Για τους περισσότερους ανθρώπους, τα προσωπικά, σημαντικά γεγονότα είναι συνήθως ιδιωτική υπόθεση, που τα μοιράζονται με μία επιλεγμένη ομάδα, αποτελούμενη από τους αγαπημένους τους. Για την performance artist Marni Kotak, όμως η πραγματικότητα και «το θέαμα» μπλέκονται αδιάρρηκτα.

Τον Οκτώβρη του 2011, η Marni γέννησε το πρώτο της παιδί μπροστά σε ακροατήριο, σαν μέρος μιας live performance, στην Microscope Gallery, στην Νέα Υόρκη. Μετά τη γέννηση του γιου της Ajax, το Φεβρουάριο του 2012, η Marni διαγνώστηκε με επιλόχειο κατάθλιψη, μπήκε στο νοσοκομείο για θεραπεία και ξεκίνησε φαρμακευτική αγωγή.

Η Marni έχει πλέον επιστρέψει στην γκαλερί, προκειμένου να παρουσιάσει την τελευταία έκθεσή της, Mad Meds– μία live performance κατά τη διάρκεια της οποίας θα απεξαρτηθεί σταδιακά από τα φάρμακα που της είχαν συνταγογράψει οι γιατροί, ενώ βρισκόταν στο νοσοκομείο

Μίλησα με την Marni για το πώς είναι να μετατρέπεις τη ζωή σου σε live show.

VICE: Γεια σου Marni, μπορείς να περιγράψεις το χώρο που δημιούργησες στην γκαλερί;
Marni Kotak: Δημιούργησα κάτι που το ονόμασα ‘A Shrine To My Madness’. Οι κουρτίνες και το κρεβάτι είναι καλυμμένα έτσι ώστε να παραπέμπουν στο Tivoli Bays Nature Reserve, που βρίσκεται κοντά στο Bard College, στην Νέα Υόρκη, εκεί που έκανα το BA μου. Οι τοίχοι είναι χρυσοί και εγώ σκέπασα με φύλλα χρυσού ένα κρεβάτι νοσοκομείου.

Πιστεύω ότι η άσκηση είναι πραγματικά σημαντική για την πνευματική υγεία και συχνά δεν αποτελεί μέρος της θεραπείας στις ψυχιατρικές κλινικές, έτσι κάλυψα με φύλα χρυσού και ένα μηχάνημα ελλειπτικής γυμναστικής, καθώς και κάποια βάρη. Το ονόμασα «Ξεθυμένοντας στο Νοσοκομείο».

Υπάρχει ακόμη μία αίθουσα αναμονής που ονομάζεται «Περιμένοντας τη Σοφία» -τα πάντα παραπέμπουν στο Tivoli Bays. Τέλος, έχω δύο αγάλματα που κρέμονται στον τοίχο, ελεύθερα στο χώρο: το ένα ονομάζεται «Όλα τα φάρμακα που πήρα» και είναι όλα τα μπουκαλάκια χαπιών που πήρα από το Φεβρουάριο. Ο χώρος λοιπόν αναφέρεται σε πραγματικό νοσοκομείο, αλλά στην πραγματικότητα είναι μία προσπάθεια επαναπροσδιορισμού του χώρου.

Ποια είναι η σημασία των χρωμάτων που επέλεξες;
Διάλεξα το χρυσό γιατί αισθάνομαι ότι, πρώτα από όλα, η εμπειρία της τρέλας θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται σαν ένα πνευματικό ταξίδι, και όχι σαν κάτι που πρέπει να το φοβόμαστε και να το κρύβουμε μέσα σε άσπρους νοσοκομειακούς τοίχους. Αισθάνομαι ότι είναι κάτι που πρέπει να το αγκαλιάσει η κοινωνία.

Από την άλλη, το γεγονός ότι όλα στο χώρο είναι χρυσά και πράσινα, είναι ένας έμμεσος τρόπος με τον οποίο σχολιάζω το χρήμα που κρύβεται πίσω από τις βιομηχανίες φαρμάκων. Το μήνυμα μου είναι ότι: «Αντί να δίνουμε αξία στα φάρμακα, ίσως πρέπει να δίνουμε αξία στην εμπειρία του να περνάς όλη αυτή την διαδικασία».

Πώς αντιμετωπίζεις τον στιγματισμό που έχει προσάψει η κοινωνία στην πνευματική αρρώστια;
Με το να δημοσιοποιώ αυτή μου την εμπειρία. Αυτό που είναι αληθινά ενδιαφέρον για μένα είναι ότι σχεδόν το 90% των ανθρώπων που έχουν έρθει σ’ αυτή την έκθεση, έχουν ξαπλώσει στο κρεβάτι μου –εν μέρη νοιώθω σαν να μου εξομολογούνται. Μου μιλάνε για τους προσωπικούς τους αγώνες με τα φάρμακα και τις ψυχικές αρρώστιες. Άκουσα ότι ένας στους τέσσερις Αμερικανούς έχει διαγνωστεί με κάποιου είδους ψυχική αρρώστια, αλλά πιστεύω ότι ο αριθμός είναι ακόμη μεγαλύτερος. Τουλάχιστον, η εμπειρία μου αυτό μου έχει δείξει.

