Toen er begin jaren ’90 nieuws uitkwam over moorden en in de fik gestoken kerken die gerelateerd waren aan de Noorse metalscene, zit er nogal een stigma aan de subcultuur vast. En zoals in elke goede scene weten ook black metal-bands hoe ze hun idealen kunnen uiten via merchandise. Vooral aan de hand van zwarte shirts, vaak mouwloos of juist met lange mouwen, voorzien van vaak onleesbare, in oud-Engelse lettertypes weergegeven bandnamen. Dit was ook de vaste outfit van de black metal-fan, begin jaren ’90. Hier is een selectie uit mijn eigen collectie, in chronologische volgorde. (Let wel: niet alle shirts zijn origineel.)

DE EERSTE LICHTING

Er zijn nogal wat discussies over waar black metal begonnen is. Newcastle is het antwoord. Venoms tweede album heette namelijk Black Metal, dus zij hebben de term bedacht. Maar qua stijl is het debuutalbum van Bathory uit Zweden (1984) meer een blauwdruk voor wat later bekend zou komen te staan als black metal. Maar beide bands zijn sowieso van grote invloed geweest op de tweede golf van black metal-bands.

Hoe zit het dan met Hellhammer uit Zwitserland? Zij maakten veel duisterdere muziek dan überhaupt legaal heeft mogen zijn in 1983. Check Tom G. Warrior op de rug. Wat een held.

Hellhammer veranderde in Celtic Frost, maar hun dorst voor het spelen van smerige metal werd alleen maar groter. Dit originele Morbid Tales-shirt is van een van hun eerste toers door Engeland in 1986, en zoals je ziet is de opdruk er bijna helemaal vanaf.

Ja, er staat inderdaad “Insulters of Jesus Christ” op de achterkant. Om een of andere reden vloog de zwarte plaag naar Zuid-Amerika eind jaren ’80, en Sarcofago schroefde in 1987 het doodsgehalte op met hun debuutalbum INRI. Het gerucht gaat dat de kogelriemen die ze droegen vooral bestonden uit oude, zwartgeverfde batterijen, omdat ze niet genoeg echte kogels konden vinden. Posers.

Begin jaren ’90 kroop black metal naar Noord-Amerika. Waarschijnlijk was het een reactie op de vervelende trashscene en de compleet uitgekauwde death metal-scene. Von maakte daarom een van de duisterste opnames ooit: hun demo uit 1992 genaamd “Satanic Blood”. Hun vormgeving was ook perfect: ze combineerden de gewoonlijke Satanistische beelden met de stijl van de Indianen. De griezeligheid van hun muziek loopt dus door in hun artwork.

DE TWEEDE GOLF, AKA TRUE NORWEGIAN BLACK METAL

Darkthrone begon als death metal-band met het album Soulside Journey in 1990. Ze waren vrienden geworden met de beruchte Euronymous en stapten toen snel over op black metal. De scene in Oslo was op dat moment gek en Darkthrone maakte de beste muziek en artwork die de metal ooit gezien had. De cover van Transilvanian Hunger uit 1994 is tegenwoordig nog steeds zo iconisch als toen. Alle Noorse metalbands gingen lange mouwen dragen. Naast het feit dat het daar fucking koud is in Scandinavië, kun je dan ook meer logo’s kwijt op je mouwen. En dat deden ze dan ook.

Het bovenste Burzum-shirt is een bootleg van een flyer die gemaakt is toen hij terecht stond voor het in de fik steken van een kerk en de moord op zijn vriend en bandgenoot van Mayhem, Euronymous. Het stelt een fictieve toer voor die, als je goed kijkt, een toer is van alle kerken die hij (mogelijk) heeft afgebrand. De drie longsleeves hieronder zijn originelen uit mid jaren ’90. Varg is in (ca.) 1995 in zijn cel op de foto gezet in het lichtgrijze Hvis-shirt. Check die gast in de boom op het Det Some En Gang Var-shirt (die verwijst naar een D&D cover—ja, echt), en de letters op de Hvis-shirts. De andere drukken zijn gebaseerd op originele tekeningen van de Noorse artiest Theodore Kittelsen.

Het De Mysteriis Dom Sathas-shirt is een origineel, of in elk geval afkomstig uit de jaren ’90. Ik heb het logo van Mayhem nog nooit op deze manier op een shirt gezien. Ik heb die onderste gekocht toen ze in Londen speelden in 2008, op hun Ordo Ad Chao-toer. De druk lijkt de kruisiging te tonen, maar ik denk dat het iets originelers moet zijn dan dat.

Immortal. Zijn ze serieus? Ik weet het niet. Wat ik wel weet is dat ze van een grapje houden. Deze shirts komen uit mid jaren ’90 en zijn zo belachelijk als hun muziek uiteindelijk werd. Maar ze weten wel hoe je moet poseren in corpse paint.