Er woedt een oorlog. Dan bedoel ik niet die in Oekräine of Soedan, maar een oorlog dichter bij huis. De zogeheten loudness war, een oorlog waarin producers met elkaar strijden om wie de luidste albums kan afleveren. Het slagveld bevindt zich in jouw oor. Door de jaren heen is er flink ingeleverd op dynamiek in de mix, om ruimte te maken voor een blok samengeperste herrie.

Het leuke aan de loudness war is, is dat het een oorlog is die in beeld gebracht kan worden. Aan de waveforms–zo’n balkje als op Soundcloud–kun je vrij makkelijk zien met wat voor nummer je te maken hebt. De waveform van een singer-songwriter nummer is over het algemeen subtiel en dynamisch zoals een berglandschap, die van EDM is log en vierkant zoals een log vierkant, met een kuiltje voor de drop. Toch is niet alles wat het lijkt, want IEDEREEN wil luid zijn. Kun jij raden met welk nummer je te maken hebt aan de hand van de waveform?

1.

A) Black Flag – Six Pack
B) Die ene Songfestivalpokoe van Waylon en Ilse de Lange
C) Die ene Songfestivalpokoe van die travestiet

Het goeie antwoord is b. Hoewel, a ook had gekund. In de tijd dat Black Flag punk maakte over bier drinken, was de luidheidsoorlog nog niet in zo’n ver stadium. Ondertussen is die zo uit de hand gelopen dat het laffe Songfestivalnummer van Ilse en Waylon even luid gemixt is als een nummer van Black Flag. Conchita Wurst had het niet kunnen zijn, in dat nummer zit duidelijk een opbouw.

2.

A) Iets met een sicke drop.
B) Lucky Fonz III – Ik heb een Meisje
C) Avicii – Levels


Het goede antwoord is c. Dit is typisch de waveform van een EDM-track. Lekker knallen, even stil laten vallen, weer lekker knallen en dan plots stoppen, nadat het refrein een aantal keer tot vervelens toe is herhaald. Leuk detail: de drop zit pas middenin het tweede vierkante blokje, maar alles is zo hard gezet dat je in de waveform niet eens kan zien waar hij zit.

3.

A) Metallica – Cyanide
B) Iets van Metallica
C) Hoe dan ook Metallica


Dit is overduidelijk Metallica. Cyanide komt van het album Death Magnetic, wat wordt gezien als het luidste album ooit. Het was zelfs zo luid dat het luider was dan de technologie toestaat, waardoor er op normale speakers distortion ontstond. Het album werd overgens geproduceerd door Rick Rubin, een notoire speler in de luidheidsoorlog.

4.

A) Iets zonder sicke drop
B) Lana del Rey – Westcoast
C) Belle & Sebastian – Piazza, New York Catcher


Zoals je ziet is dit inderdaad iets zonder sicke drop, maar het is voornamelijk Belle & Sebastian. De waveform is als hun muziek; netjes, een beetje lafjes en lekker binnen de lijntjes. Met als voordeel dat alle subtiele dingetjes en dangetjes te onderscheiden zijn in de mix. Lana del Rey hanteert de laatste tijd eenzelfde soort geluid; een teken dat de oorlog wellicht een tandje terug aan het draaien is.

5.

A) Hoe dan ook Metallica
B) Acapella freestyle van Eminem
C) Walvisgeluiden


Overduidelijk geen Metallica. Het had inderdaad een acapella Eminem freestyle kunnen zijn, maar het zijn walvisgeluiden. Het hele harde stukje net achter de helft is een soort walvisgil.

6.

A) Soulja Boy – Zan With That Lean pt. 2
B) iets van Metallica
C) Venetian Snares – Szamár Madár


Dit, jongens en meisjes, is het prachtige aanzicht van Soulja Boy’s klassieker Zan With That Lean pt.2, antwoord A dus. Soulja Boy produceert, mixt en mastert alles vaak zelf, wat terug te zien is in zijn waveforms. Soulja heeft een voorkeur voor krankzinnig dik gecompressde bassen en vocalen, waardoor alles klinkt als een heerlijke jonkosoep. Voor de liefhebber. Hetzelfde geld voor Venetian Snares, maar die waveform zou er toch nog iets drukker uitzien, maar dat heeft te maken met het feit dat de muziek 10 keer zo snel is.

7.

A) Bach – Cello suite 1
B) Young Thug – Danny Glover
C) Gers Pardoel – Louise


Het goede antwoord is b. De sporadische en schelle rapstijl van Thug zorgt voor lege waveforms. Omdat hij zou wegvallen bij teveel compressie op de master, is alles iets dynamischer gehouden, net als Thug zelf.

8.

A) Gers Pardoel – Louise
B) Lucky Fonz III – Ik heb een Meisje
C) Jan Smit – Leeg Om Je Heen


Dit is de wavefile van Gers’ Louise. Een rustig popnummer op het eerste gehoor, dessalniettemin lekker op zijn hiphops gemixt. Mocht je je ooit hebben afgevraagd waarom de nummers van Gers het goed doen op de radio: dit is een van de redenen. Het is lekker samengeperst waardoor er niet teveel onverwachtse schommeling ontstaan waaraan je je kunt storen als je het in de auto hoort. Hierdoor ‘luistert het lekker weg.’

9.

A) Daft Punk – Get Lucky
B) Pharrel – Happy
C) Al het bovenstaande


Antwoord a. Net als Louise is dit een topvoorbeeld van een goed radionummertje. Toch is ook deze waveform een indicatie van een kalmerende luidheidsoorlog. Daft Punk koos voor hun laatste, awardwinnend album voor een iets rustigere aanpak qua luidheid. Daardoor krijgen de funky gitaartjes en groovy basloopjes allemaal net iets meer de ruimte om door de mix heen te prikken, resulterend in een swingend popliedje, in plaats van een blok geluid.