Illustratie door Victoria Sin.

Fred Phelps, de grote leider van de Westboro Baptist Church, is heengegaan. Amerika rouwt, weet niet hoe het nu verder moet. De regenboogvlaggen wapperen halfstok. Wie moet er nu over hun dode soldaten heen pissen? Dat is een last die ze nu samen moeten dragen.

Het treurigste aan dit verhaal is misschien nog wel dat die ouwe haatdiva zijn laatste dagen niet eens kon doorbrengen in het gezelschap van zijn dierbaren, waarvan hij het zijn levenswerk had gemaakt om ze tam en loyaal te houden. 

Fred Phelps stierf zo eenzaam als een mens een mens kan sterven: hij was al uitgekotst door 99,9 procent van het menselijk ras, maar in zijn laatste dagen ook nog door zijn eigen kerk. Je mag medelijden met hem hebben om het feit dat hij zo’n vat vol ongemotiveerde woede was, maar laten we ons hem tenminste herinneren zoals hij dat graag had gezien: als een psychotische, sadistische levensverwoester en over het algemeen gewoon een rot ei. Hier een paar van de raarste Fred Phelps-feiten:

Hij schoot ooit een Duitse herder aan flarden met een geweer
Mark Phelps, zijn zoon die van hem vervreemd was, heeft gezegd: “Een van mijn vroegste herinneringen is van de grote Duitse herder die onze buren hadden. Op een dag liep hij in onze tuin. Mijn vader ging toen naar buiten met een jachtgeweer en schoot hem aan flarden.”

Hij heeft prijzen gewonnen van burgerrechtenorganisaties
Nog voordat Fred Phelps de levensechte avatar van het kwaad werd, was hij een gerespecteerd burgerrechtenadvocaat. Met dezelfde toon waarop hij als predikant zijn volgers hypnotiseerde, wist hij ook jury’s te overtuigen. Phelps Chartered Law, het advocatenbureau dat zijn naam draagt, heeft nog steeds een kantoor in het centrum van Topeka in Kansas. De man die ooit met zijn volgelingen op de begrafenis van een vermoorde tiener protesteerde zei hierover: “Ik ben opgegroeid in Mississippi. Ik wist dat het verkeerd was hoe negers daar behandeld werden. Instinctief wist ik dat dit niet was wat God wil.”

Phelps nam zaken aan die niemand anders wilde – deels omdat het niet zoveel werk was. Als je in de zestiger jaren als Afro-Amerikaan in Topeka je baas wilde aanklagen omdat hij je oneerlijk behandelde, was de kans groot je Phelps in de arm nam. Hij was zo succesvol dat hij zelfs prijzen van de NAACP uitgereikt kreeg, voor zijn tomeloze inzet voor raciale gelijkheid. 

Hij moest echt zijn best doen om het te maken als slechterik
Veel voormalig cliënten waren verbijsterd toen Phelps zichzelf opnieuw uitvond als meest gehate man van Amerika. “Ik zie hem daar bezig en ik hoor het venijn dat uit zijn mond komt,” zei Joe Douglas. “Als je me dit in de jaren zestig had voorspeld, had ik je verschrikkelijk uitgelachen.”

Hij heeft een overdosis gehad
Fred Phelps gebruikte veel voorgeschreven medicijnen om overeind te blijven en verdovende middelen om ’s nachts alle remmen los te laten. Uiteindelijk werd hem dat teveel: op een dag werd hij niet meer wakker. De ambulance werd gebeld en nam de comateuze Phelps mee voor een weekje in het ziekenhuis. Dit was begin 1968, toen mevrouw Phelps haar kinderen vertelde dat papa last had van een allergische reactie. 

Hij vierde de dood van het vriendinnetje van zijn zoon
In 1970 had Debbie Valgos, een lief meisje uit de buurt, het ongeluk verliefd te worden op Fred Phelps Jr. Het stelletje probeerde ooit van huis weg te lopen, maar werden gesnapt door Fred Sr. Ze werden gestraft, maar Debbie mocht vanaf die dag wel met Fred Jr. mee naar kerkdiensten. Tijdens al die diensten werd ze vanuit de preekstoel door Senior steevast een hoer genoemd. Ondanks dat vroeg ze Fred herhaaldelijk wat ze moest doen om een relatie met zijn zoon te mogen hebben. Niet lang daarna verhuisde Debbie en draaide ze door. In 1972 stierf ze aan een overdosis speed die volgde op een halve fles narcosemiddelen die ze eerder op de dag al achterover had geslagen. Ze was zeventien. 