Σε μία έρευνα του 2013 διάβασα ότι σχεδόν το 70% των Αμερικανών έχουν τουλάχιστον μία συνταγή για φάρμακα, έτσι ακούγεται πραγματικά πολύ μεγάλο το ποσοστό.
Δεν μου ακούγεται τόσο εξωφρενικό. Το Abilify-ένα αντιψυχωσικό φάρμακο- είναι το υπ’ αριθμόν 1 φάρμακο σε πωλήσεις σε όλες τις κατηγορίες στην Αμερική. Ξεπερνά ακόμη και τα χάπια για την πίεση.

Ποιες είναι οι σκέψεις σου σχετικά με αυτή την τόσο στενή σχέση μεταξύ του αμερικανικού κοινού και των prescription drugs;
Ο συγγραφέας Robert Whittaker έγραψε ένα βιβλίο που λέγεται «Η Ανατομία Ενός Επιδημικού» (Anatomy of An Epidemic), το οποίο ασχολείται με τη σχέση μεταξύ των συνταγογραφημένων φαρμάκων και του αυξανόμενου αριθμού των ψυχικά νοσούντων στην Αμερική. Πιστεύω ότι είμαστε στην εποχή της υπέρ-διάγνωσης και της υπέρ-συνταγογράφησης φαρμάκων και δεν νομίζω ότι οι άνθρωποι οι οποίοι παίρνουν τα φάρμακα αυτά γνωρίζουν ή τους έχουν εξηγήσει τις επιπτώσεις τους.

Από τη δική μου εμπειρία (και από συνομιλίες που είχα με άτομα που έπαιρναν φάρμακα), οι γιατροί βιάζονται να συνταγογραφήσουν φάρμακα που θα καταπολεμήσουν τις επιπτώσεις άλλων φαρμάκων, αντί να σκεφτούν δύο φορές πριν δώσουν την αρχική αγωγή. Πιστεύω ότι έχει να κάνει πολύ με το γεγονός ότι οι φαρμακοβιομηχανίες έχουν προφανώς ιδιαιτέρως μεγάλο κέρδος από όλο αυτό. Συν του ότι έχουν εμπορικές συναλλαγές με τους ψυχιάτρους, οι οποίοι γράφουν τα φάρμακα και έτσι, το όλο θέμα είναι αλληλένδετο.

Είναι λοιπόν δυνατόν να ξεμπλέξεις από τα prescription drugs;
Ναι, φυσικά και είναι κι αυτό προσπαθώ να δείξω με την έκθεσή μου. Έχω φτιάξει ένα κομμάτι που το ονομάζω ‘Abilify Wean’, στο οποίο χρησιμοποιώ το υγρό από το φάρμακο Abilify. Με αυτόν τον τρόπο μπορώ και ελέγχω κάθε δόση που παίρνω. Θέλω να δημοσιοποιήσω αυτές τις ιδέες στο κοινό, έτσι ώστε να υπάρχουν περισσότερα μοντέλα για το πώς μπορεί κάποιος να παίρνει φάρμακα.

Τι μπορούν να περιμένουν να δουν οι επισκέπτες σε αυτή την έκθεση;
Εγώ βρίσκομαι καθημερινά στον εκθεσιακό χώρο κι έτσι όποιος θέλει μπορεί να κουβεντιάσει μαζί μου. Άλλοτε είμαι ξαπλωμένη στο κρεβάτι κι άλλοτε γυμνάζομαι στο ελλειπτικό ή κάνω ασκήσεις με τα βαράκια. Έχω επίσης ένα ημερολόγιο και μερικές φορές κάνω μασάζ με μία μασέζ που έρχεται στην έκθεση. Προσπαθώ ακόμη να εντάξω κι άλλους ανθρώπους από την κοινότητα στις συνεδρίες γιόγκα, βελονισμού κλπ, που κάνουμε εδώ.

Μετά τη δημόσια γέννηση του γιου σου, κάποιοι κριτικοί σε αποκάλεσαν νάρκισσο. Πώς απαντάς σε αυτό;
Μία απλή απάντηση που δίνω είναι ότι όταν κάνω αυτά τα πράγματα, τα σκέφτομαι σαν κάτι πολύ μεγαλύτερο από εμένα. Εγώ είμαι απλώς ένα όχημα, μέσω του οποίου κάποιοι μπορούν να εξοικειώνονται με αυτές τις διαδικασίες.

Αν ήθελα να τραβήξω την προσοχή, σίγουρα θα υπήρχαν καλύτεροι τρόποι. Παίρνω αυτό το ρίσκο και κάνω πράγματα στα οποία πιστεύω πραγματικά.

Στο πολύ πρόσφατο βιβλίο του ο Alain de Botton μιλάει για την τέχνη σαν θεραπεία και πόσο σπουδαίο είναι που οι καλλιτέχνες βγαίνουν από τα στενά όρια του «art pour l’ art» και μας υπενθυμίζουν ότι η τέχνη έχει μεγαλύτερη αξία όταν είναι σχετική και άμεση. Τι πιστεύεις;
Συμφωνώ απολύτως. Εγώ φέρνω την αληθινή ζωή στο χώρο της γκαλερί με τη δουλειά μου, το οποίο θεωρώ ότι την κάνει ιδιαιτέρως σχετική. Και η διαδικασία της απεξάρτησης από τα φάρμακα μέσω της τέχνης είναι ιδιαιτέρως θεραπευτική και με έχει βοηθήσει πολύ και πιστεύω ότι έτσι πρέπει να γίνεται.

Και πιστεύεις ότι μπορεί να είναι θεραπευτικό και για άλλους επίσης;
Το ελπίζω, αυτό προσπαθώ.

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.