Omdat we cultureel verantwoord pretenderen te zijn, hebben we mensen van verschillende minderheden in Nederland gevraagd wat nou typische moppen voor hun soort zijn. Hier zijn foto’s van hun hoofd en hun mopjes.
Vice: Hoi Ghazel, je komt uit Iran en je ziet er fantastisch uit en en je was ooit een DO en ik ben smoorverliefd op je. Hoe ben je in Nederland terechtgekomen?
Ghazel: Ken je Persepolis?
Videos by VICE
Ja.
Zelfde verhaal als het boek eigenlijk.
Oké. Wat is nou typische Iranese humor?
Nou, daar vraag je me wat. Sarcasme en zelfspot zijn wel belangrijk. Althans, daar ben ik mee opgegroeid, dus het kan ook aan mijn moeders gevoel voor humor liggen. Ik denk dat Iranese humor een beetje op Britse humor lijkt.
Hoezo dan?
Ja, datzelfde droge. En veel racistische moppen.
Oh. Over wie?
Ik hoorde altijd veel Turkenmoppen. Turkestan Turken trouwens, niet Turkije-Turken. Dat is typisch iets voor de elite uit Teheran, waar mijn moeder ook vandaan komt. Weet je wat, ik moet dit sowieso allemaal met mijn moeder checken.
Is er veel verschil met Nederlandse humor?
Nou, Nederlandse humor is veel grover. Allemaal met poep enzo.
Kan je een mop vertellen uit Iran?
Ik vertel gewoon even wat mijn moeder mailde, oké?
Oké.
De Iraanse bevolking is beleefd in extreme vorm en ze houden veel voor zich. Humor en ‘grappen’ maken als in moppen is een communicatiemiddel voor de mensen daar. Ook een uitlaatklep, trouwens. Ze spreken nauwelijks in ‘directe’ taal. De meeste moppen, zo niet alle moppen, zijn ontstaan in Teheran. De Teheraanse bevolking voelt zich superieur en kan best arrogant zijn, vandaar dat de essentie van moppen vooral is dat de rest van de bevolking totaal belachelijk gemaakt wordt. De moppen zijn erg actueel. En omdat een directe manier van meningsuiting niet mogelijk is in Iran vertalen de opinies zich in moppen die zich razendsnel verspreiden. Iraanse mensen zijn altijd op zoek naar plezier en genot. Iran is een land waar enorm veel wordt gelachen.
Eigenlijk net als bij ons dus, minus het religieuze aspect. Alhoewel. Nee, net als bij ons dus.
De moppen die mijn moeder vertelde zijn niet zo internationaal toegankelijk, volgens mij. Terwijl zij om de haverklap dubbel lag, kon ik het maar met moeite volgen. Er was er wel eentje die ik begreep: ‘Een Turk en zijn zwangere vrouw komen bij de doktor voor een scan. De dokter doet zijn onderzoek, kijkt op naar de man en zegt: “U krijgt een zoontje!” De man springt van zijn stoel en roept: “Wow! Kun je me nu ook vertellen hoe hij heet?”.
Vice:
Boya: We hebben niet echt bepaalde grapjes (nahja ik kan ze iig niet herinneren) maar wel een bepaald soort humor, die is heel lichtjes te vergelijken met afro-amerikaanse humor. Oh, er zijn overigens wel dingen zoals het ‘Bosche kwartiertje’ en dat heet dan ‘Djam karet’ (standaard telaat komen.)
De Molukse cultuur is er een van verhalen vertellen, imiteren en improvisatie. Ik herinner me nog dat we vroeger altijd in de tuin zaten met de tantes, opa’s en oma. We waren dan aan het koken of thee aan het drinken en dan werden er verhalen verteld over dingen die gebeurden toen onze ouders’ generatie jong was maar ook over onze opa’s en oma’s en hun levens in de kampongs (toen ze nog op de Molukken woonden.) Dat was vaak hilarisch, vooral omdat er een bepaald persoon dan vaak zo erg tot op het bot belachelijk werd gemaakt dat wij (inclusief de betreffend persoon, mits die erbij was, en de vertellers zelf) zo hard in een scheur lagen dat we niet mee bijkwamen. De molukse lach is een luide lache, die klinkt ongeveer zo:
“HAHAHAIIIIIEEEEE!!”