Mark Phelps: “Ik weet nog dat ik uit school kwam op de dag dat het in de kranten stond. Mijn vader kwam dansend de trap af, klapte in zijn handen en zong: ‘De hoer is dood! De hoer is dood!’ Hij vloog zingend door het huis en overal hoorde je dat waanzinnige lachje van hem, ‘de hoer is dood!’”

In 1994 claimde Fred dat hij nog nooit van de naam Debbie Valgas had gehoord.

Hij klaagde Reagan aan om de Paus

Phelps had er een handje van om belachelijke rechtszaken te voeren. Zo besloot hij in de jaren tachtig de federale regering aan te klagen, omdat die een ambassadeur bij het Vaticaan had aangesteld. Dat, zo vond hij, schond de scheiding tussen kerk en staat. Hij verloor.

Fred genoot voor het eerst nationale aandacht toen hij en zijn volgelingen de begrafenis van Matthew Shepard verstoorden – een jongen die vermoord was in een gruwelijke homofobische aanval

Phelps vroeg vervolgens een vergunning aan bij de gemeente voor de bouw van een bronzen beeld om Shepards gang naar de hel mee te vieren. Die werd hem geweigerd.

Hij sloeg er graag op los

Phelps regeerde thuis met harde hand. Hij sloeg al zijn kinderen regelmatig, maar het meest extreme voorbeeld daarvan was toen hij tijdens kerst bijna Nate Phelps om zeep hielp. Nate en Mark hadden kerstverlichting gekocht, en Fred stond kerst niet toe – dat was namelijk godslastering. Nate kreeg voor deze misstap meer dan tweehonderd slagen met de handgreep van een bijl te verduren. Hij kreeg ervan langs in sessies van veertig slagen, afgewisseld met zijn broer die twintig slagen per keer kreeg voor zijn iets minder grote misdaden. Mark zei later dat hij hoopte dat hij bewusteloos werd geslagen of dood ging – alles om een einde aan de pijn te maken.

Kennelijk was het een van zijn favoriete technieken om een kind aan zijn handen omhoog te hijsen om vervolgens herhaaldelijk in de lies en maag te trappen, terwijl hij lachend door de kamer liep.

Hij ging hier gewoon mee door toen het allang seksueel ontwikkelde tieners waren. Een beetje vreemd, Fred Phelps.

Naja, de mensen van fitnessblaadjes waren tenminste dol op de man.

Phelps dwong zijn familie tot lange en zware fysieke trainingsprogramma’s. Hij gebruikte dit als een soort van Hitler-jeugd-controle-middel en om ze klaar te stomen voor het geval ze een Apocalyps moesten ontlopen. Hij was hierin, net als bij veel andere dingen in zijn leven, erg succesvol. Zozeer zelfs dat de familie zo nu en dan werd gevraagd voor fitnesstijdschriften. Hij had voor het eerst over ‘de nieuwe wetenschap van aerobics’ gelezen op de achterkant van een pak cornflakes, en liet vervolgens zijn hele stam naar het lokale spoor marcheren waar iedereen, inclusief zijn jongste kind van vijf, werd gedwongen elke dag tot acht kilometer te rennen, ongeacht het weer.

Die afstand werd al snel opgeschroefd naar zestien kilometer en op een gegeven moment werden ze zelfs gedwongen om elke zaterdag een marathon te lopen. Dit leidde tot twee dingen. Eén: om een zevenjarige een marathon te laten lopen is eigenlijk gewoon kindermishandeling. Twee: ze werden ook nog eens gewoon echt heel goed in het lopen van een marathon en kregen zelfs nationale aandacht als ze aan een race meededen. De sukkels bij Runner’s World waren dusdanig onder de indruk dat de hele familie tot twee keer toe in het tijdschrift stond.

Fred Phelps was een zwaardbeschadigd man en in vele opzichten is zijn verhaal op andere plekken vaak herhaald: de vrij gewone huiselijke tirannie lijkt veel erger dan alle andere gestoorde dingen buiten de compound waarmee hij vaak de publiciteit behaalde.

We zouden aan het punt voorbij gaan als we juichen om zijn ondergang. Als je zag hoe heftig hij werd opgeslokt door zijn eigen gestoorde gedachten, is zijn dood net zo goed een aderlating voor hem, als voor de rest van ons.

Maar dan nog – fuck hem.