Een Israelische ondernemer heeft onlangs een soort Facebook/Wikipedia voor overledenen gelanceerd. Om de site te lanceren fotografeerde hij 120,000 grafstenen op vijf verschillende Israelische begraafplaatsen. De bedoeling is om hiermee een plek te creëeren waar familieleden en andere dierbaren berichten kunnen achterlaten over de overledene. Hij noemde zijn site Nashama, het Hebreeuwse woord voor “ziel”, en hoewel het misschien een beetje luguber klinkt, is het misschien wel gewoon een heel goed idee.

Op Facebook is het al langer mogelijk om een pagina van een overleden gebruiker om te zetten naar een herdenkingspagina: een soort online gastenboek waar vrienden berichten enzo kunnen achterlaten. Op de een of andere manier heeft me dat altijd een beetje dwars gezeten, omdat het – net als vrijwel alle acties die op Facebook plaatsvinden – naar mijn mening vooral gedreven wordt door het publiekelijk tonen van iemands gevoel in ruil voor aandacht. Het is net als het liken van goede doelen, het doet in feite niks, behalve aan Facebook-vrienden tonen dat diegene ergens mee zit en dat graag aan iedereen wil laten weten. Als je iemands graf gaat opzoeken dan neem je toch ook niet al je vrienden en vage bekenden mee? Dat zou naast zeer ongemakkelijk, ook een beetje pronken met meelevendheid en gevoeligheid zijn.

Daarnaast is er ook nog de hele vraag over wie de pagina van een overleden persoon beheert. Sowieso moet iemand daar zin in hebben, wat me vrij onwaarschijnlijk lijkt. En krijgt diegene dan toegang tot alle berichten die de dode ooit heeft gestuurd? Als ik door mijn eigen berichten scroll hoop ik maar van niet. Daarnaast zijn er nog een hoop andere vragen waar we als digitale maatschappij over na zouden moeten denken. Moeten andere mensen mogen commenten? Hoe vermijd je trolls en vandalisme? En wie mag de pagina uberhaupt zien? Tot de tijd dat die vragen met waarschijnlijk heel veel vallen en opstaan beantwoord zijn, kunnen ze wellicht omzeild worden met een ander sociaal netwerk. Een netwerk dat in feite fungeert als een digitale tegenhanger van de begraafplaats.

Denk er even over na voordat je het afdoet als het zoveelste stomme, idealistische startupidee. Een begraafplaats is een plek waar iemand afgezonderd van de rest van de buitenwereld respect kan betuigen aan een overledene. Iemand kan er bloemen achterlaten, of andere memento’s, zonder dat per se aan iedereen te laten weten – hoewel diegene er altijd nog voor kan kiezen om dat op Instagram te zetten. Zo ook met Neshama. Mensen, die misschien niet de mogelijkheid hebben om de fysieke laatste rustplaats van hun dierbare te bezoeken, kunnen op een speciale, individuele plek iets achterlaten wat alleen anderen zien die om die persoon gaven. 

Natuurlijk zitten er ook donkere kantjes aan Neshama. Het is tenslotte een bedrijf, en een bedrijf moet op een gegeven moment geld verdienen. De oprichter Shelly Furman Asa is daarom van plan om op een gegeven moment geld te vragen voor bepaalde uploads naar iemands pagina. Welke dat zijn is nog niet bekend, maar het zal waarschijnlijk gaan om foto’s. Daarnaast kan hij natuurlijk ook nog keihard de plank mis slaan door like- en tweetbuttons toe te voegen, wat al mijn argumenten hierboven teniet zou doen. 

Hoe dan ook vind ik het ik geen slecht idee van de Isrealiër, vooral niet gezien het feit dat berekend is dat Facebook rond 2065 meer dode dan levende gebruikers zal hebben. Waarschijnlijk zullen we tegen die tijd vast wel een gepaste manier manier hebben gevonden om om te gaan met de online identeit van overledenen. Maar tot die tijd is het sowieso goed dat mensen nadenken over alternatieven.

Meer social media:

Is Facebook aan het uitsterven?

Je online identiteit is niet meer dan een paar euro waard

Mexicaanse drugscartels <3 sociale media