Phonetische humor. Ik kan me een verhaaltje over de 1e generatie Molukkers (onze opas en omas) herinneren. Het speelde zich af in de jaren ’50 of ’60, toen waren ze nog niet zo lang in Nederland en de meesten hadden toen nogal een zwaar accent. Er was een opa die in de bus stapte en toen vroeg de buschauffeur “Waar komt u vandaan meneer?” De opa antwoorde: “Ik kom fan Oma toh, menerrr!” (Oma is de naam van zijn eiland op de Molukken.) De busschauffeur fronste en vroeg toen “En waar moet u naartoe meneer?” Opa antwoorde “Ik wel naarrr brrroek opennn Menerrr!” (Hij bedoelde dus “Ik wil naar Broekhoven, meneer!) Nahja goed, hilarisch dus als je ooms en tantes zulke dingen vertellen.
De Molukkers in Nederlands zijn oud KNIL militairen en/of stammen er vanaf, het strenge waarmee we opgevoed zijn gaat vaak gepaard met spanning brekende innuendos.
We zijn een krijgersvolk en de heftige ruzies en discussies die vaak plaats vonden tussen de mensen van de oudere generaties werden zo belachelijk dat je er als jongere gewoon keihard om moest lachen. Maar dat moest je dan wel zachtjes en onopvallend doen want anders kreeg je ‘corporal punishment’ stijl pak slaag van je ex-militair vader of opa. (Wat opzich ook wel weer heel grappig was om te zien gebeuren bij een ander, mits die pak slaag niet te ernstig was) Dus ja, leedvermaak, mensen imiteren en belachelijk maken, muziek, bijeenkomsten, vreugde in grote groepen, het is allemaal deel van Molukse humor.
Maken Molukkers graag grapjes over andere bevolkingsgroepen?
Ik heb ze wel gekend, maar ik kan ze nu even niet herinneren. Misschien is dat wel beter, want echt verfijnd waren ze niet. In ieder geval gaan ze vooral over Nederlanders, Indo’s en Indiase mensen en hun ‘rare’ gebruiken.
De Molukse humor heeft waarschijnlijk nogal wat Nederlandse invloeden gehad aangezien de Nederlandsers eeuwen lang op de Molukken hebben gezeten en er inmiddels als weer 4 tot 5 generatie Molukkers in Nederland wonen. Ik denk dat Nederlanders tot op zeker hoogte om dezelfde dingen kunnen lachen.
Vice: Hey Wai, ik weet dat je een yellowneck geboren in Nederland bent, maar zou je misschien toch een poging willen doen om Chinese humor te beschrijven?
Wai-men: Lastig, maar ik denk dat die Chinese kliekjes die je wel eens op straat ziet graag grapjes maken over typische Nederlandse ‘eigenaardigheden’ zoals krenterigheid en openheid over seks. Maar als een Chinees verzeild raakt in een Westerse moppentapsessie klapt ‘ie waarschijnlijk dicht en zou ‘ie er zonder bescherming van mede-Chinezen het liefst met de loempia tussen benen van tussen gaan.
Ja?
Ja. Chinese humor is vergelijkbaar met de lol die pestkutjes op de basisschool hebben als ze hun slachtoffer geestelijk verminkt hebben met grappen op het niveau van ‘sjongsjongsjang’. Ze kunnen er alleen in groepsverband van genieten, het niveau is laag en individueel bakken ze er niks van.
Wat voor soort moppen tappen ze onderling?
Ze houden van afzeikmoppen. Nederlandse dames die aan one-night stands doen, serveren ze graag af als sletten terwijl ze zelf te verlegen zijn om iemand recht in de ogen aan te kijken tijdens het uitgaan. For the record: Asian Parties vallen niet onder uitgaan; in groepjes staarcontests houden is leuk, maar niet zo leuk als dronken smerig tongen met een vreemdeling.
Wat is het grappigste mopje dat een Chinees je ooit vertelde?
Sjing, Sjong en Sjang zitten in de Lange Muur. “Kijk,” zegt Sjing en hij wijst naar een Nederlandse jongen en een meisje die op date zijn en gaan afrekenen. “Haha, wat een krent,” zegt Sjong en zij bulderen van het lachen.
Vice: Chung, jij bent de Chinees in New Kids. Heb jij nog wat toe te voegen?
Chung: Nou, wat Wai zegt. Chinese humor is heel erg slecht. Het zijn vooral de typetjes die er toe doen in mijn ‘Chinese’ belevingswereld. Oftewel: we lachen graag mensen uit in plaats van dat we lachen om situaties.
VICE REDACTIE
Meer
van VICE
-

Illustration by Reesa -

Photos: Colleen Michaels; ipopba; rez-art / Getty Images -

Photo: Kateryna Levchuk / Getty Images -

Illustration by Reesa