνάμ. Στη συνέχεια, αναρριχήθηκε γρήγορα και στην ηγεσία της Αστυνομίας και έγινε γνωστός για τον οξύθυμό του χαρακτήρα και τα ξεσπάσματα θυμού, κατά τη διάρκεια επιθέσεων ενάντια σε Βιετκόνγκ και άμαχο πληθυσμό.

Κάποιοι από αυτούς που γνώριζαν τον Λόαν είπαν ότι δεν θα εκτελούσε εν ψυχρώ τον Λεμ σε περίπτωση που δεν ήταν παρόντες οι δημοσιογράφοι και οι φωτογράφοι. Ο ίδιος είπε ότι προχώρησε σε αυτή την ενέργεια, επειδή ο Λεμ ήταν επικεφαλής μίας ομάδας που σκότωσε την οικογένεια ενός υφιστάμενού του. Παρόλα αυτά, αυτή η δολοφονία και γενικά οι θηριωδίες των δυνάμεων του Νότιου Βιετνάμ μετά την επίθεση του Τετ, προκάλεσαν την αντίδραση της αμερικανικής πλευράς. Αργότερα, ο Λόαν δικαιολόγησε την πράξη του λέγοντας ότι ένας υφιστάμενός του αρνήθηκε να εκτελέσει την εντολή του. «Σκέφτηκα τότε ότι έπρεπε να το κάνω εγώ», είπε. «Αν διστάσεις, τότε οι άνδρες σου δεν θα σε ακολουθήσουν».

Σκηνές από τον πόλεμο του Βιετνάμ

Τρεις μήνες αργότερα, ο Λόαν τραυματίστηκε σοβαρά και μεταφέρθηκε στην Αυστραλία για να λάβει ιατρική βοήθεια. Εκεί, οι αντιδράσεις ήταν τόσο έντονες που γρήγορα μεταφέρθηκε στην Ουάσινγκτον. Στη συνέχεια, επέστρεψε στη Σαϊγκόν, όπου απαλλαγμένος από τα αστυνομικά του καθήκοντα αφιέρωσε τον χρόνο του σε ορφανά. Όταν η Σαϊγκόν παραδόθηκε, ο ίδιος ζήτησε από τους Αμερικανούς να τον φυγαδεύσουν. Εκείνοι τον αγνόησαν, αλλά παρόλα αυτά κατάφερε να διαφύγει με την οικογένειά του στις ΗΠΑ. Εγκαταστάθηκε στη Βιρτζίνια, όπου και άνοιξε μία πιτσαρία. Έκλεισε το 1991, όταν αποκαλύφθηκε η ταυτότητά του και η πελατεία του σχεδόν εκμηδενίστηκε. Σε μία από τις τουαλέτες της πιτσαρίας κάποιος είχε γράψει: «Ξέρουμε ποιος είσαι».

Παρά την καταξίωσή του, ο Έντι Άνταμς δήλωσε ότι μετάνιωσε για τον αντίκτυπο που είχε η φωτογραφία του και ζήτησε συγγνώμη από τον Λόαν και την οικογένειά του. Σε μια επιστολή του στο περιοδικό TIME έγραψε: «Ο στρατηγός σκότωσε ένα Βιετκόνγκ και εγώ τον σκότωσα με τη φωτογραφική μου μηχανή. Οι φωτογραφίες είναι το πιο ισχυρό όπλο στον κόσμο. Οι άνθρωποι τις πιστεύουν, αλλά οι φωτογράφοι συχνά ψεύδονται, έστω και χωρίς δόλο. Οι φωτογραφίες λένε συχνά τη μισή αλήθεια, όπως και στην περίπτωση του Λόαν […] Δεν λέω πως ήταν σωστό αυτό που έκανε, αλλά ότι πρέπει να μπεις στη θέση του».

Περισσότερα από το VICE

Ρωτήσαμε Kόσμο για Eκείνες τις Φορές που τους Έσπασε το Προφυλακτικό Πάνω στο Σεξ

O «Γέροντας Παστίτσιος» μάς Μιλάει για τις Περιπέτειές του

Πόσο Εθισμένος Είσαι στο Ελληνικό Ίντερνετ; Κάνε το Τεστ του VICE για να Μάθεις