In de nacht van 27 september vindt in Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam het Discovery Festival plaats. Het is een festival dat draait om nieuwe dingen: nieuwe muziek, nieuwe kunst en nieuwe wetenschap. En laat dat nou nét allemaal dingen zijn waar wij ook van houden. De komende paar weken zullen verschillende schrijvers hier op Motherboard onderdelen uit het programma uitlichten. Deze week: de onbreekbare computer van Peter Bentley.
Computers en andere elektronische apparaten zijn vrij slap. Ze lopen vanzelf al vast als je er niks speciaals mee doet. En als je ze laat vallen, of er een keertje vanuit je jeep op schiet, zijn ze meteen stuk. Wat dat betreft zijn we zelf een stuk beter bestand tegen fysiek ongemak. Als je zelf ergens vanaf valt of per ongeluk een nietje in je hand krijgt, is dat pijnlijk. En soms kost het wat tijd om te herstellen, maar meer niet.
Videos by VICE
Oké, maar je hand is natuurlijk geen computer. Als je het toetsenbord vernietigt, doet de computer het ook nog gewoon. Ik dacht al dat je dat ging zeggen. Bekijk daarom nu even deze röntgenfoto’s: http://huff.to/14pfY9A. Ja, dat is een spijker in de hersenen. En nee, deze man leeft gewoon nog, sterker nog, hij liep er 24 uur mee rond voor hij eens naar de dokter ging.
Ik durf te wedden dat een computer of een telefoon niet meer werkt als je deze spijker in het werkgeheugen slaat. Probeer het anders eens (op eigen risico).
Goed, hersenen en andere levende dingen kunnen blijkbaar veel beter tegen random schade dan onze technologie. Wetenschappers zouden geen wetenschappers zijn als ze zich niet zouden afvragen waardoor dat komt. En ontwerpers zouden geen ontwerpers zijn als ze de eigenschappen van de levende natuur niet probeerden te imiteren om mooie dingen te maken.
Peter Bentley, onderzoeker aan het University College in Londen, is allebei. “Er zijn een aantal essentiële verschillen tussen onze technologische systemen en systemen in de natuur,” volgens Bentley. “Zo verwerkt een computer enorme hoeveelheden berekeningen – maar allemaal na elkaar. Onze hersenen kunnen heel erg veel dingen tegelijk. Dat heeft ermee te maken, en dat is een tweede verschil, dat in onze hersenen de taken heel erg verdeeld zijn. Overal in de hersenen gebeurt wel iets, allerlei hersengebieden kunnen meerdere dingen en soms gebeuren dingen dan ook dubbel. Een computer is daarvan het tegenovergestelde: enorm efficiënt en sterk gecentraliseerd. Elk essentieel onderdeel van een computer is gespecialiseerd en zit er maar 1 keer in, op 1 plek. Als je daar dus een spijker in slaat, faalt je hele systeem.”
“Een random systeem is als het ware extreem creatief. Terwijl de onderdelen van dat systeem puur dom en random zijn.”
Door mensen gebouwde computers kunnen niet goed tegen onverwachte gebeurtenissen. Dat komt doordat wij daar zelf ook moeite mee hebben. Onvoorspelbaar is immers niet goed, daar moeten we ons tegen verzekeren en beschermen. En onze computers ook. Toch?
Bentley: “Nou… random is natuurlijk niet altijd goed. Maar we kunnen niet alles voorspellen, en we kunnen niet ontkennen dat chaos, random gebeurtennissen, er gewoon zijn. En als je naar natuurlijke systemen kijkt, zie je dat randomness daar juist een deel van de oplossing is. In hersenen worden constant nieuwe verbindingen gemaakt – niet gericht, maar random. Werken ze niet? Dan worden ze weer afgebroken. Ook dat gebeurt constant. Op die manier is het systeem flexibel.
Hetzelfde geldt voor evolutie: er treden contstant random mutaties op. De meeste daarvan zijn niet handig voor het individuele dier, maar als je maar genoeg tijd hebt, en goed selecteert, levert het systeem als geheel fantastische producten op, die veel beter functioneren dan we zelf hadden kunnen bedenken. Zo’n random systeem is als het ware extreem creatief. Terwijl de onderdelen van dat systeem puur dom en random zijn.”
Omhels de chaos, dus. Het is er nu eenmaal, dan kun je het maar beter voor je laten werken. Bentley doet dat en hij is hard op weg naar de onbreekbare computer. De basis is er nu: Peter Bentley en zijn collega’s hebben onlangs een experimentele ‘systemic computer’ weten te bouwen. Fysiek ziet hij er wel een beetje uit als een gewone computer, en hij werkt nog met nullen en enen. Maar verder is alles er nieuw en revolutionair aan; hij werkt niet centraal, maar gedistribueerd, doet veel dubbel en tegelijk, en maakt gebruikt van randomness. In principe zou je door verschillende onderdelen een spijker heen kunnen slaan.
Een computer die niet kan crashen, dat vinden wij natuurlijk ook tof. Handig als je koffie over je laptop heen gooit of als de boordcomputer van je straaljager beschoten wordt boven vijandig gebied. Maar ik vraag me wel meteen één ding af. Hoe gaan we ons dan ooit nog verdedigen tegen robots die de wereld overnemen?
